III SA/Kr 577/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J.-S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. J.-S. na decyzję Wojewody z dnia 30 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić ją od kosztów sądowych. Sygn. akt III SA/Kr 577/09 POSTANOWIENIE Dnia 17 sierpnia 2009 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. J.-S. na decyzję Wojewody z dnia 30 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania postanawia: I. zwolnić uczestniczkę od kosztów sądowych, II. ustanowić dla uczestniczki adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła brak osób które pozostawałyby z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podała, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody skarżąca oszacowała na kwotę 1075,12 zł otrzymywanej emerytury potwierdzając to kopią stosownej decyzji ZUS. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że będąca podstawą jej utrzymania emerytura nie wystarcza na bieżące opłaty, żywność i leczenie. Skarżącą jest inwalidką II grupy. Obecnie spłaca zaciągnięty poprzedniej zimy dług na zakup węgla. Do spłaty pozostało jej jeszcze 300 zł. Jak powiada żyje poniżej minimum socjalnego. Jest po kilku zabiegach operacyjnych. Boryka się ze wskazywanymi problemami natury zdrowotnej. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów gdy – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Skoro zaś przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zostało oparte w zasadzie na tych samych przesłankach co instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w procesie cywilnym (por. H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631) to rozstrzygająca dla uznania zasadności takiego wniosku jest ocena oświadczenia skarżącej. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżąca złożyła oświadczenia o jakim mowa w art. 252 ppsa gdzie wskazała na swój stan rodzinny, aktualną wysokość i źródło swoich dochodów. Oświadczenie to jest wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Z nakreślonego przez skarżącą obrazu wynika, że nie należy ona do osób specjalnie zamożnych. Tak bowiem postrzega się osobą samotną, bez jakiegokolwiek majątku, borykającą się z problemami natury zdrowotnej. Zestawiając kwotę środków finansowych pozostających skarżącej do swobodnego rozporządzenia z otrzymywanej emerytury z wysokością wpisu od skargi (100 zł) można stwierdzić, że choć obiektywnie nie przewyższają one dochodów skarżącej to jednak nie pozostają dla skarżącej bez znaczenia. Jej dochody są bowiem niższe od dochodów przeciętnych zarobków pracowników zatrudnionych w gospodarce a to via facti przesądza, że skarżąca nie miała specjalnych możliwości aby poczynić oszczędności. Z zasad doświadczenia życiowego wynika przy tym, że skromne środki jakimi operuje muszą jej wystarczyć na opędzenie najbardziej podstawowych potrzeby życia codziennego. Uwzględniając to wszystko udzielono skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Z przytocznych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa. Sygn. akt III SA/Kr 577/09 UZASADNIENIE Uczestniczka w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że jest osobą samotną starszą i schorowaną osobą . Określając swój majątek uwidoczniła, że oprócz domu, którego jest współwłaścicielką nie posiada żadnych innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody uczestniczka oszacowała na kwotę 764,20 zł otrzymywanej renty potwierdzając to kopią jej odcinka. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że nie stać ją na adwokata z wyboru a jego udział uważa za potrzebny. Wskazując na to wyraziła żal, że przez działania urzędu od 24 lat nie ma możliwości zamieszkania w swoim domu. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Równocześnie zwrócenia uwagi wymaga, że w myśl art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zarządzić stosowne dochodzenie. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się co do tego, czy stać ją będzie na uiszczenie wymaganych kosztów a przy tym jeśli oświadczenie to nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości, to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony obrazując, że przynależy ona do osób niespecjalnie zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotną, starszą osobę, uzyskującą dochód z emerytury której wysokość odbiega od przeciętnych zarobków w gospodarce, borykającą się z problemami natury zdrowotnej, które w sposób zasadniczy ograniczają jej sferę aktywności. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że skromne środki jakimi uczestniczka dysponuje wystarczają na opędzenie najbardziej podstawowych potrzeb życia codziennego. Okoliczność, że do skarżącej należy wskazywany majątek, nie zmienia tego spojrzenia. Jego sprzedaży trudno byłoby bowiem wymagać od skarżącej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że osoba starsza, borykająca się z problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek jakichś poważniejszych powikłań nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Pozostaje bowiem cały szereg kosztów dodatkowych choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety. Z uzyskaniem natomiast pod niego pożyczki skarżąca może mieć zasadnicze problemy gdyż przy swych bieżących dochodach kwestia wymaganej przez banki tzw. zdolności kredytowej jest dyskusyjna. Okoliczność, że na chwilę obecną uczestniczki nie obciążają żadne koszty jest prawnie nierelewantna. Nadto sytuacja taka nie różni się w sposób zasadniczy od przypadków składania przez strony wniosków o przyznanie prawa pomocy przed zainicjowaniem postępowania sądowoadministracyjnego, co ustawodawca wyraźnie dopuszcza (art. 243 §1 ppsa) Mając na uwadze powyższe udzielono stronie zgodnie z jej wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przytocznych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.