III SA/Kr 562/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. J. na postanowienie Wojewody z dnia 14 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną wskazał tylko na siebie. Wykazał, że należy do niego dom o powierzchni ok. 35 m2 z mieszkaniem o powierzchni 18 m2 i działką o powierzchni 0,70 ara. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje dochody oszacował na 3009 zł renty wypadkowej z dodatkowymi świadczeniami. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest osoba w podeszłym wieku, z problemami zdrowotnymi po wypadku, zaliczoną do I grupy z uwagi na stan zdrowia. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa a oświadczenie to jest wystarczające dla oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Nie przesądza jednak o zasadności składanego wniosku w całości. Jeśli bowiem skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką skuteczności jego wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja materialna skarżącego nie pozwala jednak na poczynienie takich ustaleń. Skoro bowiem ma do dyspozycji miesięcznie 3009 zł na rękę to okoliczność ta siła rzeczy niweczy więc zasadność ewentualnych ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dysponując bowiem takimi środkami skarżący jest w stanie pokryć samodzielnie koszty ustalonego na 100 zł wpisu w swojej sprawie. Powyższe nie przekreśla jednak starań skarżącego w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa in fine) o ile nie jest w stanie pokryć jego wynagrodzenia bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Chociaż bowiem skarżący jest w stanie pokryć samodzielnie koszty sądowe w swojej sprawie to już opłacenie własnym sumptem pełnomocnika z wyboru przekracza jego możliwości finansowe. Nie można bowiem tracić z pola widzenia wieku i stanu zdrowia skarżącego, które siłą faktu generują dodatkowe koszty. Zarazem trudno wymagać od osoby starszej i schorowanej zbycia lub obciążenia wykazanych nieruchomości, które potencjalnie posiadają jakąś wartość. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że osoba starsza i schorowana powinna dysponować jakimś materialnym zabezpieczeniem nawet gdy państwo deklaruje powszechny i bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Pozostaje bowiem cały szereg płatności nierefundowanych. Mając to na uwadze należało więc przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata z urzędu. Z przytocznych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 246 §1 pkt. 2 w związku z art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.