III SA/Kr 57/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Dorota Dąbek spr. WSA Bożenna Blitek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 9 listopada 2006r., nr [...] w przedmiocie oznakowania wyrobu np. " [...] Krem Rozgrzewający " I stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, II określa , że wymienione w pkt l decyzje nie mogą być wykonane . wyroku WSA w Krakowie z dnia 25 września 2007r. Decyzją z dnia 9 listopada 2006r. nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] sierpnia 2006r., nr [...] nakazującą J. K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] Dystrybucja w T. zapewnienie prawidłowego oznakowania wprowadzanego do obrotu kosmetyku o nazwie [...] Krem Rozgrzewający. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 1 i art. 18 ustawy z dnia 30 marca 2001 r. o kosmetykach. W uzasadnieniu wskazano, że w trakcie kontroli sanitarnej stwierdzono uchybienia dotyczące wprowadzania do obrotu kosmetyku ze wskazaniem na jego właściwości lecznicze, albowiem w ocenie organu deklarowane działanie wykracza poza ramy narzucone kosmetykowi przez art. 2 ust. 1 ustawy o kosmetykach. Zwrócono też uwagę, że w przewidzianym ustawą terminie producent dokonał obowiązku dostosowania składu, opakowania i oznakowania kosmetyku do wymagań ustawy o kosmetykach oraz zgłosił kosmetyk do krajowego systemu informowania o kosmetykach. W uzasadnieniu stwierdzono też, że uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2006r. Komisja ds. Kwalifikacji Produktów z Pogranicza zakwalifikowała ze względu na skład i oznakowanie przedmiotowy produkt jako produkt leczniczy. Organ stwierdził też, że wprowadzany przez stronę produkt winien być oznakowany zgodnie z obowiązującymi przepisami. W skardze na tę decyzję J. K. zarzucił naruszenie art. 106 §1, 3 i 5 kpa oraz naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zakwestionował zasadność nałożonego na niego obowiązku zarzucając niewłaściwość organu wydającego uchwałę powołaną przez organ w zaskarżonej decyzji i podnosząc, że organem właściwym w sprawie rozstrzygnięcia o charakterze produktu jest Minister Zdrowia, a nie działająca przy nim Komisja ds. Kwalifikacji Produktów z Pogranicza, która ma jedynie charakter doradczy. Zarzucił też, że wyznaczając mu tak krótki termin na zmianę oznakowania produktu organ naruszył art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 106 kpa podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do takiego naruszenia, albowiem ani ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ani ustawa o kosmetykach nie zobowiązywały organu do zasięgnięcia stanowiska innego organu. Zdaniem organu nie doszło także do naruszenia art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, albowiem, uchwałę Komisji ds. Kwalifikacji Produktów z Pogranicza zawierającą informację o konieczności dostosowania wyrobu do wymagań przewidzianych w ustawie o kosmetykach skarżący otrzymał już w lipcu 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zatem kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności a więc zgodności z obowiązującym prawem. Stosownie do treści art. 134 i 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że jeżeli wydana w granicach sprawy której dotyczy skarga decyzja administracyjna narusza prawo w sposób określony w art. 145 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega uchyleniu bez względu na to, czy skarga formułuje zarzuty o naruszeniu prawa. W ocenie Sąd zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji obarczone są wadą powodującą ich nieważność. Zaskarżona decyzja została wydana przez organy inspekcji sanitarnej i dotyczy oznakowania kosmetyków. W ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dnia 14 marca 1985r. (Dz. U. z 2006r., nr 122, póz. 851) przewidziano, że do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy m.in. kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne dotyczące "warunków zdrowotnych produkcji i obrotu kosmetykami". Ta ogólna kompetencja organów Inspekcji Sanitarnej została uszczegółowiona w przepisie mającym charakter lex specialis. Z treści art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 30 marca 2001 r. o kosmetykach (Dz.U. nr 41, póz. 473 z późn. zm.) wynika mianowicie, że "Nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy sprawuje na zasadach i w trybie określonym w odrębnych przepisach Państwowa Inspekcja Sanitarna oraz w zakresie znakowania, zafałszowań i prawidłowości obrotu Inspekcja Handlowa" (brzmienie po nowelizacji ustawą z dnia 30 października 2003r., Dz.U. nr 208, póz. 2019, obowiązującą od 23 grudnia 2003r.). Z przepisu tego wynika zatem podział kompetencji pomiędzy dwa organy sprawujące nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy o kosmetykach, tj. pomiędzy Inspekcję Sanitarną i Inspekcję Handlową. Z takiego sformułowania ustawowego zasad dotyczących tego podziału kompetencji odczytać należy zasadę, że w zakresie znakowania, zafałszowań i prawidłowości obrotu właściwa jest Inspekcja Handlowa, natomiast w pozostałym zakresie nadzór sprawuj ą organy Inspekcji Sanitarnej na zasadach i w trybie określonym w odrębnych w odrębnych przepisach, a więc zwłaszcza w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Taki podział kompetencji pomiędzy organy sanitarne i handlowe nie pozbawia organów Inspekcji Sanitarnej możliwości działania w przypadku stwierdzenia naruszenia przez producenta lub wprowadzającego do obrotu kosmetyk zasad sanitarnych, niemniej jednak organy sanitarne mogą użyć innych środków prawnych niż dotyczące sposobu oznakowania produktów w celu zapobieżenia zagrożeniu życiu czy zdrowiu, w szczególności np. mogą nakazać wycofanie z obrotu kosmetyku powodującego zagrożenie życia lub zdrowia (art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej). W ocenie Sądu zatem w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów o właściwości organu, zaskarżoną decyzję bowiem oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wydały organy Inspekcji Sanitarnej, podczas gdy właściwymi w tej sprawie były organy Inspekcji Handlowej. Z tego powodu Sąd stwierdził ich nieważność, działając na podstawie art.145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, póz. 1270) w związku z art. 156 §1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Na marginesie należy też wskazać na niekonsekwencję działania organów sanitarnych w tej sprawie. Organy Inspekcji Sanitarnej powołały się w swej decyzji na treść uchwały z której wynika, że badany produkt nie ma charakteru kosmetyku lecz leku (i to nie tylko ze względu na sposób oznaczenia ale i na jego skład), nakładając zaś w decyzji obowiązki na skarżącego zastosowały przepisy dotyczące kosmetyków. Niejasna jest też argumentacja organu II instancji zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nakładając obowiązek prawidłowego oznakowania produktu organ stwierdza równocześnie, że strona dokonała stosowanego obowiązku dostosowania składu kosmetyku, jego opakowania i oznakowania do wymagań ustawy o kosmetykach w przewidzianym ustawą terminie. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.