III SA/Kr 563/19
WyrokWSA w Krakowie2019-06-24
Skład orzekający: Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania) w sytuacji, gdy zarzuty odwołania dotyczyły głównie kwestii merytorycznych, a wskazane przez organ naruszenia proceduralne mogły zostać naprawione na etapie postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie wykazał istnienia przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ wskazane naruszenia proceduralne (art. 10 i 11 k.p.a.) mogły zostać naprawione na etapie postępowania odwoławczego, a organ odwoławczy błędnie stwierdził, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i wyczerpujących ustaleń. Brak było również wskazania na konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Skarżący D. Ś. domagał się zwrotu kosztów codziennych dojazdów do miejsca pełnienia służby wojskowej. Organ pierwszej instancji przyznał mu ryczałt w wysokości 75% ceny biletu miesięcznego. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenia proceduralne przez organ pierwszej instancji, w tym naruszenie zasady czynnego udziału strony i zasady przekonywania, a także błędy w powołaniu przepisów. Skarżący wniósł sprzeciw do WSA, zarzucając organowi odwoławczemu błędne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i zawarcie w decyzji wskazówek merytorycznych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję (organu II instancji) w całości i zwraca skarżącemu kwotę 100 zł tytułem nienależnie uiszczonego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Renata Czeluśniak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2019 r. sprzeciwu D. Ś. od decyzji Dowódcy Komponentu Wojsk Specjalnych z dnia 6 maja 2019 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów codziennych dojazdów 1. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; 2. zwraca skarżącemu D. Ś. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 100 (sto) złotych tytułem nienależnie uiszczonego wpisu.
Jak wynika za akt sprawy administracyjnej, skarżący D. Ś. w dniu 31 stycznia 2019 r. złożył do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] wniosek o ustalenie prawa do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem, w wysokości 75% ceny imiennego biletu miesięcznego określonego w cenniku biletów publicznego transportu zbiorowego wykonywanego przez przewoźników kolejowych w drugiej klasie pociągu osobowego.
We wniosku skarżący wskazał, że zamieszkuje w m. B, ul. S [...] m. [...], natomiast pełni służbę w m. K. Nadto wyjaśnił, że nie korzysta z uprawnienia do świadczenia mieszkaniowego i nie posiada uprawnienia do ulgowych przejazdów.
Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją z dnia [...] 2019 r. Nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) – dalej k.p.a., art. 68 ust. 2 i art.104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 173) w związku z § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie świadczeń socjalno - bytowych dla żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 87, poz. 565 z późn. zm.) przyznał skarżącemu pełniącemu zawodową służbę wojskową - na stanowisku: podoficer - kierowca - Sekcja Transportowa, Grupa Transportowa, Zespół Zabezpieczenia Logistycznego, Dowództwo - prawo do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem, w formie ryczałtu miesięcznego w wysokości 75% ceny imiennego biletu miesięcznego określonego w cenniku biletów środków komunikacji publicznej, wykonywanych przez przewoźników kolejowych w klasie II pociągu osobowego, na trasie pomiędzy najbliższym miejscu zamieszkania żołnierza zawodowego przystankiem kolejowym, a najbliższym miejscu pełnienia służby przystankiem kolejowym i z powrotem, tj. w wysokości 248,25 zł - od dnia 1 lutego 2019 r. - na czas posiadanych uprawnień.
W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie rozkładu jazdy Kolei Śląskich oraz Przewozów Regionalnych ustalono, iż odległość między miejscowością B, a miejscowością K wynosi łącznie 132 km. Cena biletu tam i z powrotem, zgodnie z tabelą opłat za bilety odcinkowe miesięczne imienne normalne, wynosi 331,00 zł.
W ocenie organu na podstawie § 5 ust. 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie świadczeń socjalno-bytowych dla żołnierzy zawodowych skarżącemu przysługuje prawo do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem w formie ryczałtu miesięcznego w wysokości 75% ceny imiennego biletu miesięcznego określonego w cenniku biletów środków komunikacji publicznej, wykonywanych przez przewoźników kolejowych, tj. 331,00 zł x 75,00% = 248, 25 zł.
W odwołaniu D. Ś. wniósł o uchylenie decyzji organu l instancji w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego:
Zdaniem skarżącego:
- organ l instancji popełnił błąd poprzez nieustalenie najkrótszego czasu dojazdu lądowym środkiem publicznego transportu zbiorowego z miejscowości B do miejscowości K i z powrotem do czego zobowiązuje go art. 1a ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2356 z późn. zm,), a w konsekwencji nie dokonał wyczerpujących ustaleń odnośnie stanu faktycznego sprawy. Kwestii tej organ nie wyjaśnił, a swoje rozstrzygnięcie oparł na ustaleniu, że odległość na trasie B – K wynosi łącznie 132 km;
- organ l instancji nie wziął pod uwagę czasu przejazdu innych przewoźników realizujących transport publiczny przez co nie dokonał wyczerpujących ustaleń;
- organ l instancji naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. opierając swoje rozstrzygnięcie jedynie na podstawie tabeli opłat za imienne miesięczne bilety odcinkowe wg taryfy podstawowej pociągów REGIO. Ponadto jak podkreślił skarżący, na trasie B - K nie istnieje połączenie tego typu;
- zgodnie z jego ustaleniami najkrótszym połączeniem na przedmiotowej trasie w godzinach porannych i popołudniowych jest połączenie kolejowo - autobusowe.
Skarżący wskazał, że koszt imiennego biletu miesięcznego przewoźnika PKP Intercity w II klasie na trasie B - K wynosi 312 zł, natomiast cena biletu miesięcznego u przewoźnika autobusowego A na trasie K - K wynosi 520 zł. Ponadto podkreślił on, że organ l instancji wydając decyzję powinien oprzeć swoje rozstrzygnięcie na porównaniu wszystkich możliwych połączeń kolejowych, autobusowych lub łączonych, które by wyczerpało zapis § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie świadczeń socjalno-bytowych dla żołnierzy zawodowych.
Dowódca Komponentu Wojsk Specjalnych, decyzją dnia 6 maja 2019 r. Nr [...], działając na podstawie art. 127 § 2, 138 § 2 w związku z art. 17 pkt 3 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi.
W uzasadnieniu organ wskazał, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż te, które podnosi skarżący.
Jak podał organ odwoławczy, organ l instancji przedmiotową decyzją przyznał stronie prawo do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem w formie ryczałtu miesięcznego w wysokości 75% ceny imiennego biletu miesięcznego określonego w cenniku biletów środków komunikacji publicznej, wykonywanych przez przewoźników kolejowych w klasie II pociągu osobowego, na trasie pomiędzy najbliższym miejscu zamieszkania żołnierza zawodowego przystankiem kolejowym, a najbliższym miejscu pełnienia służby przystankiem kolejowym i z powrotem, tj. w wysokości 248,2, od dnia 1 lutego 2019 r. na czas posiadania uprawnień. Przyznając powyższe uprawnienie organ l instancji powołał się na wersję archiwalną aktu prawnego, tj. ustawę z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2018 r. póz. 173).
Ponadto, w uzasadnieniu decyzji organ l instancji błędnie powołał przepis § 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie świadczeń socjalno-bytowych dla żołnierzy zawodowych w brzmieniu: "w przypadku gdy na trasie, o której mowa w ust. 1, bądź na jej części nie jest możliwy przejazd środkami komunikacji publicznej, zwrot kosztów codziennych dojazdów ustala się w formie ryczałtu miesięcznego w wysokości 75 % ceny imiennego biletu miesięcznego określonego w cenniku biletów środków komunikacji publicznej, wykonywanych przez przewoźników kolejowych w klasie drugiej pociągu osobowego na trasie o długości 30 km", który nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Zdaniem Dowódcy Komponentu Wojsk Specjalnych, przy wydawaniu decyzji organ l instancji nie zastosował art. 10 § 1 k.p.a. W aktach postępowania brak jest dokumentów świadczących o umożliwieniu skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ l instancji naruszył zatem zasadę zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Jak podkreślił organ II instancji, odstąpienie od tej zasady jest możliwe tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo z uwagi na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Brak zapoznania strony z aktami postępowania przed wydaniem decyzji powoduje, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jest to przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego opisana w treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem naruszenie istotne, mogące spowodować wzruszenie decyzji w trybie nadzwyczajnym.
Podkreślił również, że organ l instancji naruszył wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania strony. W świetle powołanego przepisu organy administracji publicznej powinny wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
Dowódca wskazał, że organ l instancji podczas ponownego rozpoznania sprawy powinien zapewnić skarżącemu czynny udział w postępowaniu, przez zapoznanie go z zebranymi dowodami i materiałami, umożliwić mu wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań oraz wyjaśnić zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy. Niedopełnienie przez organ wyżej wymienionych obowiązków pozbawia skarżącego możliwości merytorycznej weryfikacji decyzji administracyjnej.
Nadto, po rozpatrzeniu zarzutów odwołania, organ II instancji wyjaśnił, że się z nimi nie zgadza. Analizując bowiem obowiązujące przepisy właściwych ustaw i rozporządzeń stoi on na stanowisku, że organ l instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego oraz dokonał wyczerpujących ustaleń w toku postępowania.
W ocenie organu odwoławczego analiza prowadzonego postępowania wykazała, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W sprzeciwie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. Ś. zarzucił niezgodne z prawem zawarcie wskazówek merytorycznych, w myśl których organ odwoławczy nie podziela zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu oraz popiera organ l instancji, który w jego opinii dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego oraz dokonał wyczerpujących ustaleń w toku postępowania. Organ odwoławczy formułując w ten sposób swoją ocenę odniósł się do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w istocie przesądzając o jej wyniku. W opinii skarżącego sytuacja taka jest niedopuszczalna, gdyż wydana decyzja została uchylona z powodu błędów proceduralnych, w związku z czym nie powinna odnosić się do istoty sprawy ani przesądzać o jej wyniku.
Skarżący wyjaśnił, że organ II instancji, przekazując decyzję do ponownego rozpoznania winien zakreślić okoliczności istotne dla sprawy, które organ l instancji zobligowany jest wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Jak podniósł organ odwoławczy uzasadniając wydanie decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. powinien ograniczyć swoje stanowisko jedynie do wskazania, jakie zaniedbania organu l instancji zostały dostrzeżone przez niego i dlaczego zaniedbania te spowodowały konieczność uchylenia decyzji.
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji z dnia 6 maja 2019 r. oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Na marginesie skarżący podniósł, że nie zgadza się z twierdzeniami organu odwoławczego, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego oraz wyczerpujących ustaleń w toku postępowania. Przedstawiając swój pogląd, organ odwoławczy nie odniósł się do konkretnych przepisów prawa, które potwierdziłyby jego stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji, jak również nie przytoczył żadnych kontrargumentów co do zarzutów stawianych w odwołaniu, z którymi się nie zgodził. Zdaniem skarżącego, zawarta (wszakże bezprawnie) w uzasadnieniu decyzji ocena merytoryczna sprawy obarczona jest błędami wykładni przepisów obowiązującego prawa w zakresie wyliczenia zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby.
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie i utrzymanie w mocy decyzji z dnia 6 maja 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W myśl art. 64e p.p.s.a. sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia wyłącznie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
Powyższe oznacza, że zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający, tzn. rola sądu administracyjnego sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. Sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie, gdy uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek wynikających z art. 138 § 2 k.p.a. Wskazać przy tym należy, że Sąd nie może odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, gdyż na skutek uchylenia decyzji organu I instancji, sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2219/15, Lex nr 2315542).
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, podstawowym obowiązkiem Sądu rozpoznającego sprzeciw powinno być przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy.
Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że decyzja Dowódcy Komponentu Wojsk Specjalnych z dnia 6 maja 2019 r. została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., bowiem nie ziściły się przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej. Motywy zawarte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nie wskazują, jak i nie uzasadnią okoliczności dających podstawę do uchylenia decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] 2019 r. przyznającej skarżącemu D. Ś. pełniącemu zawodową służbę wojskową - prawo do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem w formie ryczałtu miesięcznego w wysokości 75% ceny imiennego biletu miesięcznego określonego w cenniku biletów środków komunikacji publicznej, wykonywanych przez przewoźników kolejowych w klasie II pociągu osobowego, na trasie pomiędzy najbliższym miejscu zamieszkania żołnierza zawodowego przystankiem kolejowym, a najbliższym miejscu pełnienia służby przystankiem kolejowym i z powrotem - tj. w wysokości 248,25 zł - od dnia 1 lutego 2019 r. - na czas posiadanych uprawnień.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu II instancji głównymi argumentami przemawiającymi za wydaniem decyzji kasacyjnej było naruszenie przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...]: art. 10 § 1 k.p.a. - z uwagi na brak w aktach sprawy dokumentów świadczących o umożliwieniu skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań - oraz art. 11 k.p.a. wobec niewyjaśnienia skarżącemu zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Ponadto Dowódca Komponentu Wojsk Specjalnych wskazał na uchybienia organu I instancji w postaci: powołania się przy przyznawaniu skarżącemu wnioskowanego świadczenia na wersję archiwalną aktu prawnego, tj. ustawę z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 173) oraz na wskazanie § 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony narodowej z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie świadczeń socjalno-bytowych dla żołnierzy zawodowych, który to nie ma zastosowania w sprawie.
W pierwszej kolejności odnieść się należy zatem do decydujących przyczyn mających wpływ na wydanie decyzji kasacyjnej, a mianowicie do naruszenia przez organ I instancji art. 10 i 11 k.p.a. W ocenie Sądu bowiem w przedmiotowej sprawie naruszenia te, choć istotne z punktu widzenia prawidłowości prowadzenia postępowania administracyjnego, to nie stanowiły wystarczających podstaw do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Podkreślić przecież trzeba, że jeżeli organ odwoławczy uznał, iż "organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego oraz dokonał wyczerpujących ustaleń w toku postępowania" to mógł on na etapie postępowania odwoławczego zapoznać skarżącego ze zgromadzonym materiałem dowodowym, zapewnić mu możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak i również mając na uwadze zarzuty odwołania wyjaśnić dlaczego stanowisko organów w kwestii wysokości przyznanego świadczenia jest właściwe. Tym samym, zdaniem Sądu, organ odwoławczy sam mógł naprawić uchybienia organu I instancji w kwestii naruszenia właśnie ww. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zasady przekonywania, czego jednak nie zrobił.
Jeszcze raz podkreślić należy, że naruszenie wspomnianych wyżej zasad w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie mogło być wystarczające do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a, tym bardziej, że jak wynika z aktualnego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, naruszenie art. 10 k.p.a. tyko wówczas może być podstawą do wznowienia postępowania, jeżeli strona wykaże, że wskutek naruszenia jej prawa do czynnego udziału w sprawie nie mogła ona podjąć konkretnych czynności, np. zgłosić wniosków dowodowych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Przechodząc natomiast do kolejnych uchybień organu I instancji, odpowiednio wypunktowanych przez organ odwoławczy, wskazać należy, że faktycznie organ I instancji przywołał wersję archiwalną ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wskazując na Dz.U. z 2018 r. poz. 173, zamiast na Dz.U. z 2019 r., poz. 330, jak również też przywołał błędnie przepis § 5 ust. 5, zamiast § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2010 r., jednakże uchybienia te nie mogły stanowić jakiejkolwiek podstawy do wydania decyzji kasacyjnej. Wyjaśnić przy tym należy, że treść art. 68 ust. 2 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, którą wskazał organ I instancji w podstawie swojego rozstrzygnięcia, jest taka sama w wersji archiwalnej tego aktu, jak i w wersji obowiązującej, a nadto pomimo powoływania błędnego ust. 5 § 5 Dowódca Jednostki Wojskowej przytoczył w sentencji swojej decyzji treść właściwego w przedmiotowej sprawie ustępu, a mianowicie ust. 1 § 5 ww. rozporządzenia.
Nadto zwrócić należy również uwagę, że w świetle zarzutów odwołania, jak i skargi, istota sprawy koncentruje się wobec prawidłowej wysokości wnioskowego przez skarżącego świadczenia ustalonego na podstawie art. § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2010 r. Zgodnie z ww. przepisem, zwrot kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem ustala się w formie ryczałtu miesięcznego w wysokości 75 % ceny imiennego biletu miesięcznego określonego w cenniku biletów środków komunikacji publicznej, wykonywanych przez przewoźników: 1) kolejowych - w klasie drugiej pociągu osobowego, 2) autobusowych, jeżeli brak jest połączenia kolejowego - na trasie pomiędzy najbliższą miejscu zamieszkania żołnierza zawodowego stacją kolejową lub przystankiem autobusowym a najbliższą miejscu pełnienia służby stacją kolejową lub przystankiem autobusowym i z powrotem. Ponadto stosownie do treści § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia, przy ustalaniu wysokości zwrotu kosztów codziennych dojazdów przyjmuje się najkrótszą trasę kolejową lub autobusową albo łącznie trasę kolejową i autobusową. W tym miejscu nie sposób nie zauważyć, że w kontekście właśnie wykładni ww. przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia, skarżący wskazuje na liczne orzeczenia sądów administracyjnych w zakresie konieczności ustalenia najkrótszego czasu dojazdu lądowym środkiem publicznego transportu zbiorowego. Zdaniem strony, organ l instancji wydając decyzję powinien oprzeć swoje rozstrzygnięcie na porównaniu wszystkich możliwych połączeń kolejowych, autobusowych lub łączonych z m. B do m. K i z powrotem, a nie wyliczać ceny imiennego biletu miesięcznego według tabeli opłat odcinkowych pociągu REGIO.
Skoro zatem organ II instancji uznał, że zarzuty odwołania są nie zasadne, powinien się do nich wyczerpująco odnieść, czego jednak nie uczynił. Z pewnością nie jest odniesieniem się zarzutów skarżącego stwierdzenie Dowódcy Komponentu Wojsk Specjalnych, że z tymi zarzutami się on "nie zgadza", a "organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego oraz dokonał wyczerpujących ustaleń w toku postępowania".
Reasumując powyższe rozważania podkreślić należy, że jedyną podstawą zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. jest sytuacja, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy natomiast organ odwoławczy wskazał jedynie jakie według niego przepisy postępowania zostały naruszone, nie wskazując przy tym, czy i w jaki sposób naruszenia te miały wpływ na rozstrzygnięcie istoty sprawy. Przede wszystkim jednak organ nie wskazał, na istnienie koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy, który miałby istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nie wskazał zatem jakie okoliczności organ I instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wprost przeciwnie natomiast, w zdaniu "organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego oraz dokonał wyczerpujących ustaleń w toku postępowania" Dowódca Komponentu Wojsk Specjalnych uznał, że istota sprawy została już rozpoznana i to w sposób prawidłowy.
Z przyczyn wyżej opisanych Sąd uznał wniesiony sprzeciw za uzasadniony. Organ odwoławczy nie wykazał bowiem przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu Dowódca Komponentu Wojsk Specjalnych będzie związany oceną dokonaną przez Sąd i wytycznymi wynikającymi z uzasadnienia tego wyroku.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W pkt 2 orzeczono o zwrocie wpisu sądowego od wniesionego sprzeciwu na podstawie art. 225 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit.d p.p.s.a., z uwagi na okoliczność, że skarżący zwolniony jest z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło