III SA/Kr 569/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Hanna Knysiak-Molczyk (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi W. M. – "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika skargę oddala. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 17 stycznia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję nr [...] Burmistrza Gminy z dnia [...] 2013 r. w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach: W. M. (dalej: skarżący) zwrócił się do Burmistrza Gminy o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika w zawodzie elektryka. Skarżący jako jego pracodawca przedłożył kopię umowy o pracę zawartej w celu przygotowania zawodowego wraz z aneksem do umowy, obowiązującej od 1 września 2010 r. do 31 sierpnia 2013 r. Młodociany pracownik skarżącego ukończył naukę i w dniu 30 sierpnia 2013 r. zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie elektryka przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną. Skarżący, który prowadził szkolenie ww. pracownika, przedstawił ponadto duplikat zaświadczenia o ukończeniu kursu "Pedagogika dla rzemiosła" wydany przez Zakład Doskonalenia Zawodowego w dniu 9 maja 1995 r. Kurs ten obejmował 67 godzin wykładów (psychologia – 8 godzin, dydaktyka – 30 godzin, pedagogika – 12 godzin, podstawowe problemy zarządzania – 5 godzin, podstawy prawne – 8 godzin, samokształcenie – 4 godziny) oraz 10 godzin praktyki metodycznej. Ponadto skarżący przedstawił organowi swoje świadectwo dojrzałości z tytułem "technik elektryk" oraz zaświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie wykonywania instalacji elektrycznej, jak również pisma związane z ubieganiem się o pomoc de minimis. Decyzją z dnia [...] 2013 r. Burmistrz Gminy odmówił skarżącemu dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Na uzasadnienie swojego rozstrzygnięcia organ podał, że skarżący nie posiada kwalifikacji wymaganych do prowadzenia praktycznej nauki zawodu. Kurs ten, wbrew przepisom obowiązującym w 1995 r., nie obejmował bowiem co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki powiększonych o 10 godzin praktyki metodycznej. Organ wskazał, że nie uzyskał jednoznacznej opinii w tym przedmiocie ze strony Kuratora Oświaty, a korespondencja z Zakładem Doskonalenia Zawodowego dowodzi, że kurs ukończony przez skarżącego był "kursem pedagogicznym dla rzemiosła", a nie szkoleniem prowadzenia praktycznej nauki zawodu. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o przyznanie żądanego dofinansowania. W jego ocenie spełnione zostały warunki przyznania dofinansowania, gdyż młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał egzamin. Skarżący wskazał, że jego kompetencje zostały zweryfikowane przez szkołę, która zawarła z nim umowę w sprawie przygotowania zawodowego. Podkreślił, że kuratorium oświaty - jako jedyny kompetentny podmiot - nie stwierdziło u niego braku uprawnień do prowadzenia praktycznej nauki zawodu, a korespondencja z Zakładem Doskonalenia Zawodowego była prowadzona przez organ z osobą, która nie posiada uprawnień do reprezentowania ww. jednostki. Zaskarżoną decyzją z dnia 17 stycznia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podobnie jak Burmistrz Gminy, także Kolegium stwierdziło, że skarżący nie posiada wymaganych kwalifikacji do prowadzenia praktycznej nauki zawodu, albowiem kurs, jaki ukończył w tym zakresie, nie spełnia kryteriów wymaganych prawem. Pismem z dnia 20 listopada 2013 r. W. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ze skargą na ww. decyzję, wnosząc o jej zmianę i przyznanie żądanego dofinansowania. W jej uzasadnieniu przytoczył twierdzenia podnoszone w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie skarżącego należy ustalić, czy kurs, który ukończył, nie został zorganizowany przez Zakład Doskonalenia Zawodowego w celu wprowadzenia w błąd jego uczestników. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w ramach kontrolowanej sprawy skarżący ubiegał się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Zagadnienie to regulują przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.; dalej: u.s.o.). Zgodnie z art. 70b ust. 1 u.s.o. pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1. Z kolei kwalifikacje wymagane od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu – na mocy art. 70 ust. 4 u.s.o. – określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. Nr 244, poz. 1626; dalej: rozporządzenie MEN). W jego § 10 wskazano, że (ust. 2) zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić: 1) pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianym dla nauczycieli, 2) pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy – zwani dalej "instruktorami praktycznej nauki zawodu". W realiach kontrolowanego postępowania skarżący prowadził szkolenie jako pracodawca młodocianego pracownika, toteż w myśl § 10 ust. 4 rozporządzenia MEN powinien był posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będzie nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będzie nauczać i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Ponadto, na mocy § 10 ust. 5 rozporządzenia MEN, także instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w § 10 ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia MEN. Identyczny program kursu pedagogicznego przewidywał § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu (Dz.U. Nr 97, poz. 479 ze zm.), obowiązującego w chwili odbywania kursu przez skarżącego. Z przedstawionego przez skarżącego duplikatu zaświadczenia o ukończeniu kursu "Pedagogicznego dla rzemiosła" wynika, że szkolenie to zostało zorganizowane w dniach od 1 października do 17 grudnia 1993 r. Zatem z przytoczonego wyżej § 10 ust. 4 rozporządzenia MEN wynika, że aby kurs ten potwierdzał uprawnienie skarżącego do prowadzenia praktycznej nauki zawodu, powinien obejmować łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej. Tymczasem z omawianego zaświadczenia wynika, że program kursu ukończonego przez skarżącego obejmował 67 godzin zajęć teoretycznych, z czego jedynie 50 godzin mogło dotyczyć zagadnień psychologii, pedagogiki i metodyki ("wybrane zagadnienia z psychologii" – 8 godzin, "wybrane zagadnienia z dydaktyki" – 15 godzin, "wybrane zagadnienia z pedagogiki – 12 godzin, "założenia dydaktyczne" – 15 godzin). Oznacza to, że kurs ukończony przez skarżącego nie spełnia kryteriów, o których mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia MEN, a w konsekwencji należało uznać, że skarżący nie posiada kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych. Słusznie zatem organy obu instancji oparły swoje decyzje na twierdzeniu, że w kontrolowanej sprawie skarżącemu nie przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, gdyż skarżący nie spełnił jednej z dwóch przesłanek przyznania tego świadczenia, określonej w art. 70b ust. 1 pkt 1 u.s.o. Sąd wskazuje, że dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie mają znaczenia rzekome formalnoprawne uchybienia organu pierwszej instancji. Analiza akt sprawy wykazała, że Burmistrz Gminy podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy. Nawet pomimo wyraźnego brzmienia zaświadczenia o ukończeniu kursu, przedstawionego przez skarżącego, organ ten zwrócił się do Kuratora Oświaty oraz do jednostki prowadzącej kurs o udzielenie wyjaśnień. W ocenie Sądu, odpowiedzi uzyskane od powyższych podmiotów zasadnie utwierdziły organ pierwszej instancji w przekonaniu o nieposiadaniu przez skarżącego uprawnień wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych pracowników. Istotny jest przy tym również fakt, że skarżący na żadnym etapie kontrolowanego postępowania, jak również w skardze do sądu administracyjnego nie stwierdził, by ukończył kurs, którego program obejmował co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej. Tymczasem, aby uzyskać żądane przez skarżącego dofinansowanie, należało ukończyć kurs o ściśle określonym programie, a nie jakikolwiek kurs pedagogiczny. W omawianym zakresie nie jest również istotny fakt, że skarżący jest związany ze szkołą umową dotyczącą szkolenia młodocianych pracowników. Przytoczone na wstępie przepisy, zwłaszcza art. 70b ust. 1 u.s.o. nie wskazują bowiem, by ocena kwalifikacji skarżącego dokonana przez jednostkę oświatową miała rozstrzygające znaczenie dla kwestii przyznania dofinansowania. Przeciwnie, w myśl art. 70b ust. 6 u.s.o., dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w art. 70b ust. 1 u.s.o. Zatem to organ administracji publicznej wydający decyzję w przedmiocie dofinansowania ocenia, czy skarżący spełnia kryteria przyznania tego dofinansowania. Jakiekolwiek opinie w tym przedmiocie, wyrażane przez podmioty zewnętrzne (w tym również przez szkołę, kuratora oświaty albo jednostkę organizującą kurs) nie mają zatem charakteru rozstrzygającego. Ponadto w ocenie Sądu kwestia przyczyn ukształtowania przez Zakład Doskonalenia Zawodowego takiego programu szkolenia, jak wykazany w zaświadczeniu o ukończeniu kursu, leży poza granicami kognicji sądu administracyjnego. Zarzuty skargi okazały się zatem niezasadne. Sąd nie stwierdził ponadto, by zaskarżona decyzja została dotknięta innymi uchybieniami niż podniesione w skardze. Wobec powyższego Sąd orzekł o oddaleniu skargi stosownie do art. 151 p.p.s.a.