III SA/Kr 561/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na Rektora Akademii postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem. Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że posiadają dom. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Podała, że na miesięczne dochody gospodarstwa domowego składa się tylko renta ojca. Uzasadniając swoje starania odniosła się pokrótce do okoliczności nurtującej ją sprawy. Do wniosku dołączyła zaświadczenie Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej stwierdzającego, że skarżąca nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, zaświadczenie z urzędu skarbowego o wysokości dochodu ojca, który w roku 2011 wyniósł ogółem 10.346,26 zł oraz zaświadczenie, że sama nie składała zeznania podatkowego za ten rok. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jeżeli nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony stopniowane jest przekonaniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wraz ze stosownymi dokumentami źródłowymi. Wynika z niego, że przy rocznym dochodzie 10.346,26 zł gospodarstwo domowe skarżącej miesięcznie ma do dyspozycji około 862 zł. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług dochody na takim poziomie pozwalają co najwyżej na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. W konsekwencji należy przyjąć, że jeśli dochody gospodarstwa skarżącej oscylują w granicach ustalonego przepisami ustawy o pomocy społecznej kryterium ubóstwa a na cały majątek rodziny składa się dom w którym skarżąca zamieszkuje wraz z ojcem to nie będzie jej stać na opłacenie własnym sumptem ani kosztów sądowych ani kosztów kwalifikowanego zastępstwa prawnego. Chociaż bowiem ujawniony majątek ma pewną wartość sprzedażną względnie podkładową to jednak trudno byłoby od strony wymagać takich rozporządzeń. Godziłyby one bowiem w podstawy bytowania tych osób. Pożyczek lub kredytów w bankach czy SKOK-ach skarżąca nie uzyska zaś z tej prostej przyczyny, że nie posiada istotnej dla takich instytucji finansowych zdolności do bieżącego regulowania zaciągniętych zobowiązań. Z przytoczonych względów udzielono zatem skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.