III SA/Kr 555/17

PostanowienieWSA w Krakowie2017-09-08

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli strona jest osadzona w zakładzie karnym i nie wzbudza wątpliwości sądu?
Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, złożone na urzędowym formularzu, jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie wzbudza wątpliwości sądu lub referendarza. Osoba osadzona w zakładzie karnym, która nie posiada zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani dochodów, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego pełnomocnika, aby zapewnić jej konstytucyjne prawo do sądu i zasadę równości broni.
Stan faktyczny
Skarżący T. R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania. Skarżący, osadzony w zakładzie karnym, oświadczył, że nie posiada zasobów, dochodów, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych, a jego jedynym wydatkiem jest czynsz i media. Wskazał również na trwające postępowania związane z aresztem śledczym i eksmisją.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 8 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia 24 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację podał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowy. Określając swój majątek oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości oraz przedmiotów wartościowych. Zadeklarował brak zasobów oraz brak dochodów. Uzasadniając swoje starania podniósł, że obecnie znajduje się w zakładzie karnym oczekując na apelację. Wyjaśnił, że pięć lat trwał areszt śledczy w sprawie o przestępstwo przeciwko dokumentom i że w jego trakcie doszło do jego eksmisji z garsoniery gdzie przebywał od 1995 r. Powiada, że obecnie toczy się postępowanie ze skargi na komornika, który w trakcie eksmisji usunął majątek ruchomy skarżącego. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał kwotę ok. 400 zł tytułem czynszu za lokal i media. Z urzędu stwierdza się, że w sprawie doręczeń dla skarżącego dokonuje się na adresy zakładów karnych. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 §1 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 §1 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 §1 ppsa wskazując na swoją aktualną sytuację. Oświadczenie to wypada uznać za wystarczające do oceny jego aktualnych możliwości. Skarżący nie ma zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani dochodów. Ponadto, ze swej istoty dla osoby osadzonej w zakładzie karnym konieczność wygospodarowania potrzebnych sum na koszty postępowania generalnie stanowi problem. Mając zatem na uwadze przytoczone okoliczności wypadało przyznać skarżącemu zgodnie z wnioskiem prawo pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygnięcie takie uwzględnia bowiem ogólny status skarżącego zabezpieczając gwarantowane mu konstytucją prawo do sądu. Nadto wspiera zasadę równości broni, która wymaga, aby każda ze stron miała daną rozsądną możliwość przedstawienia swojej sprawy na zasadach, które nie stawiają jej w bardziej niekorzystnej sytuacji niż jej przeciwnika procesowego co także oznacza daną stronom możliwość zapoznania się i ustosunkowania do całości materiału dowodowego lub poczynionych oświadczeń. Na gruncie rozstrzyganego przypadku ma to znaczenie pierwszorzędne gdyż osadzenie skarżącego w zakładzie karnym stawia go w gorszej pozycji procesowej względem strony przeciwnej. Okoliczność, na ile pozostaje odpowiedzialny za taki stan rzeczy ma w tym aspekcie znaczenie drugorzędne. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło