III SA/Kr 553/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-08-17
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest emerytką z najniższym uposażeniem, boryka się z problemami zdrowotnymi i jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata, pomimo posiadania mieszkania i pola?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku emerytki z niskim dochodem, problemami zdrowotnymi i ograniczoną zdolnością do samodzielnej egzystencji, jej oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, uzupełnione dokumentacją medyczną, jest wystarczające do przyznania prawa pomocy, nawet jeśli posiada majątek nieruchomy, którego sprzedaży lub obciążenia hipotecznego trudno od niej wymagać.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o umorzeniu postępowania administracyjnego. Skarżąca oświadczyła, że jest 67-letnią emerytką z najniższym uposażeniem, samotnie zamieszkującą, borykającą się z poważnymi problemami zdrowotnymi, które ograniczają jej samodzielną egzystencję. Posiada mieszkanie i pole, ale nie ma zasobów pieniężnych. Do wniosku dołączono orzeczenie lekarza orzecznika ZUS potwierdzające czasową niezdolność do samodzielnej egzystencji.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że jest osobą samotnie zamieszkującą.
Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi 75 metrowe mieszkanie oraz 46 arów pola. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że ma 67 lat, jest emerytką z najniższym uposażaniem. Boryka się z poważnymi problemami zdrowotnymi. Jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Od dwóch lat pozostaje w stałym leczeniu, co też pociąga za sobą koszty. Postrzega siebie jako osobę nieporadną. Ma kłopoty z poruszaniem się.
Z wcześniej składanych przez skarżącą wyjaśnień wynika, że pobiera 500 zł emerytury oraz 173 zł dodatku pielęgnacyjnego. Gospodarstwa nie użytkuje bo nie ma na to siły i zdrowia. Złożona kopia orzeczenia lekarza orzecznika ZUS potwierdza czasową niezdolność skarżącej do samodzielnej egzystencji z uwagi na stan zdrowia.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Równocześnie zwrócenia uwagi wymaga, że w myśl art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zarządzić stosowne dochodzenie. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się co do tego, czy stać ją będzie na uiszczenie wymaganych kosztów a przy tym jeśli oświadczenie to nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości, to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione jej wcześniejszymi wyjaśnieniami a także poparte kopią dokumentu źródłowego w postacie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony obrazując, że przynależy ona do osób niespecjalnie zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotną, starszą osobę, uzyskującą dochód z emerytury której odbiega od przeciętnych zarobków w gospodarce, borykającą się z problemami natury zdrowotnej, które w sposób zasadniczy ograniczają jej sferę aktywności. Z zasad doświadczenia życiowego wynika też, że skromne środki jakimi skarżąca dysponuje wystarczają na opędzenie najbardziej podstawowych potrzeb życia codziennego. Okoliczność, że do skarżącej należy wskazany majątek nieruchomy, który posiada określoną wartość nie zmienia tego spojrzenia. Jego sprzedaży trudno byłoby bowiem wymagać od skarżącej, z uzyskaniem natomiast pod niego pożyczki skarżąca może mieć zasadnicze problemy gdyż przy swych bieżących dochodach kwestia wymaganej przez banki tzw. zdolności kredytowej jest dyskusyjna.
Mając na uwadze powyższe udzielono skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalniając ją od kosztów sadowych i ustanawiając adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego.
Z przytocznych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło