III SA/Kr 560/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-07-10
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jej bieżące wydatki i zobowiązania przekraczają deklarowane dochody, a różnica jest pokrywana z pomocy rodziny i debetów bankowych?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jej bieżące wydatki i zobowiązania przekraczają deklarowane dochody, a różnica jest pokrywana z pomocy rodziny i debetów bankowych. Sąd uznał, że nawet jeśli skarżący nie jest osobą ubogą w potocznym rozumieniu, jego sytuacja finansowa i zdrowotna uzasadnia udzielenie mu prawa pomocy, zgodnie z przepisami PPSA.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary pieniężnej nałożonej decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację finansową i zdrowotną, wskazując na wysokie zobowiązania kredytowe i bieżące wydatki przekraczające dochody. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji i przedłożenia dokumentów, skarżący wyjaśnił, że różnica w dochodach jest pokrywana z pomocy córki i zięcia oraz debetów bankowych, a z uwagi na stan zdrowia nie podejmuje prac dorywczych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną.
Określając majątek swój i zadeklarował brak nieruchomości, zasobów, przedmiotów o wartości powyżej 5 tyś. zł. Wyjawił samochód osobowy Fiat Punto z 2004 r. o szacunkowej wartości 4,5 tyś. zł.
Stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę. 4315 zł podając, że składają się na to emerytury małżonków.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że od maja 2016 r, nie jest już przedsiębiorcą gdyż firmę zlikwidował. Ciągle spłaca jednak raty kredytu zaciągniętego na firmę. Powiada, że jest po ciężkim udarze mózgu i cierpi na inne choroby. Do wniosku dołączył kopię karty informacyjnej leczenia. Wymieniając zobowiązania i stałe miesięczne wydatki podał, że opłaty mieszkaniowa to 350 zł, media 400 zł, kredyty ok. 4500 zł leki ok. 300 zł.
Wobec tego, że oświadczania skarżącego wzbudziły wątpliwości wezwano go o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie wskazywanych wydatków mających na celu:
• wyjaśnienie do kogo należy dom przy ul. P w K i w oparciu o jaki tytuł prawny skarżący tam zamieszkuje bądź jest zameldowany?
• wyjaśnienie do kogo należy nieruchomość w miejscowości I, wskazywana przez skarżącego jako adres do korespondencji? Czy skarżący tam przebywa a jeśli tak to w oparciu o jaki tytuł prawny?
• wyjaśnienie w jaki sposób przy deklarowanych miesięcznych dochodach w wysokości 4315,17 zł gospodarstwo domowe skarżącego jest w stanie opłacać miesięczne zobowiązania sięgające łącznie kwoty 5550 zł ?
• proszę udokumentować rachunkami wysokość miesięcznych wydatków na opłaty mieszkaniowe, media, spłacane kredyty, kupowane leki. Jeśli występują problemy z terminowym regulowaniem tych należności i zobowiązań proszę przedłożyć kopie np. stosownych monitów, wezwań o zapłatę, nakazów, wyroków zasądzających etc.
• wyjaśnienie czy skarżący uzyskuje jakiś dochód z prac dorywczych lub zleconych a jeśli tak to jak często i w jakiej wysokości?
• przedłożenie kopi złożonej przez skarżącego rocznej deklaracji podatkowej za 2016 r.
• wyjaśnienie czy emerytury skarżącego i małżonki są wypłacane w gotówce np. przez listonosza czy może przelewane na rachunek bankowy?
• przedłożenie wyciągów z posiadanych przez skarżącego i małżonkę rachunków bankowych z ostatnich dwóch miesięcy albo złożenie pisemnego oświadczenia, że ani skarżący ani jego małżonka nie posiadają żadnych rachunków bankowych.
Wezwanie zostało wykonane. Skarżący nadesłał obszerne wyjaśnienia oraz żądane dokumenty źródłowe. Oświadczył, że oba domy należą do córki (z czego jeden do córki i zięcia). Powiada, że pod adresem ul. P jest tylko zameldowany. Od udaru mieszka z żoną w miejscowości I, gdzie żona opiekuję się nim jako, że on nie jest osobą samodzielną. Wszystkiego za niego dogląda żona. Podtrzymał twierdzenie, że jeszcze przed chorobą zaciągnął kredyty na firmę, które obecnie musi spłacać. Oświadczył, że różnica wynikająca pomiędzy deklarowanymi dochodami i zobowiązaniami pokrywana jest z pomocy, której udziela mu córka z zięciem, jak również z debetu na rachunkach bankowych i kredytowych. Oświadczył, że z uwagi na stan zdrowia nie uzyskuje żadnych dochodów z prac dorywczych czy zleconych.
Oświadczył, że emerytury małżonków wpływają na konto bankowe z którego wyciągi za ostatnie dwa miesiące przedstawia. W wydrukach zawarte są także informacje na temat bieżących opłat i spłacanych rat. Wyjaśnił, że posiada trzy kredyty. W [...] banku rata wynosi 2041,24 zł, w [...] Bank rata wynosi 1041,24 zł, w [...] 587,98 zł co łącznie daję kwotę 3670,46 zł. do tego dochodzi 435 zł z umowy z B oraz spłaty kart po 400-500 zl. Oświadczył, że nie zbierał nigdy faktur za leki bo nie były mu one do niczego potrzebne. W konsekwencji ma tylko dwa ostatnie paragony.
Z przedstawionych dokumentów źródłowych wynika, że deklarowany dochód skarżącego do opodatkowania za 2016 r. wyniósł 41814,34 zł zaś żony 32166,12 zł. Na ujawnionych rachunkach bankowych małżonkowie wykazują salda ujemne. Obroty są przeciętne. Za pośrednictwem rachunków bankowych rzeczywiście dokonywane są bieżące wydatki, płatności rat, częściowe spłaty kart. Umowy kredytowe, które małżonkowie spłacają pozawierali kilka lat temu tj. w kwietniu 2012 r.. Zadłużyli się wówczas łącznie na kwotę ponad 172 tyś. złotych. Posiadają również dług w kwocie ponad 15 tyś. zł w grupie B. Miewają trudności ze spłatą swych zobowiązań co potwierdza pismo rozkładające im na raty należność regresową. Przedstawiona dokumentacja medyczna potwierdza przebyty prze skarżącego udar mózgu i związane z tym komplikacje zdrowotne.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §2 ppsa) o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Skarżący złożył wymagane oświadczenie. Po uzupełnieniu dodatkowymi oświadczeniami i okazaniu dokumentów źródłowych należy je uznać za wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Skarżący nie jest co prawda osobą ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu aktualnie jednak znajduje się w sytuacji finansowej i zdrowotnej która uzasadnia udzielenie mu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że bieżące wydatki i zobowiązania skarżącego przekraczają deklarowane przez małżonków dochody. Wyjaśnienia skarżącego, że w spłacie swych zobowiązań korzysta z pomocy córki i zięcia oraz posiłku się debetami zasługują jednak na wiarę. Odpowiadają bowiem wskazaniom doświadczenia życiowego a częściowo znajdują potwierdzenie w treści okazanych dokumentów źródłowych. Za wiarygodne uznać należy również oświadczenie skarżącego, że z uwagi na stan zdrowia nie podejmuje się prac dorywczych czy zleconych.
Uwzględniając to wszystko, udzielono więc skarżącemu zgodnie z wnioskiem zwolnienia od kosztów sądowych orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło