III SA/Kr 556/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: NSA Grażyna Danielec AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dnia 18 października 2006 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 21 marca 2005 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w N. odmówił przyznania pomocy finansowej L. W. na uzyskany budynek mieszkalno-usługowy położony w L. nr [...]. Jak ustalono L. W. został mianowany w służbie stałej z dniem [...] kwietnia 1998 r. Służbę pełnił w Referacie Patrolowo-Interwencyjnym I Sekcji Prewencji Komendy Rejonowej Policji W. [...]. Rozkazem Personalnym [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji został zwolniony z zajmowanego stanowiska i z dniem [...] września 2004 r. przeniesiony do pełnienia służby w Komendzie Miejskiej Policji w N. W dniu [...] października 2004 r. L. W. złożył wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej, w dniu złożenia wniosku posiadał lokal mieszkalny w L. nr [...], który nabył aktem notarialnym (Repertorium "A" Nr [...] / 2003). Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub do jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, w szczególności: "1) zaświadczenie o członkostwie ze spółdzielni mieszkaniowej, 2) wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną, 3) w przypadku budowy domu jednorodzinnego - aktualny wyciąg z księgi wieczystej potwierdzający własność gruntu (prawo wieczystego użytkowania) oraz pozwolenie właściwego organu na budowę domu, 4) pozwolenie na budowę lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość". W omawianym przypadku były to: kserokopia Aktu Notarialnego Repertorium "A" Nr [...] / 2003 z dnia [...] lipca 2003 r. oraz Protokołu z I przetargu publicznego ustnego z dniu [...] maja 2003 r., z których wynikało, iż do przetargu wystawiony był budynek o charakterze mieszkalno - usługowym położony na działce nr [...] /6, zakupiony przez K. i L. W. Budynek stanowił dawne przedszkole. Organ pierwszoinstancyjny uznał, iż przedłożony przez L. W. akt notarialny z dnia [...].07.2003 r. -umowa sprzedaży - nie spełniał wymogu dokumentu potwierdzającego fakt ubiegania się o uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, po przeniesieniu do służby w KMP N. Uznał, że z uwagi na fakt posiadania domu mieszkalno - usługowego i nie posiadania prawa do lokalu mieszkalnego przyznawanego na podstawie decyzji administracyjnej, wnioskodawca nie miał prawa do świadczenia zamiennego jakim jest pomoc finansowa w rozumieniu art. 94 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., nr 7, poz. 58). L. W. złożył odwołanie od wymienionej decyzji Komendanta Miejskiej Policji w N. podnosząc, iż jest dla niego krzywdząca. Zakupiony budynek w L. [...] nie nadawał się do zasiedlenia i wymagał remontu, na który odwołujący się zaciągnął kredyt w banku [...] Bank SA- oddział w N. (umowa kredytu na cele mieszkaniowe nr [...] - w kwocie [...] złotych). Kredyt ten stanowi prawne zabezpieczenie kredytu wpisanego w dziale IV-tym księgi wieczystej KW.Nt.[...] Sądu Rejonowego w M. Kupując wymieniony dom pracował w W., gdzie nie mógł skorzystać z pomocy finansowej przewidzianej dla policjantów, gdyż L. nie jest miejscowością pobliską miejsca pełnienia służby. Interpretując jednak przepisy ustaw, na które powołał się w uzasadnieniu organ I instancji odwołujący się uznał, iż dopuszczalne jest przyznanie pomocy finansowej po zakupie domu lub mieszkania, a nie, jak twierdzi organ, wyłącznie przed nabyciem. Decyzją z dnia 21 marca 2005 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach uzasadnienia podał, że skarżący w chwili przeniesienia z W. do N. posiadał już budynek mieszkalno-usługowy w miejscowości pobliskiej (L.), względem miejsca pełnienia służby (N.), a zatem nie miał możliwości skorzystania z prawa do lokalu mieszkalnego ani uprawnień do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W skardze z dnia 22 kwietnia 2005 r. L. W. podniósł argumenty tożsame z zawartymi w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej stwierdzając, że ustawa o Policji zapewnia mu, jako funkcjonariuszowi mieszkanie służbowe, bądź pomoc finansową na zakup lokalu lub domu, a ponadto art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071) głosi, że roszczenie z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń przedawnia się z upływem 3 lat, od dnia w którym roszczenie stało się wymagalne. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Policji wniósł o nieuwzględnienie skargi jako bezzasadnej, uznając iż skoro w dacie przeniesienia do służby w KMP w N. skarżący posiadał już lokal mieszkalny, to złożony przez niego wniosek o przyznanie pomocy finansowej nie mógł być pozytywnie rozpatrzony, gdyż jako właściciel budynku, nie posiadał w myśl art. 88 ust. 1 ustawy o Policji prawa do mieszkania, ani uprawnień do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Odnosząc się do stwierdzenia skarżącego, że ustawa o Policji zapewnia mu, jako funkcjonariuszowi mieszkanie służbowe, bądź pomoc finansową na zakup lokalu lub domu podniesiono, że w okresie służby wymienionego w KRP W. [...] przysługiwał mu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, co było równoznaczne z wywiązywaniem się przez Policję z ciążących na niej obowiązków względem niego. Powoływanie się przez skarżącego na art. 107 ustawy o Policji, który mówi, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne jest niezasadne, bowiem nie została wydana decyzja, na mocy której nabyłby prawo do świadczeń. Gdyby skarżący starał się o nabycie lokalu mieszkalnego już po podjęciu służby w KMP w N. i złożył stosowny wniosek o przyznanie pomocy finansowej, taką pomoc finansową by otrzymał. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał, że zasadnym jest uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Przedmiotem skargi, a zatem i oceny Sądu, jest decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w N. odmawiająca przyznania L. W. pomocy finansowej na uzyskany budynek mieszkalno-usługowy w L. [...]. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia należy podkreślić, że przesłanki oraz procedura przyznawania prawa do lokalu mieszkalnego uregulowane są w przepisach ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., nr 7, poz. 58 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2001 r., nr 131, poz. 1468 z późn. zm.), oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2001 r., nr 131. poz. 1469). Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego realizuje się w różnych formach: przydziału lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy), prawa do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 ustawy), prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa. Prawo funkcjonariusza Policji do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów tej ustawy realizowane jest w formie administracyjnej decyzji o przydziale (art. 97 ust. 5 ustawy) przez przydzielenie lokalu lub przez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu w inny sposób. Prawo do lokalu ma charakter podmiotowy, odnosząc się do każdego policjanta. Z tego też względu lokale mieszkalne nie są przydzielane policjantom, którzy już posiadają lokal, aby zapewnić je tym, którzy nie mogą uzyskać lokalu własnym staraniem, natomiast przyznaje się - w zamian -pomoc finansową, uzależnioną od wielkości przysługującej powierzchni mieszkalnej. Ustawa o policji w art. 88 ust. 1 stanowi, iż "policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych", i w ust. 4 " miejscowością pobliską o której mowa w ust. 1, jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe". Zgodnie z tym przepisem prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje policjantowi w służbie stałej w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Zastępczą formą realizacji prawa do lokalu jest przewidziana przepisem art. 94 ust. 1 tej ustawy pomoc finansowa: "na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej". Organ I instancji błędnie ocenił przesłanki do przyznania pomocy wnioskodawcy uznając, iż fakt posiadania domu mieszkalnego w chwili złożenia wniosku wyłącza możliwość ubiegania się o stosowną pomoc finansową. Podkreślić należy, iż zgodnie z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2004 r. I SA 1724/2003: "Przy rozpatrywaniu uprawnień policjantów, którzy uzyskali lokal mieszkalny lub dom przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, dokonuje się oceny spełnienia przesłanek do przyznania przedmiotowego świadczenia na dzień nabycia (uzyskania) tego lokalu tj.: czy w tej dacie posiadali oni prawo do pomocy (art. 94 ust. 1 ustawy) i prawo do przydziału lokalu (art. 95)". Prawo do lokalu mieszkalnego jest powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej uprawnionego funkcjonariusza. Zgodnie z przepisem art. 95 - lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nie przydziela się policjantowi w następujących sytuacjach: 1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ustawy, 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, 3) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu. Prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa udzielona na cel wymieniony w art. 94 ust. 1 ustawy nie przysługują policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 pkt 1 - 4 ustawy. Przepisy ustawy o Policji nie przewidują terminu w jakim można wystąpić z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej. Nie limitują czasu w jakim ma być przyznana pomoc, a więc nie uprawniają do wniosku, że przyznanie to może nastąpić tylko przed uzyskaniem lokalu mieszkalnego lub domu. Taka wykładnia wynika wprost z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, który określa jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku są to m.in. wyciąg z księgi wieczystej oraz umowa kupna lokalu /domu jednorodzinnego/ sporządzona w formie aktu notarialnego lub umowa przedwstępną. A zatem pomoc finansową można uzyskać zarówno po nabyciu prawa własności domu jak i przed nabyciem prawa własności jeżeli była zawarta umowa przedwstępna. Oczywiście istotne jest, aby przed zawarciem umowy kupna sprzedaży domu jednorodzinnego /lub lokalu/ funkcjonariusz nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Tym samym użyte w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji sformułowanie, iż pomoc finansowa przysługuje na "uzyskanie" lokalu mieszkalnego .....wskazuje cel na jaki może być przeznaczona pomoc finansowa, a nie na okoliczność, iż pomoc można otrzymać tylko przed zawarciem umowy kupna sprzedaży lokalu lub domu. Skarżący przed nabyciem przedmiotowego domu nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, a zatem przysługiwało mu prawo do lokalu mieszkalnego lub pomoc finansowa na jego uzyskanie. Przy rozpoznawaniu sprawy organ uznał, że budynek położony w L. nr [...] - posiada charakter mieszkalno-usługowy co wyklucza możliwość uzyskania pomocy przez wnioskodawcę. W akcie notarialnym przedłożonym przez skarżącego budynek opisywany jest jako "budynek położony w L. i stanowiący dawne przedszkole" w protokole z przetargu publicznego jako "budynek o charakterze mieszkalno-usługowym", natomiast w zaświadczeniu z Urzędu Miasta i Gminy P. jako "budynek mieszkalny" i "dom jednorodzinny". Niewątpliwie przepis art. 94 § 1 ustawy o Policji stanowi, ze pomoc finansowa może być przyznana na uzyskanie domu jednorodzinnego. Ustawa o Policji nie definiuje pojęcia dom jednorodzinny, taka definicja zawarta jest w art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z powołanym przepisem przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. W przedmiotowej sprawie powołane wyżej dokumenty w różny sposób określały charakter nabytego przez skarżącego domu. Skarżący podnosi, że zakupiony budynek jest domem jednorodzinnym w którym znajduje się jeden lokal mieszkalny służący zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jego rodziny, takie też oświadczenie złożył na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym. Tym samym stanowisko organu, iż przedmiotowy dom nie jest domem jednorodzinnym należy ocenić jako przedwczesne, jeżeli organ miał wątpliwości co do charakteru budynku winien był przeprowadzić stosowne postępowanie, wyjaśniające, od czego odstąpił. Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Miejskiego Policji w N. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej przyczyny argumenty zawarte w skardze zasługiwały na uwzględnienie. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.