III SA/Kr 56/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-04-06

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i posiadający znaczące aktywa, ale jednocześnie obciążony kredytami i wysokimi kosztami utrzymania rodziny, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, polegające na zwolnieniu z połowy wpisu od skargi, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, mimo posiadania przez skarżącego aktywów i dostępu do środków finansowych, uwzględniono jego trudną sytuację finansową związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą, wysokimi kosztami utrzymania siedmioosobowego gospodarstwa domowego oraz obciążeniami kredytowymi, co uzasadniało częściowe zwolnienie z kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący B. W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą w transporcie drogowym, zatrudnia pracowników, a jego gospodarstwo domowe składa się z siedmiu osób. Przedstawił dochody, wydatki, posiadany majątek (dom, ziemia, garaż) oraz obciążenia kredytowe. Wezwany do uzupełnienia wniosku, przedstawił dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty dotyczące przychodów, kosztów, rachunków bankowych i zobowiązań. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z połowy wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. W. – Firma Transportowo Spedycyjna A na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia należności pieniężnej na trzy raty postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z połowy wpisu od skargi. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz pięciorgiem dzieci. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 150 m2, nieruchomość rola o powierzchni 0,9280 hap, garaż dla samochodów ciężarowych. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Obarczony jest kredytem bankowym na kwotę 21157,82zł. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 3163,87 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że prowadzi działalność gospodarczą w formie transportu drogowego i na chwilę obecną zatrudnia dwóch kierowców. Jego dochody z tej działalności i umowy o pracę wyniosły w roku 2008 – 33968 zł, w roku 2009 – 40444 zł, w roku 2010 – 39486 zł. Oprócz tego posiada dochód z rolnictwa który nie przekracza 3000 zł. Na utrzymaniu ma niepracującą żonę, czworo dzieci w wieku szkolnym i pełnoletniego syna, który pomaga skarżącemu przy działalności gospodarczej. Twierdzi, że nie posiada oszczędności ani zasobów pieniężnych a trudna sytuacja rynkowa związana ze wzrostem kosztów paliwa, opłat drogowych i utrzymaniem pojazdów powoduje osiąganie przez skarżącego bardzo niskich dochodów. Z tego względu wystąpił do organu o rozłożenie na raty kwoty 30000 zł, gdyż jej zapłacenie jednorazowo byłoby równoznaczne z utratą przez skarżącego płynności finansowej. Podobnie konieczność zapłaty 885 zł tytułem wpisu sądowego stanowi dla niego wydatek 25% średniego miesięcznego dochodu brutto. Z uwagi na powyższe aby nie narazić na utratę płynności finansowej firmy i nie spowodować zagrożenia dla egzystencji rodziny wnosi o całkowite a jeżeli to nie jest możliwe to częściowe zwolnienie z kosztów sądowych. Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych wyjaśnił, że w 2010 r. przy przychodzie 947951,53 zł i kosztach jego uzyskania na poziomie 908465,26 zł odnotował 39486,27 zł dochodu, natomiast za rok 2011 zamierza zadeklarować przed organami skarbowymi przychód 969464,12 zł, koszty jego uzyskania 942750,57 zł i dochód 26713,55 zł. Dla wykazania swoich zarobków skarżący przedłożył kopie umowy o pracę wraz z aneksami. Z okazanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący jest zatrudniony na pełen etat z wynagrodzeniem ustalonym na 1500 zł brutto. Wyjaśniając jaka jest wysokość obciążeń gospodarstwa domowego związanych z utrzymaniem domu podał, że na energię elektryczną przeznacza 414,55 zł, na wywóz śmieci 88,12 zł, na gaz 272,13 zł, na węgiel 410 zł. Podniósł, że miał trudności z opłaceniem energii elektrycznej co wynika z okazanych wezwań do zapłaty, które. potwierdzają fakt monitowania skarżącego. Jednocześnie z przedstawionych dokumentów