III SA/Kr 572/11

WyrokWSA w Krakowie2012-05-24

Skład orzekający: Barbara Pasternak, Maria Zawadzka, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie zakończone protokołem granicznym, mającym moc ugody sądowej, może być wznowione w trybie administracyjnym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego, uregulowana w art. 145 § 1 k.p.a., dotyczy spraw zakończonych decyzją ostateczną. Postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, które zakończyło się sporządzeniem protokołu granicznego mającego moc ugody sądowej, nie jest sprawą zakończoną decyzją administracyjną. Ugoda sądowa może być weryfikowana wyłącznie przed sądem cywilnym, a nie w postępowaniu administracyjnym, co skutkuje brakiem podstaw do wznowienia postępowania w trybie administracyjnym.
Stan faktyczny
Skarżąca M. Ł. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, twierdząc, że zostało ono zakończone na podstawie fałszywych przesłanek i bez jej udziału. Postępowanie rozgraniczeniowe zostało przeprowadzone na podstawie Dekretu z dnia 21 września 1950 r. i zakończyło się sporządzeniem protokołu granicznego, który organ uznał za mający moc ugody sądowej. Zarówno organ I instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły wznowienia postępowania, wskazując na brak decyzji administracyjnej jako podstawy do wznowienia. Skarżąca kwestionowała prawidłowość zawiadomienia o postępowaniu i twierdziła, że sprawa powinna zakończyć się decyzją, a nie ugodą.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] Prezydent Miasta odmówił wznowienia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości objętej księgą wieczystą Nr [...] i Nr [...], składającej się z działki Nr [...] o pow. 0,4058ha, położonej w obr. [...] j.ewid. A z nieruchomością sąsiednią objętej księgą wieczystą lwh [...] B, składającej się z działki [...] o pow. 0,0450, położonej w tym samym obrębie. We wniosku o wznowienie postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa w trybie Dekretu z dnia 21 września 1950 r. o rozgraniczeniu nieruchomości Skarbu Państwa lub nieruchomości nabywanych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, skarżąca M. Ł. poniosła, że postępowanie zakończano na podstawie fałszywych przesłanek i bez jej udziału, w wyniku czego ujawniono podział działki nr [...] obr. [...] j.ewid. A na działkę nr [...] o pow. 0,4058ha, położonej w obr. [...] j. ewid. A z nieruchomością sąsiednią objętej księgą wieczystą lwh [...] B, składającej się z działki [...] o pow. 0,0450, położonej w tym samym obrębie. SKO stwierdziło, że zgodnie z art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. – uchylenie decyzji w trybie wznowienia postępowania może nastąpić jedynie w przypadku wystąpienia wskazanych w powyższych przepisach przesłanek. Wniosek o wznowienie postępowania stanowi podstawę do zbadania przez organ czy złożono go w terminie wskazanym w art. 148 § 1 i § 2 lub w art. 145a § 2 k.p.a. oraz czy z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych wznowienie postępowania jest dopuszczalne. W powyższej sprawie ustalono, że zaskarżone przez skarżącą postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości Skarbu Państwa z graniczącą nieruchomością M. Ł. zostało przeprowadzone w oparciu o przepisy powołanego powyżej Dekretu. Postępowanie to zostało wszczęte ma wniosek Biura Głównego Geodety Miasta i obejmowało swoim zakresem nieruchomości Skarbu Państwa położone w Obr. Nr [...], [...], [...] i [...] j.ewid. A, celem realizacji decyzji nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 30 marca 1978 r. w sprawie uporządkowania stanu prawnego nieruchomości Skarbu Państwa. Zawiadomieniem z dnia 26 kwietnia 1980 r. Miejski Zarząd Gospodarki Terenami powiadomił strony o wszczęciu postępowania. W dniu 17 kwietnia 1980 r. zostało odebrane wezwanie adresowane do M. Ł. do stawienia się w dniu 27 maja 1980 r. w charakterze interesowanego w celu ustalenia granic, co było zgodne z art. 6 ust. 1 powołanego Dekretu. Z wykonanych czynności został spisany protokół rozgraniczeniowy, który w poz. 419 podpisał S. Ł. W wyniku powyższego postępowania rozgraniczeniowego operatem [...] z dnia 4 czerwca 1981 r. powstała działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,4058 ha obr. [...] j.ewid. A, odpowiadająca parcelom katastralnym l.kat. [...] o pow. 0,0662 ha, l.kat. [...] o pow. 0.1079 ha, l.kat [...] o pow. 0.0964 ha i l.kat [...] o pow. 0.0259 ha b.gm.kat B objętych księgą wieczystą Kw [...] oraz parceli l.kat. [...] o pow. 0.0709 b.gm.kat. B objętej księgą wieczystą Kw [...], stanowiącej własność M. Ł. w całości oraz działka ewidencyjna Nr [...] o pow. 0.0450 ha, stanowiącej własność Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 8 ust. 1 Dekretu protokół graniczny podpisany przez osoby biorące udział w czynnościach rozgraniczeniowych ma moc ugody sądowej stosunku do granic niespornych. Nadto organ I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 145 k.p.a. instytucja wznowienia postępowania dotyczy spraw zakończonych decyzja ostateczną. Rozgraniczenie dokonane w trybie dekretu z dnia 21 września 1950 r. nie zakończyło się wydaniem decyzji, a sporządzeniem protokołu granicznego, mającego moc ugody sądowej w stosunku do granic niespornych. Brak decyzji w powyższej sprawie uniemożliwia ustalenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 148 § 2 w zw. z § 1 k.p.a. Dokument mający moc ugody sądowej (protokół graniczny) może być zweryfikowany wyłącznie przed sądem cywilnym, co w konsekwencji skutkować musiało wydaniem decyzji odmawiającej wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo organ podkreślił, że M. Ł. została prawidłowo zawiadomiona o toczącym się postępowaniu, wobec czego jej zarzuty dotyczące braku jej udziału w postępowaniu są bezpodstawne. W odwołaniu od decyzji M. Ł. domagała się uchylania zaskarżonej decyzji oraz rozpoznania sprawy i wznowienia postępowania albo jej zwrot do organu I instancji celem rozpatrzenia jej wniosku. Decyzją z dnia 14 marca 2011 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdziło, że organ I instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów, wskazał prawidłowy sposób zastosowania art. 149 § 3 k.p.a.. Zasadnym jest zatem uznanie, że instytucja wznowienia postępowania dotyczy spraw zakończonych decyzją ostateczną, co jednoznacznie wynika z art. 145 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie nie została wydana decyzja administracyjna o rozgraniczeniu nieruchomości tylko protokół graniczny, mający moc ugody sądowej. Ugoda ta nie może być wzruszona w postępowaniu administracyjnym. Nadto organ odwoławczy podkreślił, że skoro protokół graniczny miał moc ugody sądowej, to oznacza to, że ustalenia w nim zawarte, w szczególności oświadczenia, stanowią czynności z zakresu prawa cywilnego, których legalność podlega kontroli sądów powszechnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. Ł. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz rozpoznania sprawy i wznowienie postępowania albo zwrot sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącej błędnie uznano, że przedmiotowa sprawa została zakończona ugodą, choć powinna być zakończona decyzją. Nadto organ nieprawidłowo stwierdził, że skarżaca została prawidłowo zawiadomiona o toczącym się postępowaniu rozgraniczeniowym, skoro nie ma jej podpisu pod protokołem, co oznacza, że przy braku zainteresowanych stron organ nie powinien ustalić, że doszło do zawarcia ugody, przy czym jeśli sprawa podlega obecnie rozpoznaniu przez sąd, to Kolegium powinno ją przekazać do Sądu. Skarżąca podkreśliła, że podtrzymuje dotychczasowa argumentację z odwołania i nadal uważa, że wznowienie postępowania jest konieczne, celem poprawnej regulacji stanu działki, gdyż zakończono je na podstawie fałszywych przesłanek. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270), tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutów naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie. Przede wszystkim podkreślić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło, zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. instytucja wznowienia postępowania dotyczy jedynie spraw zakończonych decyzja ostateczną. Bezsporne jest, że postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obr. A, od nieruchomości Skarbu Państwa prowadzone było na podstawie Dekretu z dnia 21 września 1950 r. o rozgraniczeniu nieruchomości Skarbu Państwa od nieruchomości nabywanych do realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 44 poz. 398). Z wykonanych czynności został spisany protokół rozgraniczeniowy, który został podpisany przez S. Ł. W wyniku tych czynności został opracowany wykaz zmian gruntowych, zgodnie z którym działka [...] podzieliła się na działki nr [...] i [...]. Przedmiotowy protokół graniczny, w myśl art. 8 ust. 1 powołanego Dekretu ma moc ugody sądowej, która z kolei była podstawą do ujawnienia nowych zmian geodezyjnych w księgach wieczystych. Zatem przedmiotowe postępowanie nie zostało zakończone decyzja administracyjną. Prawidłowo zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że przepisy, kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują wznowienia postępowania w sprawie, która zakończyła się czynnością techniczną, jaką niewątpliwie jest protokół graniczny, mający moc ugody sądowej. Ugoda sądowa może być zweryfikowany wyłącznie przed sądem cywilnym, a nie w postępowaniu administracyjnym, co w konsekwencji skutkować musiało wydaniem decyzji odmawiającej wznowieni postępowania o rozgraniczanie nieruchomości. Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie można uznać, że przedmiotowa sprawa powinna zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej, a nie zawarciem ugody. Podkreślić również należ, że z akt sprawy wynika, że przez Sądem Rejonowym Wydział I Cywilny toczy się obecnie postępowanie rozgraniczeniowe (sygn. akt [...]) o ustalenie granicy pomiędzy nieruchomością M. Ł. składającej się z działki ewidencyjnej Nr [...] obr. [...] j.ewid. A objętej. księgami wieczystymi [...] i [...], a nieruchomościami sąsiednimi, w tym nieruchomością Skarbu Państwa tj. działką Nr [...] obr. [...] j.ewid. A obj. Lwh [...] B. W tym postępowaniu sąd cywilny oceni prawidłowość przeprowadzonego rozgraniczenia. Wobec powyższego skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania przez organ odwoławczy nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło