III SA/Kr 56/07
WyrokWSA w Krakowie2007-05-29
Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Grażyna Danielec, Piotr Lechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak podjęcia przez osobę wymeldowywaną skutecznych kroków prawnych w celu powrotu do lokalu przez okres wielu lat, po tym jak została z niego usunięta, może być uznany za równoznaczny z dobrowolnym opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak podjęcia przez osobę wymeldowywaną skutecznych kroków prawnych w celu powrotu do lokalu przez okres wielu lat, po tym jak została z niego usunięta, jest równoznaczny z dobrowolnym opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Utrzymywanie zameldowania w takiej sytuacji stanowiłoby fikcję meldunkową. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania M. M. z pobytu stałego. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że skarżąca opuściła lokal dobrowolnie, mimo że twierdziła, iż została zmuszona do opuszczenia go przez ojczyma. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że nie opuściła lokalu dobrowolnie i że w mieszkaniu pozostały jej rzeczy.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie NSA Grażyna Danielec spr. NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2007 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 listopada 2006r. Nr: [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala
Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, póz. 993 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2006 r., nr [...] orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego M. M. z lokalu przy ul.[...] w K. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że Prezydent Miasta K. zaskarżoną decyzją, powołując się na przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego M. M. , z lokalu położonego w K., przy ul. [...] z uwagi na to, iż bez wymeldowania opuściła ona przedmiotowy lokal.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się M. M. i w odwołaniu podała, iż przedmiotowego lokalu nie opuściła dobrowolnie, lecz została do tego zmuszona nagannym zachowaniem E. G. - ojczyma. W dalszej części odwołania opisuje swoją sytuację życiową i rodzinną związaną z osobą E. G. oraz prosi o rozpatrzenie odwołania.
Organ drugiej instancji po zapoznaniu się z całością zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie oraz treścią odwołania uznał, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Organ podniósł, iż zgodnie z dyspozycją przepisu art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez opuszczenie lokalu, o którym mowa w powołanym przepisie, stwierdza organ, należy rozumieć opuszczenie dobrowolne. Natomiast nie jest dobrowolnym takie opuszczenie, do którego strona została zmuszona, jeśli podjęła ona przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu (wyrok NSA z 23 kwietnia 2001 r, sygn. VSA 3169/00). W ocenie organu n instancji, organ pierwszej instancji prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na zebranym przez siebie materiale dowodowym, z którego to jednoznacznie wynika, iż do opuszczenia lokalu przy ul. [...] w K. przez Odwołującą doszło prawie [...] lat temu. Od chwili tej M. M. w lokalu tym już nie przebywała, nie dysponuje kluczami do przedmiotowego mieszkania. Co prawda, podnosi organ, skarżąca w toku postępowania przed organem pierwszej instancji oświadczyła, iż 30 lat temu z lokalu przy ul. [...] w K. została wyrzucona przez ojczyma; E. G., jednakże zgłoszona sprawa w tej kwestii na Policję oraz do Prokuratury - jak wynika z jej wyjaśnień - została umorzona. M. M. nie podjęła jednak jakichkolwiek prawnie dozwolonych działań, by do przedmiotowego lokalu wejść i ponownie w nim zamieszkać. W szczególności nie podejmowała zarówno przed laty z ówczesnym jak i aktualnie z obecnym dysponentem tego lokalu jakichkolwiek rozmów w sprawie ewentualnego swojego powrotu do mieszkania. W ocenie organu drugiej instancji przytoczony wyżej materiał dowodowy świadczy o tym, że skarżąca opuściła przed wieloma laty lokal przy ul. [....] w K. być może w wyniku nieporozumień z dysponentem lokalu to jednak w sposób dobrowolny, a lokal ten nie jest już miejscem gdzie skupiają się Jej sprawy życiowe. Okres nieprzebywania przez Wymienioną (prawie 30 lat) w przedmiotowym lokalu wyraźnie wskazuje na to, iż doszło tu do trwałego opuszczenia lokalu, co powoduje, że pozostawienie zameldowania M. M. w przedmiotowym lokalu stanowiłoby jedynie fikcję meldunkową i byłoby niezgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. M.
Skarżąca podniosła, że nie opuściła dobrowolnie przedmiotowego lokalu, lecz na skutek utrudniania jej zamieszkiwania przez ojczyma. W mieszkaniu tym pozostały jej rzeczy. Wniosła skarżąca o coihięcie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § l ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, póz. 960 z późn. zm.) jako przesłankę do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Natomiast, jeśli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Zatem przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca od ok. [...] lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu, a opuściła go, na skutek działań ojczyma, który utrudniał jej zamieszkanie.
Za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Skarżąca, jak wynika z postępowania administracyjnego, nie podjęła przez okres ok. .[...]lat. żadnych skutecznych kroków prawnych, a takie zachowanie, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, jest równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. Utrzymywanie zameldowania skarżącej w przedmiotowym lokalu byłoby fikcją meldunkową.
Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona musiała ulec oddaleniu na mocy art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło