III SA/Kr 551/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na czynność Starosty z dnia 30 kwietnia 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia: odrzucić skargę W dniu 29 kwietnia 2010r. J. W. zwrócił się do Starosty o zwrot nadpłaty w wysokości 425 zł za wydanie karty pojazdu dla pojazdu marki Volkswagen Golf o nr rej. [...]. Jako podstawę swojego żądania J. W. wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04 stwierdzający niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. W odpowiedzi Starosta w piśmie z dnia 30 kwietnia 2010r. nr [...] wyjaśnił, że nie można dokonać zwrotu zawyżonej opłaty, gdyż została ona pobrana w granicach i na podstawie powszechnie obowiązującego prawa. Organ wskazał, że zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310), za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobierał opłatę w wysokości 500 zł. W wyroku z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż przepis w/w rozporządzenia traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006r. Natomiast z dniem 15 kwietnia 2006r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2006r. Nr 59, poz. 421), które w § 1 zarządza pobieranie przez organ rejestrujący opłaty w wysokości 75 zł za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Starosta stwierdził, iż przedmiotowa opłata nie jest ustalana w drodze decyzji administracyjnej, a starosta jest jedynie organem rejestrującym pojazdy według enumeratywnie określonych zasad. Jednocześnie Starosta poinformował J. W., że ewentualnych roszczeń może on dochodzić na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Pismem z dnia 14 maja 2010r. J. W. wniósł skargę na powyższe pismo Starosty domagając się jego uchylenia i nałożenia na organ obowiązku zwrotu nadpłaty. Skarżący podniósł, iż opłata za kartę pojazdu została pobrana niezgodnie z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, a także w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Starosta wskazał, iż skarżący nie poprzedził jej pisemnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a tym samym nie wyczerpał trybu przewidzianego w art. 52 § 3 i § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei wnosząc o oddalenie skargi Starosta podniósł, iż bezzasadne są zarzuty skargi wywodzone z faktu, że Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne przepisy będące wcześniej podstawą dla pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu, skoro w momencie jej uiszczenia obowiązywał przepis, określający jej wysokość i obowiązek jej zapłaty, a więc istniała wówczas i nadal nie może być podważona podstawa prawna tego świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W dniu 26 sierpnia 2004r. skarżący J. W. uiścił opłatę za kartę pojazdu w związku z rejestracją samochodu na podstawie § 1 ust. 1 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U nr 137, poz. 1310 z późn. zm.), który to przepis wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04 (Dz. U nr 15, poz.119) został uznany za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma także uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008r., sygn. akt I OPS 3/07, która w tezie wyraziła pogląd, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 w/w rozporządzenia jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Jak zauważył bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w przypadku żądania przez stronę zwrotu opłaty za kartę pojazdu w całości lub w części, bez względu na motywy żądania, przedmiotem sprawy jest to, czy strona miała obowiązek uiszczenia określonej opłaty wynikający z przepisu prawa. Nie ulega wątpliwości, że uiszczenie opłaty za kartę pojazdu jest wykonaniem przez stronę obowiązku wynikającego z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, o którym organ nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej. Wobec tego żądanie zwrotu części opłaty za kartę pojazdu powoduje konieczność odniesienia się przez organ do takiego obowiązku w formie aktu lub czynności, które strona może poddać kontroli sądu administracyjnego. Z treści art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika natomiast, że: "Art. 52 § 3. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa." Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący nie poprzedził skargi wezwaniem organu do usunięcie naruszenia prawa jak wymaga tego w/w przepis prawa. Sąd zdaje sobie sprawę, że to organ błędnie pouczył skarżącego w piśmie z dnia 30 kwietnia 2010r., że może dochodzić ewentualnych roszczeń na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Niemniej jednak zdaniem Sądu, błędne pouczenie nie ma wpływu na ocenę prawidłowości zachowania przez skarżącego wymogów formalnych skargi z punktu widzenia art. 52 i 53 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Faktem jest, że skarżący nie wystosował do organu poprzedzającego skargę wezwania do usunięcie naruszenia prawa, co oznacza, że skarga na czynność Starosty z dnia 30 kwietnia 2010r. jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i jako taka podlega odrzuceniu. Sąd nie ma podstaw do rozpoznania w związku z tym merytorycznie skargi. Odnośnie natomiast stanowiska organu, że właściwym do rozpoznania żądania skarżącego jest sąd powszechny należy zauważyć, że dopuszczalna jest również dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu, droga sądowa przed sądem powszechnym. Samo stwierdzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, iż w oznaczonym zakresie powstaje obowiązek administracyjny strony lub nie, nie wyklucza dochodzenia przez stronę roszczenia o zapłatę w zakresie dotyczącym tego obowiązku, jeżeli organ nie wykona świadczenia. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu takiego obowiązku może mieć zasadnicze znaczenie w toku rozpoznawania sprawy cywilnej o zapłatę (tak w powołanej wyżej uchwale NSA z dnia 4 lutego 2008r. oraz w wyroku NSA z dnia 18 czerwca 2008r. w sprawie I OSK 52/07). Mając powyższe na względzie – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.