III SA/Kr 566/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody z dnia 11 kwietnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżoną przez K. M. (dalej skarżący) decyzją z dnia 11 kwietnia 2017 r. nr WP-VII.8640.196.2017, wydaną na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 33 ust. 3 i 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. jedn., Dz.U. z 2016 r., poz. 645 ze zm., zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy), Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2017 r. nr [...], orzekającą o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia 1 marca 2017 r. na okres 180 dni. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżący na podstawie decyzji Starosty z dnia [...] 2016 r. nr [...] uzyskał status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Z kolei decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] uzyskał prawo do zasiłku dla osoby bezrobotnej od dnia 19 stycznia 2017 r. w wysokości 831,0 zł miesięcznie brutto, tj. 100 % kwoty zasiłku podstawowego w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku i w wysokości 652,60 zł miesięcznie brutto, tj. 100 % kwoty zasiłku podstawowego w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku. Powiatowy Urząd Pracy wyznaczył skarżącemu jeden z terminów stawiennictwa na dzień 1 marca 2017 r. Skarżący nie zgłosił się w tym dniu, jak również nie usprawiedliwił swojej nieobecności w terminie 7 dni od wskazanego dnia. W związku z powyższym Starosta decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia 1 marca 2017 r. na okres 180 dni. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że stosownie do przepisu art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczanym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Niezrealizowanie tego obowiązku sankcjonowane jest pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej, zgodnie z przepisem art. 75 ust. 3 ww. ustawy. Skarżący nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i jest to drugie niestawiennictwo, dlatego pozbawienie statusu następuje na okres 180 dni. Przywrócenie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić w wyniku ponownej rejestracji, po upływie tego okresu, przy spełnieniu warunków zawartych w ustawie do ich nabycia. W dniu 28 marca 2017 r. do Starosty wpłynęło odwołanie skarżącego od ww. decyzji. Opisaną na wstępie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że skarżący w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy został poinformowany o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, między innymi o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach w powiatowym urzędzie pracy, powiadomienia urzędu pracy w terminie 7 dni od wyznaczonego dnia o przyczynie niestawiennictwa, których znajomość potwierdził podpisem w części C Karty rejestracyjnej. Podstawą do pozbawienia statusu bezrobotnego z powodu niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i niepowiadomienia w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa jest przepis art. 33 ust. 3 i 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wojewoda podkreślił, że osoba bezrobotna to osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Przesłanki te podlegają okresowemu sprawdzeniu, czemu służy obowiązek przewidziany w przepisie art. 33 ust. 3 ww. ustawy. Termin na dzień 1 marca 2017 r, skarżący przyjął do wiadomości, stwierdzając podpisem. Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy bezrobotny, w przypadku niestawiennictwa obowiązany jest dopełnić dwóch czynności: powiadomić urząd w terminie do 7 dni o przyczynie niestawiennictwa oraz wykazać, że przyczyna niestawiennictwa jest uzasadniona. Wymogi te powinny być spełnione łącznie. Skarżący nie powiadomił organu w terminie do 7 dni od daty niestawiennictwa o jego przyczynach. Wobec tego, zdaniem Wojewody, " ...tym samym nie został spełniony pierwszy przepisu dotyczący czasu, w którym bezrobotny winien usprawiedliwić swoje niestawiennictwo." Uzasadnionymi okolicznościami natury obiektywnej, jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym (wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 537/09), są niezależne od woli bezrobotnego przeszkody, na które nie miał wpływu. Mając powyższe na uwadze, Wojewoda uznał więc decyzję organu I instancji za prawidłowa i dlatego orzekł o jej utrzymaniu w mocy. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący powołał się na bliżej nieokreślone komplikacje uniemożliwiające stawienie się w wyznaczonym terminie, które jak twierdzi pojawiły się "siódmego dnia." Nadto dodał informację "..z Miesiąca Marca o kontakcie telefonicznym z Powiatowego Urzędu Pracy...". W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 1066.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ale nie do końca z przyczyn w niej wskazanych. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy art. 33 ust. 4 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. jedn., Dz.U. z 2016 r., poz. 645 ze zm., zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w brzmieniu obowiązującym na datę wydawania zaskarżonej decyzji, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. W pkt 3 ust. 4 art. 33 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ustawodawca wskazał, że pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy. W myśl natomiast ust. 3 art. 33 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W przypadku bezrobotnego będącego dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyznaczony termin nie może być dłuższy niż 90 dni. W rozpoznawanej sprawie orzekające organy – Starosta i Wojewoda – ustaliły, że skarżący nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie w dniu 1 marca 2017 r. i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, czego konsekwencją było wydanie decyzji na podstawie ww. przepisów - art. 33 ust. 3 i 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – i pozbawienie skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia 1 marca 2017 r. na okres 180 dni z uwagi na to, że jest to drugie niestawiennictwo skarżącego w wyznaczonym terminie. W ocenie Sądu decyzje organów obydwu instancji są nieprawidłowe, naruszające przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe ustalenie istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności, a w konsekwencji także i naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 33 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez ich błędne zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy. Nie budzi żadnych wątpliwości, że w świetle treści art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy obowiązkiem bezrobotnego jest zgłaszanie się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie w celu przyjęcia proponowanej mu pracy lub innej formy pomocy, czy też w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia swojej gotowości do podjęcia pracy. W niniejszym przypadku orzekające organy, wydając rozstrzygnięcia pozbawiające skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, powołały się na ustalenia, które nie znajdują jednakże swojego odzwierciedlenia w aktach administracyjnych sprawy przedstawionych Sądowi wraz ze skargą. Rzeczywiście, znajduje się w nich "Karta rejestracyjna bezrobotnego" (k.19 akt administracyjnych) wraz z dokumentem - "Załącznik do karty bezrobotnego/poszukującego pracy", część D - w którym w odpowiednich rubrykach, odnotowane zostały wyznaczone terminy zgłoszeń skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy, określone adnotacje urzędu przy każdym z tych terminów oraz podpisy bezrobotnego skarżącego. Z analizy tego ostatniego ze wskazanych dokumentów niezbicie wynika, że w dniu zgłoszenia się skarżącego w urzędzie – "03.01.17" – "Opracowano IPD, termin kolejnego kontaktu na dzień 01.03.17", obok której to adnotacji, w odpowiedniej do tego rubryce, widnieje podpis skarżącego. W dniu "09.03.17" dokonano natomiast adnotacji, że "Osoba bezrobotna nie zgłosiła się na wyzn., termin tj. 01.03.17. Utrata statusu osoby bezrobotnej z dn. 01.03.2017 z powodu niezgłoszenia się na wyznaczony termin. II NN – 180 dni". Powyższe obrazuje więc, że wbrew temu co twierdzą jednak orzekające organy, jak i poczynionym w ww. dokumencie adnotacjom urzędowym, ze wskazanego dokumentu - "Załącznik do karty bezrobotnego/poszukującego pracy", część D - nie wynika, by skarżący rzeczywiście nie stawił się dwukrotnie w wyznaczonym przez urząd pracy terminie stawiennictwa. Z dokumentu tego wynika tylko tyle, że istotnie skarżący w wyznaczonym terminie na dzień "01.03.2017", nie stawił się w urzędzie pracy. Wobec tego, przy tak zebranym materiale dowodowym, błędem było pozbawienie skarżącego od tego dnia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku na okres 180 dni. Skoro ze wskazanego dokumentu wynika, że tylko w jednym wyznaczonym terminie skarżący się nie stawił, powinien zostać w konsekwencji pozbawiony statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku na okres 120 dni, zgodnie z postanowieniami art. 33 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w sytuacji, gdy bez wątpienia w terminie do dni 7 nie powiadomił on o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W tym kontekście budzą zastrzeżenia kategoryczne stwierdzenia organów obydwu instancji, że skarżący w przewidzianym do tego czasie nie usprawiedliwił w ogóle swojego niestawiennictwa. Organy nie są w tym zakresie precyzyjne. Obowiązkiem wynikającym z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), jest bowiem wskazanie przez organy w sposób jednoznaczny okoliczności z tym związanych zwłaszcza, że wyciągane są z tej przyczyny negatywne dla skarżącego konsekwencje, który ma prawo przede wszystkim wiedzieć, co było motywem podjętych rozstrzygnięć. Nie wiadomo więc, czy organy uznały, że użyte w piśmie skarżącego, które wpłynęło do organu I instancji w dniu 22 marca 2017 r. w otwartym terminie do wniesienia odwołania, stwierdzenie "wyznaczony termin usprawiedliwia wszystkimi możliwościami..."nic nie wnosi, a nadto zostało złożone po określonym w ustawie terminie usprawiedliwienia, czy też w ogóle kwestie te uszły uwadze orzekającym organom. Nie jest też wiadome, czy wskazane w skardze do sądu administracyjnego twierdzenia skarżącego "...o kontakcie telefonicznym z Powiatowego Urzędu Pracy..." w marcu są wiarygodne. W tego rodzaju kwestiach organy muszą być konsekwentne. Skoro w otwartym terminie do wniesienia odwołania w piśmie skarżący podnosi, nawet w sposób niezrozumiały, o bliżej nieokreślonych okolicznościach usprawiedliwiających jego niestawiennictwo w wyznaczonym terminie, to rzeczą organów było wezwanie skarżącego, który jak wynika z akt jest osobą nieporadną w kwestiach urzędowych, zwłaszcza przez wzgląd na nieobowiązującą w prawie administracyjnym zasadę "ignorantia iuris nocet" (tzn. nieznajomość prawa szkodzi), o wyjaśnienie tych kwestii. Zaniechanie tego stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania – art. 7, 77 § 1 k.p.a. Ponadto, zwrócić jedynie należy uwagę, że gwoli jasności to skarżący decyduje, co jest, a co nie jest odwołaniem, bo wynika to z obowiązującej w tym zakresie zasady skargowości. Ale nawet przez wzgląd na jego nieporadność w sprawach urzędowych, to niewątpliwie wyraźny wyraz swojego niezadowolenia z wydanej w dniu 28 października 2016 r. decyzji organu I instancji dał w piśmie, które także wpłynęło w otwartym terminie do wniesienia odwołania, do organu I instancji w dniu 28 marca 2017 r., że "... odwołuje się..." To więc pismo stanowi jego odwołanie. Błąd ten jednak z uwagi na zachowanie przewidzianego do jego wniesienia terminu nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy. Wobec zatem naruszeń przepisów postępowania – artykułów: 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego skutkiem był błąd w stosowaniu przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy – art. 33 ust. 3 i 4 pkt 4 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Sąd uchylił kontrolowane decyzje jako nieprawidłowe. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając kontrolowane decyzje za niezgodne z prawem, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), orzekł, jak w sentencji wyroku.