wynika, że w styczniu 2012 r. skarżący został obciążany kwotą 264,38 zł za odprowadzone ścieki, kwotą 554 zł za gaz, i kwotami 296,87 zł oraz 75,36 zł za prąd. Wyjaśnił, że zaciągnięty kredyt służy mu w działalności gospodarczej a jego miesięczna rata wynosi łącznie z odsetkami 2773 zł. Skarżący w razie potrzeby korzysta także z odnawialnej linii kredytowej do wysokości 30 tyś. zł. Zobowiązanie te stara się płacić terminowo z obawy przed cofnięciem linii kredytowej. Oświadczył, że posiada rachunek bankowy związany z działalnością gospodarczą. Przedstawił historię operacji dokonywanych na rachunku prywatnym. Okazane wyciągi łączone obrazują, że skarżący na koncie biznes przez cały czas utrzymuje saldo dodatnie zarówno gdy chodzi o rachunek złotowy jak i rachunek euro. Na rachunku złotowym są to kwoty powyżej 20 tyś zł. Nie wykorzystuje przyznanego limitu płacąc od tego prowizję. Podobnie rzecz się przedstawia gdy chodzi o konto osobiste na którym także przez cały czas odnotuje saldo dodatnie. W listopadzie i grudniu 2011 r. były to kwoty ponad 2 tyś zł zaś w styczniu 2012 r. ponad 1 tys. zł. Skarżący posiada zobowiązania kredytowe na kwotę ponad 7,7 tyś. zł i saldo na karatach kredytowych na ponad 4,8 tyś. zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §3 ppsa ) o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie na wymaganym formularzu a wezwany udzielił dalszych wyjaśnień i przedstawił kopie żądanych dokumentów źródłowych. W konsekwencji oświadczenie skarżącego należy uznać za wystarczające. Sytuacja skarżącego należy do skomplikowanych. Z jednej strony prowadzi on bowiem działalność gospodarczą na dość dużą skalę i na posiadanych rachunkach odnotowuje dodatni stan sald a miesięczne dochody jego gospodarstwa domowego należą do przeciętnych w gospodarce. Z drugiej zaś strony trzeba sobie zdawać sprawę, że gospodarstwo domowe skarżącego obciążały ostatnio wydatki na poziomie ponad 1970 zł i skarżący miał problemy z terminowym uregulowaniem należności za energię elektryczną. Nie można też tracić z pola widzenia, że pozostałe środki służyły zaspokojeniu potrzeb aż siedmiu osób. Skarżący zdaje się posiadać co prawda stosunkowo łatwy dostęp do gotówki czy to poprzez wykorzystanie środków znajdujących się na rachunku biznesowym co też poprzez skorzystanie z odnawialnego limitu kredytowego jednak na uwagę zasługuje ta część jego wyjaśnień gdzie z jednej strony wskazuje, na posiadane zadłużenie tłumacząc jednocześnie, że trudna sytuacja rynkowa związana ze wzrostem kosztów paliwa, opłat drogowych i utrzymaniem pojazdów grozi utratą płynności finansowej firmy co w konsekwencji spowodować może zagrożenia dla egzystencji rodziny. Z drugiej zaś strony wskazuje, że w obawie przed konsekwencjami z odnawialnego limitu kredytowego korzysta tylko w razie potrzeby. Okoliczność, że do skarżącego należy wykazany majątek, który posiada określoną wartość sprzedażną względnie podkładową także nie powinna być rozstrzygającą na niekorzyść skarżącego. Zabezpiecza on bowiem bądź to potrzeby mieszkaniowe rodziny bądź jest wykorzystywany przez skarżącego przy prowadzonej działalności gospodarczej. W konsekwencji jego zbycie czy obciążenie celem pozyskania środków na koszty sądowe godziłoby w podstawy egzystencji rodziny. Uwzględniając te wszystkie okoliczności udzielono więc skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zwolnienie go od obowiązku uiszczenia połowy wpisu od skargi. Takie rozstrzygnięcie uwzględnia ogólną sytuację skarżącego zabezpieczając mu gwarantowane konstytucją prawo do sądu a równocześnie chroni wymiar sprawiedliwości przed zbędną roszczeniowością strony skłaniając skarżącego do podejmowania wyważonych akcji procesowych. Nie powoduje też przerzucenia całości kosztów procesu na Skarb Państwa czyli resztę społeczeństwa. Nie można zaś tracić z pola widzenia, że obecne perturbacje skarżącego stanowią jednak w jakimś stopniu pochodną sposobu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Z przytoczonych względów postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §§3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło