III SA/Kr 56/12
WyrokWSA w Krakowie2012-09-20
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Krystyna Kutzner, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły możliwości płatnicze strony w kontekście rozłożenia na raty kary pieniężnej, uwzględniając przy tym względy społeczne i gospodarcze?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie przeprowadziły prawidłowo postępowania wyjaśniającego w zakresie możliwości płatniczych strony ubiegającej się o rozłożenie kary pieniężnej na raty. Ustalenie wysokości rat musi być możliwe do wykonania przez dłużnika, a nie opierać się jedynie na kosztach działalności gospodarczej czy ogólnych wskaźnikach, bez uwzględnienia indywidualnej sytuacji finansowej strony, jej zobowiązań i kosztów utrzymania rodziny. Zastosowanie ulgi musi być realne, a nie fikcyjne.Stan faktyczny
Strona skarżąca, prowadząca firmę transportowo-spedycyjną, wnioskowała o rozłożenie nałożonej na nią kary pieniężnej na 60 miesięcznych rat. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego rozłożył karę na 3 raty, argumentując m.in. treścią wewnętrznego zarządzenia ograniczającego okres spłaty do 3 miesięcy. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że wysokość rat jest w zasięgu możliwości finansowych skarżącego. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając organom nierzetelne badanie sytuacji finansowej i naruszenie przepisów K.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi B. W. – Firma Transportowo Spedycyjna A na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia należności pieniężnej na trzy raty I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego , działając na podstawie :
- art. 55 i art. 57 w związku z art. 64 ust. 1 , art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240) ;
- art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) ;
- art. 51 ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) –
po rozpatrzeniu wniosku skarżącego B. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "Firma Transportowo - Spedycyjna "A" w B, decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] rozłożył na trzy raty spłatę kary pieniężnej nałożonej na skarżącego decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] w kwocie pozostałej do zapłaty 29. 500,00 zł w następujący sposób : I rata w wysokości 10.000,00 zł z terminem płatności do 3 października 2011 r. , II rata w wysokości 10.000,00 zł z terminem płatności do 3 listopada 2011 r. oraz III rata w wysokości 9.500,00 zł z terminem płatności do 3 grudnia 2011 r. . Łącznie kwota do zapłaty wynosiła 29. 500,00 zł.
Organ pouczył skarżącego, że nieterminowe dokonywanie wpłat skutkuje natychmiastowym wszczęciem postępowania egzekucyjnego w administracji w stosunku do całości należności pozostałej do zapłaty.
Powyższa decyzja została wydana na wniosek skarżącego , który stwierdził, że z uwagi na swoją sytuację finansowa nie jest w stanie jednorazowo uregulować nałożonej kary pieniężnej , a jej wyegzekwowanie spowoduje natychmiastowe zlikwidowanie prowadzonej działalności gospodarczej i zwolnienie trzech pracowników. Taka sytuacja pozbawi skarżącego jedynego źródła dochodów, z których utrzymuje sześcioosobową rodzinę. Ponadto skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych zasobów finansowych , z których mógłby pokryć wymierzoną karę pieniężną , a z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga roczny dochód ok.20.000,00 zł.
Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wniósł o rozłożenie nałożonej na niego kary pieniężnej na 60 kwartalnych rat po 500,00 zł każda.
Na poparcie swojej sytuacji finansowej skarżący załączył do wniosku zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2008, 2009 i 2010.
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przychylając się do wniosku skarżącego podniósł , że zgodnie z treścią § 1 Zarządzenia nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2011r. "Rozłożenia na raty należności udziela się na okres nie dłuższy niż 3 miesiące licząc od dnia wyznaczającego termin płatności pierwszej raty. Termin taki nigdy nie może być dłuższy niż 30 dni kalendarzowe od dnia uwzględnienia wniosku " .
Dokonując analizy sytuacji finansowej skarżącego organ przyznał , że trudna sytuacja finansowa skarżącego nie pozwala na jednorazową spłatę wymierzonej kary. Z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej oraz z tytułu innych źródeł skarżący w 2010r osiągnął łączny dochód w wysokości 40.444,98 zł , a " średni miesięczny dochód oscylował na poziomie 3 370,41 zł ".
Zdaniem organu , biorąc pod uwagę uzasadniony interes Skarbu Państwa oraz ograniczone możliwości płatnicze skarżącego jako dłużnika wynikające z jego trudniej sytuacji finansowej, uzasadnione jest zastosowanie formy pomocy publicznej w postaci rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej . Udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty ma jednak charakter uznaniowy i ocena występowania w rozpatrywanej sprawie okoliczności mieszczących się w kryterium uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi możliwościami płatniczymi dłużnika należy do organu administracyjnego. Organ wyjaśnił, że przesłanki możliwości płatniczych dłużnika są rozpatrywane w aspekcie społecznym na podstawie powszechnie aprobowanej hierarchii wartości, w której najważniejsza jest ochrona życia i zdrowia, ocena możliwości zarobkowania, itp. Z kolei uzasadniony interes Skarbu Państwa polega na dążeniu do zachowania przysługujących budżetowi w terminie wpływów z tytułu działalności kontrolnej wykonywanej przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego.
Prowadzący działalność gospodarczą, zdaniem organu, ponosi odpowiedzialność za terminowe regulowanie nałożonych na niego kar administracyjnych .
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł , że wnioskował o inny układ ratalny , tj. taki który pozwalał na regulowanie kary w sposób nie zagrażający egzystencji jego rodziny oraz dający mu możliwość dalszego zarobkowania. Organ pierwszej instancji orzekając w sprawie jego wniosku, zdaniem skarżącego, nie przeprowadził rzetelnego badania sytuacji finansowej, a ograniczył się jedynie tylko do teoretycznego wywodu w kwestii uznaniowości zaskarżonej decyzji oraz interesu Skarbu Państwa. Organ nie wyjaśnił , jakie przesłanki i fakty zadecydowały o takim rozstrzygnięciu, mimo iż skarżący wyraźnie wskazywał na swoją trudną sytuację finansową. W ocenie skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawia go możliwości zarobkowania gdyż, aby uzyskać środki na uiszczenie rat zmuszony jest szybko sprzedać, a więc ze stratą, dwa samochody ciężarowe i zwolnić dwóch pracowników .
Skarżący zarzucił , że organ pierwszej instancji nie dokonał analizy interesu społecznego i nie rozważył innego , bardziej korzystnego dla niego rozstrzygnięcia z równoczesnym zabezpieczeniem interesów Skarbu Państwa. Zaskarżona decyzja , w ocenie skarżącego, pozbawia go jakiejkolwiek formy zarobkowania, zagraża egzystencji jego rodziny, ale też dodatkowo uszczupla budżet państwa o podatki dochodowe oraz podatek VAT , które płaci prowadząc działalność gospodarczą.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ustalenia systemu ratalnego zgodnego z wnioskiem , gdyż wysokość proponowanych rat została wyliczona zgodnie z jego dochodami i możliwościami płatniczymi.
Główny Inspektor Transportu Drogowego , działając na podstawie :
- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeks postępowania administracyjnego ,
- art. 57 pkt 3 w zw. z art. 60 oraz 64 ust. 1 ww. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych –
decyzją z dnia 8 listopada 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego , utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy podniósł, że sposób rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie rozłożenia nałożonej kary pieniężnej na raty ustawodawca pozostawił swobodnemu uznaniu kierownikowi państwowej jednostki budżetowej lub dysponentowi części budżetowej. Organy nie muszą przychylić się do wniosku strony - mogą to zrobić w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji dokonał analizy przedstawionych przez skarżącego dokumentów podatkowych za rok 2008 , 2009 i 2010 i stwierdził , że wysokość całości kary pieniężnej wymierzonej skarżącemu stanowi około 3,25 % kosztów działalności gospodarczej skarżącego w 2010 roku , a średniomiesięczne koszty działalności gospodarczej w roku 2010 wynoszą około 75.705 zł , zatem rata w wysokości 10.000 zł stanowi około 13,2 % średniomiesięcznych kosztów działalności gospodarczej.
Organ odwoławczy podniósł, że kara pieniężna ze swej natury jest dolegliwością mającą przede wszystkim charakter prewencyjny , wymuszający na ukaranym prowadzenie działalności gospodarczej zgodnie z prawem.
W ocenie organu odwoławczego trudności finansowe, które są następstwem prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej nie mogą być utożsamiane z ważnym interesem dłużnika - są one w dużej mierze elementem ryzyka gospodarczego ; działalność ta ma przede wszystkim charakter zarobkowy i w tym celu została podjęta, więc jej prowadzenie nie może odbywać się kosztem Skarbu Państwa.
Organ wyjaśnił , że w polskim systemie prawnym regułą jest niezwłoczne i jednorazowe uiszczenie należności Skarbu Państwa, a instytucja rozłożenia płatności całości na raty ma charakter wyjątkowy i powinna być podyktowana uzasadnionymi względami społecznymi lub gospodarczymi.
W niniejszej sprawie organ I instancji przychylił się do wniosku skarżącego i zaskarżoną decyzją rozłożył spłatę kary pieniężnej na 3 raty (zamiast żądanych przez skarżącego 50 rat). W ocenie organu odwoławczego , wysokość ustalonych w tej decyzji rat jest w zasięgu możliwości finansowych skarżącego i stanowi dla niego realną ulgę w spłacie przedmiotowej należności pieniężnej.
Analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów wskazuje, iż ocena wysokości dochodów przedsiębiorcy i jego zdolności do uregulowania nałożonej kary pieniężnej w systemie ratalnym, dokonana przez organ I instancji, jest prawidłowa i nie budzi zastrzeżeń organu odwoławczego.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżący zarzucił naruszenie art. 6, art. 8, art. 9, art. 10 , art. 73, art. 74 , art. 81 , art. 104, art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 57 pkt 3 w związku z art. 60 oraz 64 ust. 1 ww. ustawy o finansach publicznych oraz obrazę art. 51 ust 6 ww. ustawy o transporcie drogowym.
Skarżący zarzucił, że dokonane przez organ odwoławczy analizy ekonomiczne dotyczące jego sytuacji finansowej i wskazanie procentowe wysokości średniomiesięcznych kosztów firmy skarżącego jest oderwane od rzeczywistości i nie uwzględnia faktu, że powiększenie kosztów firmy o 10.000,00 zł stanowi zmniejszenie dochodów jego rodziny w sytuacji , gdy są to jedyne dochody jakie skarżący uzyskuje.
W ocenie skarżącego , nieprawidłowe rozstrzygnięcie było spowodowane naruszeniem przez organ l i II instancji "prawa administracyjnego procesowego" , poprzez naruszenie wyżej wskazanych przepisów , a w szczególności pozbawienie go prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz możliwości przedstawienia dodatkowych dowodów dotyczących szczegółowej analizy ekonomicznej firmy , innych niż tylko zeznania podatkowe, które co prawda odzwierciedlają aspekt podatkowy firmy, ale nie obrazują faktycznej sytuacji finansowej firmy ; dowodami w sprawie mogły by być np. dokumentacja księgowa , analizy kosztów firmy , bilans lub rachunek wyników sporządzany na podstawie ustawy o rachunkowości.
Zdaniem skarżącego zachodzi ścisły związek pomiędzy brakiem realizacji uprawnienia wynikającego z art. 10 K.p.a. , a rozstrzygnięciem sprawy .
Skarżący zarzucił , że organ l instancji jako podstawowy argument wydanego rozstrzygnięcia wskazał na § 1 Zarządzenia nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] 2011 roku . Organ odwoławczy nie zakwestionował tego stanowiska. Taka sytuacja oznacza, że podstawą rozstrzygnięcia nie była faktyczna sytuacja ekonomiczna skarżącego, lecz powyższe Zarządzenie, które narusza art. 6 K.p.a.
Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji .
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odpowiadając na zarzuty skargi organ podniósł , że skarżący w toku postępowania nie wskazywał dowodów, o które mógłby uzupełnić postępowanie dowodowe, natomiast przedstawione zeznania podatkowe pozwalały na dokonanie analizy ponoszonych kosztów oraz dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej.
W kwestii ww. Zarządzenia nr [...] organ przyznał , że powołanie się na to Zarządzenie nie było prawidłowe, lecz "nie miało wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie" , gdyż ustalone raty stanowiły ok. 13,2% średniomiesięcznych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej , a nałożona kara wynosiła 3,25% całorocznych kosztów ponoszonych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w 2010 roku. W ocenie organu wysokość nałożonej kary pieniężnej oraz poszczególnych rat " nie jest obiektywnie wysoka z punktu widzenia zwykłych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie , zważył co następuje :
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego , które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Dz 2012 r. Nr 270) tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Z kolei art.134 § 1 w/w ustawy stanowi , że sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa , a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji , nawet , gdy dany zarzut nie został podniesiony ( wyrok WSA w Warszawie , z dnia 25.02.2004 r , syg. akt III S.A. 1456/02 , Lex nr 113588 ).
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych , stwierdza , że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania było rozłożenie na raty kary pieniężnej w wysokości do zapłaty 29.500,00 zł. , która to kara została nałożona na podstawie decyzji z dnia [...] 2011r. Skarżący przyznał , że nie kwestionuje zasadności , ani wysokości tej kary , co zresztą w postępowaniu o rozłożenie na raty jest niedopuszczalne.
Zgodnie z art. 55 ww. ustawy o finansach publicznych , należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny , przypadające organom administracji rządowej , państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym , mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Należnościami pieniężnymi objętymi hipotezą art. 55 są wszelkiego rodzaju kwoty przypadające podmiotom wymienionym w tym przepisie na podstawie jakiegokolwiek tytułu prawnego, w szczególności ustaw lub aktów wykonawczych , umów , czynów niedozwolonych lub czynności administracyjnych , a przede wszystkim z decyzji administracyjnych. Ten ostatni z wymienionych przypadków zaistniał w niniejszej sprawie – kara pieniężna została nałożona na skarżącego na podstawie decyzji administracyjnej.
Art. 57 ww. ustawy stanowi, iż na wniosek dłużnika : 1/ należności mogą. być umarzane w części, 2/ mogą zostać odroczone terminy spłaty należności lub części należności i 3/ płatność całości lub części należności może zostać rozłożona na raty
- w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika oraz uzasadnionym interesem Skarbu Państwa.
Ustawodawca wprowadził zamknięty katalog ulg w spłacie należności pieniężnych , jakie mogą stosować określone w nim jednostki. Jedną z tych ulg jest rozłożenie na raty , na wniosek dłużnika , kwoty należności pieniężnej. Instytucja rozłożenia na raty nie prowadzi ze strony jednostki sektora finansów publicznych - w niniejszej sprawie organów transportu drogowego - do rezygnacji z należności , a jedynie do ich rozłożenia w czasie . W związku z powyższym , w tym właśnie kierunku organy powinny prowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia sytuacji finansowej skarżącego , w tym m.in. jego możliwości płatniczych. By w pełni rozważyć wystąpienie indywidualnego interesu dłużnika, nie wystarczy oprzeć się tylko na ustaleniach dotyczących stanu majątkowego oraz bieżących wpływów , czy wysokości dochodów , nie ustalając faktycznej sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny , na którą wpływ - oprócz dochodów - ma również wielkość stałych obciążeń i zobowiązań . Uwzględnienie wniosku o rozłożenie na raty nie stwarza po stronie organów obowiązku rozłożenia spłaty nalewności na taką liczbę rat i ich wysokość , jaką wnioskodawca proponował, ale ustalone do spłaty raty muszą być dostosowane do możliwości płatniczych dłużnika. Z całą mocą należy podkreślić , że udzielona ulga w postaci rozłożenia na raty płatności musi być możliwa do wykonania. Udzielenie ulgi o charakterze fikcyjnym narusza zasadę zaufania obywateli do państwa Ustalenie wysokości rat w kwotach niemożliwych do zapłacenia stwarza iluzję uwzględnienia wniosku ( wyrok NSA z dnia 1 marca 2000r., sygn. akt III SA 1546/99, ONSA 2001, nr 2, poz. 84).
Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić , że postępowanie prowadzone przez organy obu instancji oraz wydane przez te organy rozstrzygnięcia nie uwzględniały powyższych przesłanek .
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego swą decyzję oparł na wydanym przez ten organ ww. Zarządzeniu Nr [...] z dnia [...] 2011r, zgodnie z którym rozłożenie na raty dopuszczalne było tylko na 3 miesiące licząc od dnia wyznaczającego termin płatności pierwszej raty. Organ pierwszej instancji uwzględniając wniosek skarżącego o rozłożenie na raty kary pieniężnej rozłożył tę należność na trzy raty , zgodnie z powyższym Zarządzeniem . Istotne w sprawie jest ustalenie tego organu , że skarżący osiąga średni miesięczny dochód na poziomie 3.370,41 zł . Ustalenie wysokości raty miesięcznej w kwocie 10.000,00 zł i to bez uwzględnienia faktycznej sytuacji skarżącego i jego rodziny , bez ustalenia obciążeń i zobowiązań skarżącego prowadzi do wniosku, że ocena sytuacji finansowej skarżącego i jego możliwości płatniczych została dokonana przez organ w sposób wadliwy ; organ ten nie dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i nie dokonał właściwej jego oceny.
Podkreślić należy, że postępowanie o rozłożenie na raty należności pieniężnej obliguje dłużnika do wskazania dowodów uzasadniających zastosowanie tej ulgi , jednak nie zwalania to organów prowadzących to postępowanie do wyjaśnienia stanu faktycznego i poszukiwania innych dowodów, niż tylko zgłoszonych przez dłużnika.
Organ odwoławczy utrzymując decyzję organu pierwszej instancji w mocy nie odniósł się do twierdzeń i dowodów skarżącego co do braku możliwości płatniczych uiszczenia ustalonych rat, nie zakwestionował ww. Zarządzenia Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Sanitarnego, mimo iż w odpowiedzi na skargę przyznał , że powołanie się na to Zarządzenie " nie było prawidłowe" . Zarządzenie to w sposób nieuprawniony wkroczyło w materię regulowaną ustawą i wprowadziło nowe przesłanki , podkreślić należy , przesłanki nie znane ustawie , stosowania ulg w spłacie kary pieniężnej. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejsza sprawę , kwestionowane Zarządzenie miało wpływ na wynik sprawy , bowiem rozłożenie na raty było zgodne z jego treścią, natomiast organ nie ustalił konkretnych, indywidualnych okoliczności faktycznych leżących po stronie skarżącego , a które zostały wskazane w jego wniosku.
Organ odwoławczy podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, wysokość miesięcznych rat odniósł do kosztów działalności gospodarczej poniesionych przez skarżącego w 2010r , zamiast do jego możliwości płatniczych w danych miesiącach. Jak wyżej podniesiono , udzielona ulga, a więc wysokość raty musi być możliwa do wykonania , co nie zostało wykazane w sprawie skarżącego .
W rozpatrywanej sprawie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez organy orzekające w sposób wadliwy , bez dokonania istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych , m.in. w zakresie wielkości obciążeń i zobowiązań firmy skarżącego oraz kosztów utrzymania sześcioosobowej rodziny , w tym obciążeń gospodarstwa domowego i nie rozważono w pełni wystąpienia względów społecznych . Przesłankami warunkującymi zastosowanie ulgi w postaci rozłożenia na raty są względy społeczne lub gospodarcze, w szczególności możliwości płatnicze dłużnika oraz uzasadniony interes Skarbu Państwa. W zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego wykazał interes Skarbu Państwa , ale nie wykazał spełnienia pozostałych przesłanek określonych w art. 57 ww. ustawy finansach publicznych. Twierdzenie, że ustalona w decyzji organu pierwszej instancji wysokość rat jest w zasięgu możliwości finansowych skarżącego , jest twierdzeniem , które nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym przez organy , a wręcz stoi w oczywistej sprzeczności z ustaleniem organu pierwszej instancji, że średniomiesięczny dochód skarżącego w 2010r "oscylował na poziomie 3.370,41 zł"
Uwzględnienie wniosku skarżącego o rozłożenie na 60 rat kary pieniężnej nie obliguje organ do podjęcia decyzji o rozłożeniu na raty tej należności pieniężnej na wnioskowana ilość rat , ale – jak wyżej podniesiono – udzielona ulga musi być możliwa do wykonania. Skarżący we wniosku o rozłożenie na raty wskazał na swoją sytuację rodzinną , majątkową oraz wysokość osiąganych dochodów ; rozważenie , czy w rozpatrywanej sprawie występują przesłanki do uwzględnienia wniosku i w jakim zakresie należy do organów.
Zgodnie z art. 153 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ , którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
Przy ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy organy zobligowane są do uwzględnianie stanowiska Sądu w tej sprawie tj. czy skarżący z uwagi na swoją sytuację rodzinną , majątkową i wysokość osiąganych dochodów jest w stanie uiścić ustalone raty i czy w przypadku ewentualnej egzekucji tych należności nie spowoduje to dla niego i jego rodziny nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki .
Nadmienić należy , że ustawodawca dopuszcza możliwość umorzenia w całości lub części należności pieniężnych, jednak organ jako wierzyciel nie jest uprawniony do orzekania w tym zakresie bez wniosku dłużnika.
Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 c ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 w/w ustawy Sąd orzekł , że uchylone rozstrzygnięcia organów nie podlegają wykonaniu, co oznacza , iż ww. rozstrzygnięcia nie wywołują skutków prawnych od chwili wydania wyroku , mimo że wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło