III SA/Kr 569/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie: NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A Sp.z.o.o. Sp. k. w K na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 19 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji oddala skargę Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U.2015.13) , po rozpatrzeniu zażalenia A Sp. z o.o. Sp.k. w K – dalej skarżąca, postanowieniem z dnia 19 lutego 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej - wydane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym - z dnia [...] 2015 r. nr [...] o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...]. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 27 sierpnia 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...], wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji na podstawie art. 252 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej z uwagi na duże prawdopodobieństwo zaistnienia wadliwości przedmiotowej decyzji polegającej na jej wydaniu bez podstawy prawnej. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] 2015 r. nr [...] odmówił wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...] orzekającej o wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 60.000 zł za urządzanie gier na pięciu automatach poza kasynem gry. W ocenie organu, analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie daje podstaw do uznania, że zachodzi prawdopodobieństwo zaistnienia wady prawnej pozwalającej na uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu rażące naruszenie art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej i wniosła o jego uchylenie oraz o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że zachodzi duże prawdopodobieństwo, iż decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej , a zatem jest ona dotknięta jedną z wad określonych w art. 247 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącej , decyzja nakładająca karę pieniężna została wydana w oparciu o przepisy art. 6 i art. 14 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U.2015.612) , które w obecnym stanie prawnym nie mogą być stosowane. Dyrektor Izby Celnej utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie podkreślił, że zgodnie z art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzymuje z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1. Zdaniem organu , z treści tego przepisu wynika, że organ podatkowy jest zobowiązany wstrzymać wykonanie decyzji, gdy spełniony zostanie określony warunek jakim jest prawdopodobieństwo istnienia jednej z pozytywnych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, określonych w ww. przepisie . W art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej wskazuje się na prawdopodobieństwo, co oznacza, że za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia nie tylko uprawdopodobnienie, rozumiane jako środek zastępczy dowodu, w ścisłym znaczeniu, dającym wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie, lecz wystarczającym jest wskazanie możliwości istnienia wady decyzji powodującej jej nieważność i to niezależnie od stopnia prawdopodobieństwa. Natomiast uprawdopodobnienie należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu (w tym przypadku wady dającej podstawę do stwierdzenia nieważności) jest wysoce prawdopodobne. Organ podkreślił, że fakt przedstawienia przez stronę określonych argumentów nie oznacza samo przez się, że takie prawdopodobieństwo zaistniało. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że przez brak podstawy prawnej, o którym mowa art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej należy rozumieć sytuację, w której nie istnieje norma prawna, wynikająca z przepisów prawa, która uprawniałaby organ podatkowy do rozstrzygnięcia danej sprawy indywidualnej w drodze decyzji o określonej treści. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym wyrok NSA z 16 czerwca 1999 r., sygn. akt III SA 5540/98, wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt I FSK 115/07). Organ odwoławczy odnosząc się do stanowiska skarżącej dotyczącego technicznego charakteru wskazanych przepisów ustawy o grach hazardowych i niemożności ich stosowania wobec braku ich notyfikacji Komisji Europejskiej, powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym powołane przez skarżącą przepisy nie mają charakteru przepisów technicznych. Organ podniósł, że nawet gdyby zostało uznane, że przepisy art.6 ust.1 i art.14 ust.1 ustawy o grach hazardowych stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE to i tak nie podlegałyby one obowiązkowi ich uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej jako wyłączone z tego obowiązku w oparciu o klauzulę derogacyjna przewidzianą w art.10 ust.1 dyrektywy 98/34/WE ( klauzule bezpieczeństwa). Ponadto organ wskazał na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I KZP 15/13. , zgodnie z którym organy władzy publicznej nie mogą w sposób dowolny odmawiać stosowania prawa, zwłaszcza gdy normy prawne nakładają na nie obowiązek określonego działania. Obowiązek ten dotyczy wszystkich aktów normatywnych, które zgodnie z Rozdziałem III Konstytucji RP stanowią źródła prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 marca 2015r., sygn.akt P 4/14 stwierdził , że nieuprawnione byłoby ewentualne arbitralne twierdzenie , że brak notyfikacji ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej automatycznie przesądza , że ustawa ta nie może być stosowana. Art.14 ust.1 i art.89 ust.1 pkt.2 ustawy o grach hazardowych są zgodne z Konstytucją RP, a ww. ustawa została uchwalona bez naruszenia konstytucyjnego trybu ustawodawczego ; organizowanie gier na automatach wyłącznie w kasynach gry spełnia konstytucyjne wymogi ważnego interesu publicznego , uzasadniającego ograniczenie wolności działalności gospodarczej. W ocenie organu odwoławczego , w niniejszej sprawie nie ma podstaw do uznania, iż zachodzi prawdopodobieństwo zaistnienia wady prawnej pozwalającej na uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r., nr [...] na podstawie art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. Naruszenie przepisu art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 roku, nr [...], w sytuacji gdy zachodzi duże prawdopodobieństwo zaistnienia wadliwości w/w decyzji, polegającej na wydaniu jej bez podstawy prawnej, 2. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji i tym samym nieusunięcie wadliwości postępowania prowadzonego przez Dyrektora Izby Celnej (jako organu I instancji), podczas gdy w sprawie zachodziło prawdopodobieństwo, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 roku, nr [...], dotknięta jest wadą z art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 19 lutego 2016 roku, znak: [...] w całości jako niezgodnego z prawem oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2015 roku, znak: [...]; 2. zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła dotychczasową argumentację, że istnieją oczywiste podstawy do wzruszenia zaskarżonej decyzji , co uzasadnia jej wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nakładającej na skarżącą karę pieniężną za urządzanie gier poza kasynem gry. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ wyjaśnił, że w myśl art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, iż nie mogą odmawiać stosowania prawa i egzekwowania przepisów, dopóki uprawnione organy nie stwierdzą niezgodności danego aktu prawnego z Konstytucją RP lub normami prawa międzynarodowego. Do tego czasu obowiązujące przepisy korzystają z istniejącego i powszechnie akceptowanego w polskim systemie prawa domniemania konstytucyjności oraz zgodności z ww. normami. W ocenie organu odwoławczego , zakwestionowane przez skarżącą przepisy nie mają charakteru przepisów technicznych. Wskazując na powyższe okoliczności , Dyrektor Izby Celnej uznał stanowisko skarżącej za nieuzasadnione, bowiem w jego ocenie, nie istnieje prawdopodobieństwo, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] 2015 r. wydana została bez podstawy prawnej , a w konsekwencji również wstrzymanie jej wykonania jest niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718) - dalej: ppsa, wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza , że skarga nie zasługuje na uwzględnienie , bowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. W rozpatrywanej istota sporu dotyczyła odpowiedzi na pytanie, czy zaistniała przesłanka do wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...], jak twierdzi skarżąca , czy też przesłanka taka nie zaistniała , jak twierdzi organ. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej , zgodnie z którym organ podatkowy, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzymuje z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 tej ustawy. W art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej mowa jest o prawdopodobieństwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 lipca 2014r. , sygn.akt III SA/Wa 162/14 , opublikowanym w CBOSA ) stwierdził , że we wskazanym wyżej przepisie prawdopodobieństwo oznacza , że przypuszczalne istnienie wady decyzji powodującej jej nieważność odnosi się tylko do wady mającej pewne cechy oczywistości jeszcze przed podjęciem czynności postępowania dowodowego albo ujawniających takie cechy w trakcie trwania tych czynności. W związku z powyższym zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Celnej, że zastosowanie środka , o którym mowa w art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji , która korzysta z domniemania legalności i wywołuje określone skutki w obrocie prawnym , musi wynikać z daleko idącego przekonania organu o wystąpieniu przesłanek określonych w art.247 § 1 Ordynacji podatkowej. Prawdopodobieństwo, że decyzja, której dotyczy wniosek o wstrzymanie jej wykonania, jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność musi być na tyle wysokie, że uzasadnia stosowanie środka o charakterze tymczasowym, jeszcze przed właściwym rozstrzygnięciem organu w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Istnienie tego prawdopodobieństwa musi zatem wynikać ze wstępnej oceny organu , a nadto musi być uzasadnione nie budzącymi wątpliwości okolicznościami sprawy. Podkreślić należy, że ta wstępna ocena nie może zastępować właściwego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Fakt przedstawienia przez stronę określonych argumentów nie oznacza samo przez się, że takie prawdopodobieństwo w istocie zaistniało. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zarzuty skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca wskazując na prawdopodobieństwo zaistnienia wady wymienionej w art. 247 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej wskazała, że decyzja ostateczna nakładająca karę pieniężną z tytułu urządzania gier poza kasynem gry została wydana bez podstawy prawnej , a to wobec braku notyfikacji Komisji Europejskiej projektu przepisów ustawy o grach hazardowych , zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art.8 ust.1 dyrektywy notyfikacyjnej . W ocenie Sądu , w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła powołana przez skarżącą przesłanka do wstrzymania wykonania ww. decyzji. Zważyć należy, że odmowa uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji może mieć miejsce w przypadku wniosku nieuzasadnionego, czyli takiego, w którym nie wskazano w ogóle okoliczności uzasadniających istnienie przesłanek wynikających z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, bądź wskazano błędne uzasadnienie ich istnienia lub też wskazano okoliczności niezwiązane z wadami decyzji wymienionymi w ww. normie. Zatem organ rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w oparciu o przepis art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązany jest zbadać decyzję pod kątem potencjalnego istnienia wad powodujących jej nieważność. Z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzja, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności , obarczona jest wadami, których enumeratywny wykaz określają przepisy art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, czy też wady te nie występują. Odnosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy prawidłowo Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że wskazane przez skarżącą okoliczności, nie uprawdopodobniają, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. dotknięta jest wadą wymienioną w art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, że brak notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych nie wyklucza nakładania kar pieniężnych w związku z urządzaniem gier hazardowych poza kasynem gry, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 tej ustawy. W dacie rozpoznawania wniosku skarżącej funkcjonował już (powołany zresztą przez organ odwoławczy) wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 marca 2015 (P/14), w którym orzeczono, że ustawa o grach hazardowych została uchwalona bez naruszenia konstytucyjnego trybu ustawodawczego, art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy jest zgodny z przepisami Konstytucji RP oraz że dla oceny powyższego bez znaczenia pozostaje procedura notyfikacyjna. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących niemożności stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych , na podstawie których wymierzono skarżącej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry należy wskazać na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. (II GPS 1/16) , która przecinając dotychczasowe spory przesądziła, iż art. 89 ust. 1 pkt 2ww. ustawy nie jest przepisem technicznym (w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE). Przepis ten, mimo braku notyfikacji, może zatem stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów tej ustawy. Reasumując należy stwierdzić , że w rozpatrywanej sprawie nie zachodziło prawdopodobieństwo, że objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a zatem brak było przesłanek do zastosowania wobec niej instytucji z art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Celnej prawidłowo uznał, że w kontekście powołanych przez skarżącą przesłanek oraz przedstawionych na ich poparcie okoliczności, a także poczynionych przez organy w tym zakresie ustaleń, nie ma podstaw do uznania, iż zachodzi prawdopodobieństwo zaistnienia wady prawnej pozwalającej na uchylenie zakwestionowanej przez skarżącą decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. nr [...]. Oznacza to, że organ nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji . W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji orzeczenia.