III SA/Kr 559/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant st. ref. Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lutego 2015 r. nr [ ] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. skargę oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - na rzecz adwokata I. M.-K. Kancelaria Adwokacka ul. [....] w K. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia 19 lutego 2015 r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2014 r. znak: [...] orzekającą o cofnięciu J. K. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B i T. Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r., poz. 600 ze zm.). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiadomił Starostę pismem z dnia 26 lutego 2014 r. o stwierdzeniu u skarżącego okoliczności mogących stanowić istotną przeszkodę do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu publicznym. W wyniku zawiadomienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Starosta wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o skierowaniu J. K. na badanie lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braków przeciwwskazań do zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B,T. Starosta wydał w dniu [...] 2014 r. decyzję o skierowaniu J. K. na badanie lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braków przeciwwskazań do zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B,T. J. K. nie wniósł odwołania od ww. decyzji. Dwukrotnie został poddany badaniom, w dniu 30 maja 2014 r. przez Ośrodek Medycyny Pracy (orzeczenie nr [...]) oraz w trybie odwoławczym przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w dniu 25 września 2014 r. (orzeczenie nr [...]). Obie jednostki orzecznicze stwierdziły istnienie u J. K. przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B, T. Na podstawie powyższych orzeczeń Starosta wszczął postępowanie administracyjne w celu cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B,T. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Starosta wydał w dniu [...] 2014 r. decyzję znak: [...] o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B, T. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że pozbawienie J. K. uprawnień do uczestnictwa w ruchu drogowym w charakterze kierującego pojazdami kategorii B i T uzasadnione jest ochroną życia i zdrowia ludzkiego. J. K. odwołał się od powyższej decyzji. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż orzeczenia lekarskie wydane przez komisje lekarskie są dla niego krzywdzące i niezgodne z faktycznym stanem zdrowia, który ulega systematycznej poprawie. Nadmienił, iż od stycznia 2011 roku nie miał ataków epilepsji powypadkowej. Do odwołania dołączył opinię laryngologa z 20 listopada 2014 r. oraz neurologa z 22 grudnia 2014 r. Po rozpoznaniu odwołania wydana została opisana na wstępie decyzja. Organ odwoławczy w uzasadnieniu stwierdził, że decyzja w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy jest decyzją związaną w tym znaczeniu, że w przypadku zaistnienia przesłanki faktycznej polegającej na stwierdzeniu istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami organ obligowany jest do jej wydania. W niniejszej sprawie bezspornym pozostaje, że wobec J. K. zapadły orzeczenia lekarskie stwierdzające przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. B i T. Powyższa decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że istnieje faktyczna przesłanka do wydania decyzji o cofnięciu mu uprawnienia do kierowania pojazdami, podczas gdy z przedstawianego przez niego orzeczenia lekarza laryngologa i neurologa wynika, że brak jest przeciwskazań do prowadzenia przez niego pojazdów. Skarga zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi przedstawione zostały okoliczności wypadku, w którym skarżący odniósł obrażenia skutkujące atakami epilepsji. Nadmienił jednak, że stan jego zdrowia sukcesywnie się poprawia i nie ma ataków. Uznał, że orzeczenie wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego jedynie w oparciu o dokumentację sporządzoną zaraz po wypadku jest nieadekwatne do jego aktualnego stanu zdrowia. Rzeczywisty stan zdrowia określa zdaniem skarżącego dołączone do odwołania zaświadczenie lekarza laryngologa z 20 listopada 2014 r. stwierdzające brak przeciwskazań do kierowania pojazdami oraz lekarza neurologa z 22 grudnia 2014 r. podobnej treści. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał wcześniejsze stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. pełnomocnik skarżącego złożył dokumenty w postaci zaświadczenia lekarskiego neurologa z 7 października 2015 r stwierdzające stan zdrowia skarżącego (stabilny, bez napadów padaczkowych) oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z 13 października 2015 r. lekarza medycyny pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sądy nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 103 ust. 1 lit "a" ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu, iż starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Sformułowanie zawarte w przytoczonym przepisie: "starosta wydaje decyzję", wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 1051/13, Lex nr 1502798). Odnosząc się do podejmowanych przez skarżącego prób wykazania odmiennych od stwierdzonych w postępowaniu wniosków w przedmiocie stanu jego zdrowia w kontekście zdolności do kierowania pojazdami wskazać należy, że kwestia podmiotu uprawnionego do wypowiadania się o stanie zdrowia osoby posiadającej prawo jazdy także została poddana ścisłej regulacji prawnej. Stanowiło w tym przedmiocie obowiązujące w dacie wydania orzeczeń lekarskich w sprawie J. K. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2013 r., poz. 133). Z treści tego rozporządzenia wynikało, że badanie może przeprowadzić tylko lekarz uprawniony (wymagania określone są w przepisie art. 77 ustawy o kierujących pojazdami) a jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy o kierujących pojazdami (dotyczy osób posiadających prawo jazdy, jeżeli zaistniały uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia), są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Uprawniony lekarz na podstawie badania lekarskiego wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, o czym stanowi § 10 rozporządzenia. Od tak wydanego orzeczenia osoba badana może wnieść odwołanie w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia, za pośrednictwem uprawnionego lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, do podmiotu odwoławczego, którym jest m.in. Instytut Medycyny i Pracy i Zdrowia Środowiskowego (§ 12 rozporządzenia). Orzeczenie lekarskie w wyniku rozpatrzenia odwołania, stosowanie do § 13 ust. 2 rozporządzenia jest ostateczne. Wynika z powyższego, że procedura oceny stanu zdrowia kierowcy ma charakter szczególny i odrębny od procedury administracyjnej. Orzeczenia lekarskie wydawane w opisanym trybie nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Sąd podziela wobec tego stanowisko organów orzekających w rozpatrywanej sprawie, że orzeczenia lekarskie, jako dokumenty urzędowe w rozumieniu przepisu art. 76 § 2 Kpa wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Zgodnie z art. 76 § 3 Kpa dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego i w przypadku obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania autentyczności dokumentu urzędowego, nie może on być uznany za dowód w sprawie. W realiach rozpatrywanej sprawy skarżący nie przedstawił jednak żadnego dowodu, w szczególności orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnionego do tego lekarza i w ramach odpowiedniej jednostki orzeczniczej, który wprost obalałby tezy ostatecznego orzeczenia lekarskiego [...]. Za tego rodzaju dowód nie może być uznane załączone do odwołania zaświadczenie lekarza laryngologa z 20 listopada 2014 r., gdyż nie spełnia cech opisanych w ww. rozporządzeniu. Z tych samych względów załączone do akt sprawy w dniu rozprawy dokumenty nie mają znaczenia dla sprawy. Orzeczenie lekarskie z 13 października 2015 r. nie zostało wydane w ramach wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, przy czym na marginesie wskazać należy, że z treści orzeczenia nie wynika czy u skarżącego stwierdzono czy nie stwierdzono przeciwskazań (nie zakreślono właściwej odpowiedzi). Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. O wynagrodzeniu dla ustanowionego dla skarżącego pełnomocnika z urzędu postanowiono na podstawie art. 250 p.p.s.a.