III SA/Kr 566/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 21 marca 2013r. nr [....] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala Starosta decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 7d, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 44 pkt 2, § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) oraz art. 104 K.p.a. odmówił wprowadzenia zmiany danych w operacie ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie M gmina M dotyczącej osób władających. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 17 lutego 2011 r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek E. i S. S. w sprawie dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi M gmina M o wykreślenie władającego W. J. i wpisanie ich jako władających działką ewidencyjną nr [...], na dowód przedłożyli postanowienie Sądu Rejonowego sygn. akt [...] z dnia 19 października 2009 r. oraz postanowienie Sądu Okręgowego sygn. akt [...] z dnia 31 marca 2010 r. W dniu [...] 2011 r. wydana została decyzja orzekająca o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z żądaniem w miejsce ujawnionego dotychczas W. J. wpisano S. i E. S. Od tej decyzji odwołanie wniósł W. J. domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy i przywrócenia wpisu dotyczącego władania działką nr [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] 2011 r. uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta wskazał, że organowi nie było znane prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 16 sierpnia 1990 r. sygn. akt [...] stwierdzające, że Skarb Państwa przejął własność między innymi w działce ewid. Nr [...] położonej w M, gmina M. Organ stwierdził, że po ujawnieniu właściciela w księgach wieczystych zostanie z urzędu wprowadzona zmiana w operacie ewidencji gruntów. W wyżej wymienionym operacie ujawnia się właściciela w sytuacji, kiedy stan prawny jest uregulowany. Tak więc nie ma podstawy do zmiany zapisu w przedmiocie władających nieruchomościami. Od tej decyzji odwołanie wnieśli E. S. i S. S. Odwołanie złożył również A. A. – niebędący stroną postępowania. Uzasadnił je uczestnictwem w procesach sądowych, zakończonych postanowieniami Sądu Rejonowego z dnia 16 października 2009 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego z dnia 31 marca 2010 r. sygn. akt [...] i zwrócił się z prośbą o wnikliwe przeanalizowanie złożonych materiałów dowodowych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpoznając odwołanie A. A. decyzją z dnia 21 marca 2013 r. nr [...] w pkt 2 umorzył postępowanie odwoławcze w części dotyczącej A. A. W uzasadnieniu organ wskazał, że fakty przedstawione w odwołaniu A. A. nie mają wpływu na rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Wyżej wymieniony nie był stroną postępowania prowadzonego przed organem pierwszej instancji. Nie wykazał również interesu prawnego do wniesienia odwołania. Sam fakt, że uczestniczył w postępowaniach sądowych, czy też posiada wiedzę w tym temacie nie czyni z niego strony postępowania. Ponadto z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość wpisana jako działka ewidencyjna nr [...] położona w obrębie M, gmina M stanowi własność Skarbu Państwa, a zatem A. A. nie legitymuje się tytułem prawnorzeczowym do tej nieruchomości. Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A. A. Podkreślił, że nie rości sobie pretensji, co do wpisu na jego rzecz, gdyż część parceli [...] zbył na rzecz J. P. Wniósł o przeanalizowanie ostatniego orzeczenia – postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 31 marca 2010 r., sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak interesu prawnego. Z ostrożności procesowej organ wskazał, że działka nr [...] ma uregulowany stan prawny. W związku z tym nie ma podstaw do ujawnienia podmiotu władającego gruntem w operacie ewidencyjnym w oparciu o art. 51 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.). Skarga A. A. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji administracyjnej wykazała brak interesu prawnego skarżącego do wniesienia skargi. Kryterium posiadania interesu prawnego stanowi zaś materialnoprawną przesłankę dopuszczalności jej wniesienia. Wskazać należy, że uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zgodnie z treścią art. 50 § 1 P.p.s.a. zostało powiązane w tym przepisie z posiadaniem interesu prawnego. Stanowi on między innymi, iż "uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny". Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi oznacza, że akt, czynność, bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 89). W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83). Tak jednak, jak w postępowaniu administracyjnym interes ten musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, to w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 424). Innymi słowy rzecz ujmując, podmiot niemający interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej (np. organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji) podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w postanowieniu z dnia 22 września 2004 r., OSK 519/04, że pojęcie "strony" jest kategorią prawa materialnego. Oznacza to, że interes prawny wnoszącego skargę musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego, niekiedy może mieć swoje źródło w przepisach o postępowaniu. Oznacza to, że status strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może wynikać tylko z faktycznego traktowania podmiotu nie mającego legitymacji procesowej jako strony. Od tak zarysowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który w rozumieniu powołanego art. 50 § 1 P.p.s.a. nie upoważnia do zaskarżania rozstrzygnięć organów administracji, a który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy procesowego dotyczącego jego sytuacji prawnej. Interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego lub procesowego przy czym chodzi o taki przepis, z którego dla danego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z wydanym rozstrzygnięciem. Innymi słowy interes prawny będzie posiadał taki podmiot dla którego istnieje przepis prawa, z którego dla tego podmiotu można wyprowadzić uprawnienie lub obowiązek pozostający w związku z treścią wydanego przez organ administracyjny rozstrzygnięcia. W ocenie sądu w niniejszej sprawie skarżący powołuje się właśnie na naruszenie swojego interesu faktycznego, co jednak nie jest materialnoprawną przesłanką zaskarżenia decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 439/10 stwierdził, że osoba niemająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym, powoduje oddalenie skargi. Badanie interesu prawnego na każdym etapie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego jest podstawową czynnością, od wyniku której zależy dalszy bieg postępowania (LEX nr 992577). Niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności. Reasumując stwierdzić należy, że A. A. nie posiada w niniejszym postępowaniu statusu strony, jako że zaskarżona decyzja nie dotyczy jego interesu prawnego. Z uwagi na powyższe, niecelowe było badanie pozostałych zarzutów skargi wyżej wymienionego. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że skarga A. A. podlega oddaleniu.