III SA/Kr 575/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 r. sprawy ze skargi G. P. działającej przez opiekuna prawnego Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 kwietnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie świadczenia usług opiekuńczych skargę oddala. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 kwietnia 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. nr [...] o uchyleniu własnej decyzji z dnia 12 sierpnia 2016 r. nr [...] o przyznaniu G. P. (dalej w skrócie skarżącej) usług opiekuńczo – pielęgnacyjnych i opiekuńczo – gospodarczych z dniem 21 grudnia 2016 r. i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 4, 8, 17 ust. 1 pkt 11, art. 36 pkt 2 lit. l, art. 50 ust. 1 – 3, ust. 5 – 6, art. 101, 102, 106 i 107 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn., Dz.U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.). Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika następujący stan faktyczny: Na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. nr [...] przyznane zostały skarżącej usługi opiekuńczo - pielęgnacyjne w wymiarze 2 dni w tygodniu po dwie godziny dziennie oraz usługi opiekuńczo – gospodarcze w wymiarze przez 2 dni w tygodniu po 1 godzinie dziennie. Skarżąca ma 89 lat, jest niedołężna, ubezwłasnowolniona całkowicie i prowadzi wraz synem Z. P. (opiekunem prawnym) 2 – osobowe gospodarstwo domowe i wymaga pomocy innych osób. Zawiadomieniem z dnia 23 listopada 2016 r. Prezydent Miasta poinformował stronę o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie zmiany ww. decyzji z dnia [...] 2016 r., które zakończyło się wydaniem w dniu [...] 2016 r. nr [...] decyzji o uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] 2016 r. nr [...] o przyznaniu skarżącej usług opiekuńczo – pielęgnacyjnych i opiekuńczo – gospodarczych z dniem 21 grudnia 2016 r. i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W miesiącu listopadzie i grudniu 2016 r. doszło do eskalacji konfliktu między opiekunką skarżącej C. G. a synem skarżącej Z. P. na tle wykonywania usług. Organ ocenił zaistniały stan faktyczny, zwłaszcza postawę syna skarżącej wobec opiekunki (agresję słowną i wymuszanie wykonywania obowiązków poza zakresem decyzji z dnia [...] 2016 r.) jako działanie syna skarżącej na jej szkodę i doszedł do wniosku, że usługi te nie mogą być realizowane zgodnie z Regulaminem korzystania z usług opiekuńczych. W odwołaniu od ww. decyzji opiekun prawny skarżącej przedstawił własną wersję zdarzeń związanych z wykonywaniem opieki nad matką, wyrażając niezadowolenie ze sprawowania opieki. Zarzucał przede wszystkim, że opiekunka przychodziła do pracy chora i nie wykonywała w pełnym zakresie obowiązków. Zażądał przywrócenia wykonywania usług opiekuńczych w dotychczasowym zakresie przez opiekunkę, która przejdzie stosowne w tym względzie szkolenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, nie kwestionując zasadności przyznanych skarżącej na podstawie decyzji z dnia [...] 2016 r. usług opiekuńczych z uwagi na spełnienie przesłanek z przepisu art. 50 ust. 1 – 3 ustawy o pomocy społecznej, uznało, że ujawnione w toku postępowania okoliczności faktyczne wskazują na niemożność wykonywania usług opiekuńczo – pielęgnacyjnych oraz usług opiekuńczo – gospodarczych. Usługi były realizowane w imieniu Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przez opiekunkę PCK C. G. Nasilenie konfliktu przypadło na dzień 14 grudnia 2016 r., a w dniu następnym tj. w dniu 15 grudnia 2016 r. Z. P. odmówił pracownikowi socjalnemu przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego. Z. P. swoją postawą wobec opiekunki PCK oraz poprzez odmowę przeprowadzenia wywiadu działał na szkodę swojej matki, w związku z czym usługi nie mogą być realizowane zgodnie z Regulaminem korzystania z usług opiekuńczych. Zgodnie z § 5 pkt 1 – 3 ww. Regulaminu rodzina objęta usługami zobowiązana jest do pomocy opiekunowi w miarę posiadanych możliwości w wykonywaniu czynności usług opiekuńczych, traktowania opiekuna zgodnie z przyjętymi zasadami współżycia społecznego tj. okazywania należnego szacunku, stosowania zwrotów grzecznościowych, umożliwienia świadczenia usług poprzez opiekuna w ustalonym wymiarze, zakresie oraz czasie. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi G. P., działającej przez opiekuna prawnego Z. P., w której zawarte zostały zarzuty naruszenia : - art. 7, 75 i 77 w zw. z art. 136 Kpa poprzez niepodjęcie czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nieprzeprowadzenie niezbędnego postępowania dowodowego oraz nieuzupełnienie go a przez to poczynienie błędnych ustaleń w sprawie, - art. 80 Kpa poprzez poczynienie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi przedstawiony został odbiegający od zawartego w uzasadnieniach decyzji przebieg wydarzeń, w którym rolę osoby winnej przypisano opiekunce. Miała sprawować opiekę w sposób uwłaczający godności człowieka. Używała przemocy fizycznej wobec osoby opiekowanej, w związku z czym skarżąca miała na ciele liczne siniaki. Opiekunka nie wykonywała podstawowych obowiązków: nie myła skarżącej, nie dbała o jej higienę oraz nie zmieniała pampersów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje : | |Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.z 2016r. poz. 1066) sądy | |administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z | |prawem . Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji| |może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy | |administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu | |przed sądami administracyjnymi ( t. jedn. Dz.U. z 2016r. poz.718 dalej p.p.s.a.) . | |Sady administracyjne dokonują kontroli zaskarżonej decyzji oceniając, czy decyzja nie narusza prawa obowiązującego w dacie jej | |wydania oraz w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przed organami administracji publicznej . Dowód uzupełniający może być | |przeprowadzony przed tymi sądami tylko z dokumentu , jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje| |nadmiernego przedłużenia postępowania. Przeprowadzanie jakichkolwiek innych dowodów, poza dowodami z dokumentów, jest | |niedopuszczalne. Celem postępowania dowodowego przed ww. sądami nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy, lecz ocena, czy | |właściwe w sprawie organy ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z obowiązującymi regułami oraz czy dokonały właściwej jego oceny.| |W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu | |pierwszej instancji nie naruszają prawa. | |Prezydent Miasta rozstrzygając decyzją z dnia [...] 2016r.r o wstrzymaniu z dniem 21.12.2016r. r realizację świadczeń w formie usług| |pielęgnacyjnych przyznanych skarżącej na mocy decyzji z dnia [...] 2016r., rozstrzygnięcie to oparł na zarzucie marnotrawienia | |przyznanego świadczenia i braku współpracy skarżącej z pracownikami socjalnymi . | |Wydanie decyzji wstrzymującej realizację przedmiotowego świadczenia było poprzedzone ustaleniem stanu faktycznego w postępowaniu | |dowodowym . Twierdzenie o marnotrawieniu przyznanego skarżącej świadczenia i braku współpracy znajduje uzasadnienie w materiale | |dowodowym zebranym przez ww. organ. Sam skarżący działający przez jako ustanowiony opiekun prawny całkowicie ubezwłasnowolnionej | |matki G. P., przyznał, że nie dopuścił opiekunki do wykonywania usług opiekuńczych, gdyż nie dysponowała zaświadczeniem lekarskim | |potwierdzającym, że jest zdrowa, a w jego ocenie była przeziębiona, a także zlecał jej czynności nie należące do zakresu jej | |zadań (takie jak łuskanie grochu, wymuszanie pozostawania poza przewidzianymi godzinami). Z obszernych akt sprawy wynika, że | |wielokrotnie doszło do naruszenia Regulaminu świadczenia usług ( zapiski z dnia 18 11., 23,11.2016r. k.322,321, z dnia 12.10. i | |20. 10. 2016 r. k. 275, 269 akt adm. ). Oczywistym jest, że w tej sytuacji nie było możliwości realizacji przyznanego świadczenia | |z przyczyn leżących po stronie beneficjentki tego świadczenia. Twierdzenia dotyczące niewłaściwego traktowania opiekowanej G. P. | |nie mają potwierdzenia w zebranym przez organy materiale, a opiekun prawny Z. P. uniemożliwiając przeprowadzenie wywiadu | |środowiskowego wykazał daleko idąca niechęć do współdziałania z organem pomocy społecznej. | |Podnieść należy, że skarżący został uprzedzony o konsekwencjach swojego postępowania , gdyż MOPS pismem z dnia 23. 11. 2016r | |zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej usługi opiekuńcze .Pismo to | |zostało odebrane przez skarżącego w dniu 8. 12. 2016 r. | |W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny ustalony przez organ pomocy społecznej nie budzi wątpliwości , tak jak ocena tego stanu | |oparta na swobodnej ocenie dowodów. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze szczegółowo opisały w| |wydanych rozstrzygnięciach przesłanki , na których oparto decyzje i Sąd argumentację tą podziela. G. P. mimo iż spełniała | |przesłanki do otrzymania pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych i faktycznie świadczenie takie zostało jej przyznane ,to | |działaniem swojego syna jako opiekuna prawnego i swoją postawą uniemożliwiła jego realizacje ,i doprowadza do marnotrawienia tych | |świadczeń. Nie wykorzystywanie przyznanych świadczeń jest ich marnotrawieniem, gdyż z pomocy opiekunek mogły w czasie przyznanym | |skarżącej , korzystać inne uprawnione osoby. | |Zasadny jest także zarzut organów o braku współpracy j z pracownikami socjalnymi i także w tym zakresie Sąd podzielił stanowisko | |tych organów . Postępowanie Z. P. narusza art. 4 ww. ustawy o pomocy społecznej obligujący do współdziałania osób korzystających z| |pomocy społecznej do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji. | |Zgodnie z art.11 ww. ustawy o pomocy społecznej marnotrawienie pomocy społecznej oraz brak współpracy, o której wyżej mowa, | |uzasadniały uchylenie decyzji z dnia [...] 2016 r. przyznającej skarżącej świadczenie w formie gospodarczych usług opiekuńczych i | |pielęgnacyjnych oraz wstrzymanie realizacji tych świadczeń na podstawie art.106 ust.5 ww. ustawy o pomocy społecznej . | |W rozpatrywanej sprawie brak jest wystarczających podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz | |poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 | |sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. |