III SA/Kr 571/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. - H. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz dorosłymi córką i synem. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 52,5 m2. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 2564 zł podając, że składa się na to 864 zł renty z ZUS jej męża, 1200 zł jego wynagrodzenia i 500 zł wynagrodzenia córki. Wezwana o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych wyjaśniła, że na stałe miesięczne wydatki składa się 408,67 zł opłat za mieszkanie (dowód: kopia powiadomienia o zmianie opłat), 124,07 zł opłat ze energię elektryczną (dowód: kopia faktury). Za gaz ostatnimi czasy zapłaciła 141,58 zł w rozliczeniu półrocznym (dowód: kopia faktury). Do tego dochodzą wydatki na telewizję kablową, Internet i telefon w wysokości 191,85 zł (dowód: kopia faktury UPC). Z kopii pozostałych dokumentów źródłowych wynika, że do wypłaty mąż skarżącej otrzymuje 723,97 zł renty (dowód: zaświadczenie) oraz 847 zł pensji (dowód: zaświadczenie). Córka zaś faktycznie za przyjęte zlecenie otrzymuje 500 zł brutto (dowód: kopia umowy). Do dnia 31 maja 2008 r. został skarżącej przyznany dodatek mieszkaniowy w wysokości 216,70 zł (dowód: kopia decyzji). Syn M. jest studentem I roku Wydziału [...] i korzysta z pomocy stypendialnej w łącznej wysokości 520 zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego o ile o ile tylko poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) złoży również oświadczenie, że nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (art. 246 §3 ppsa) i jeśli wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Rozstrzygająca dla uznania zasadności twierdzeń strony jest zaś ocena złożonego przezeń oświadczenia, które z woli ustawodawcy ma być "dokładne". Owa "dokładność" stopniowana jest z kolei przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożyła oświadczenia o jakich mowa w art. 246 §3 ppsa i art. 252 ppsa. Oświadczenia te zasługują wiarę. Zarazem są wystarczające dla oceny możliwości płatniczych strony. Sytuacja gospodarstwa domowego skarżącej jest tego rodzaju, że przy miesięcznych dochodach rzędu 2707,67 zł na które składa się 723,97 zł renty męża (dowód: zaświadczenie), 847 zł jego pensji (dowód: zaświadczenie) mniej więcej 350-400 zł złotych otrzymywanych przez jej córkę za przyjęte zlecenie (500 zł brutto-dowód: kopia umowy) doliczyć należy 216,70 zł przyznanego skarżącej do dnia 31 maja 2008 r. dodatku mieszkaniowego oraz 520 zł przyznanej synowi M. pomocy stypendialnej suma stałych obciążeń związanych z utrzymaniem mieszkania zamyka się kwotą 748,59. Skarżąca płaci bowiem 408,67 zł za mieszkanie (dowód: kopia powiadomienia o zmianie opłat), 124,07 zł ze energię elektryczną (dowód: kopia faktury). Wydatki na gaz nie stanowią istotnego obciążenia skoro ostatnimi czasy zapłaciła 141,58 zł w rozliczeniu półrocznym (dowód: kopia faktury). Miesięcznie rezerwować musi więc na ten cel około 24 zł. Do tego wszystkiego dochodzą jeszcze wydatki na telewizję kablową, Internet i telefon w wysokości 191,85 zł (dowód: kopia faktury UPC). Po uregulowaniu wszystkich wyszczególnionych wydatków widać więc, że gospodarstwu domowemu skarżącej pozostaje miesięcznie do swobodnego rozporządzenia około 2000 zł. Przeprowadzenie prostej operacji arytmetycznej pozwala przy tym dostrzec, że średnio każdy z czwórki domowników na opędzenie swoich potrzeb może przeznaczyć około 500 zł. Choć nie jest to kwota oszałamiająca jednak faktem pozostaje, że znacznie przekracza ustalone przepisami ustawy prawo o pomocy społecznej kryterium ubóstwa. Z zasad doświadczenia życiowego wynika też, że prowadzenie wspólnego gospodarstwa ogranicza wydatki na żywność. Przy tym nie można tracić z pola widzenia i tego, że zgodnie z praktyką orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego wydatki na telewizję kablową (por. post. NSA z 7 lutego 2005 r. I GZ 12/05), Internet czy telefonię komórkową (por. postan. NSA z 20 czerwca 2006 r. I OZ 805/06 oraz postan NSA z 20 października 2004 r. FZ 454/04) nie należą do wydatków "utrzymania koniecznego". Nie stało więc nic na przeszkodzie aby rodzina choćby w tym zakresie ograniczyła swoje wydatki i tym sposobem przygotowała się do dalszego popierania sprawy, zwłaszcza że korzystając ze zwolnienia przedmiotowego nie spoczywała na niej powinność ponoszenia kosztów sądowych. Mając to wszystko na uwadze i pamiętając, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy co oznacza, że przypadku ubogiego społeczeństwa jakim jest społeczeństwo polskie powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (por. H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 628) należało wnioskowi skarżącej odmówić. Z tych względów orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.