III SA/Kr 577/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. J. – S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 sierpnia 2009r., sygn. akt III SA/Kr 577/09 w przedmiocie zwolnienia uczestniczki postępowania M. S. od kosztów sądowych i ustanowienia dla niej adwokata w sprawie ze skargi M. J. – S. na decyzję Wojewody z dnia 30 kwietnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie zameldowania p o s t a n a w i a : przyznać uczestniczce postępowania M. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata W dniu 24 lipca 2009r. uczestniczka postępowania M. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku uczestniczka postępowania wskazała, że z uwagi na skomplikowaną materię procesu potrzebuje pomocy adwokata, a nie stać ją na adwokata z wyboru. Opisując swoją sytuację rodzinną i majątkową M. S. wyjaśniła, iż ma 75 lat i jest osobą samotną i schorowaną. Posiada jedynie dom, którego jest współwłaścicielką. Nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jej jedynym dochodem jest renta inwalidzka w wysokości 764,20 zł. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2009r., sygn. akt III SA/Kr 577/09 referendarz sądowy zwolnił uczestniczkę postępowania od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niej adwokata. W uzasadnieniu postanowienia referendarz sądowy wyjaśnił, iż uczestniczka przynależy do osób niespecjalnie zamożnych, gdyż uzyskuje dochód z emerytury której wysokość odbiega od przeciętnych zarobków w gospodarce. Boryka się ponadto z problemami natury zdrowotnej, które w sposób zasadniczy ograniczają jej sferę aktywności. Skromne środki jakimi uczestniczka dysponuje wystarczają na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życia codziennego. Okoliczność, że do uczestniczki należy wskazywany majątek, nie zmienia tego spojrzenia, bowiem trudno byłoby wymagać od niej jego sprzedaży. Sprzeciw na powyższe postanowienie wniosła skarżąca M. J. – S. podnosząc w nim, iż M. S. we wniosku o prawo pomocy nie podała, że jest właścicielką działki Nr [...] w B. przy ul. A o znacznej wartości oraz że jest spadkobiercą domu i gruntów rolnych w Ł. D. (około 5 ha). W piśmie z dnia 9 października 2009r. M. S. ustosunkowała się do zarzutów podniesionych przez skarżącą w sprzeciwie. Wyjaśniła, iż gospodarstwo, które odziedziczyła po rodzicach ma 4 ha powierzchni i od 20 lat stoi odłogiem, gdyż uczestniczka nie jest w stanie na nim gospodarować z uwagi na chorobę (ma ustaloną I grupę inwalidzką). Natomiast dom po rodzicach nie nadaje się do zamieszkania ponieważ podczas powodzi w 1997r. został zalany do wysokości 2,5 metra. Aby można było w nim mieszkać konieczny jest kapitalny remont, na który M. S. nie stać. Ponadto uczestniczka postępowania stwierdziła, iż pomimo tego, że jest współwłaścicielką domu to nie ma możliwości w nim mieszkać, gdyż nie jest do niego wpuszczana przez M. J. - S. Uczestniczka postępowania przyznała, iż faktycznie posiada działkę uprawową rolniczą w B. tuż koło przedmiotowego budynku, lecz jej nie uprawia, gdyż nie zamieszkuje w swym domu z uwagi na zajmowanie go przez M. J. - S. M. S. oświadczyła, że to z winy skarżącej działka nie przynosi żadnych korzyści, a dodatkowo musi ona płacić od niej podatek. Ponadto działka ta ma obszar 22 arów, o bardzo słabej VI klasie i jest położona na terenach nie przeznaczonych pod zabudowę, a zatem nie stanowi większej wartości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a w szczególności: "Art. 245 § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. § 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. § 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego." "Art. 246 § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny". Analiza sytuacji materialnej uczestniczki postępowania M. S. wskazuje, iż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jej jedynym źródłem utrzymania jest renta inwalidzka w wysokości 764,20 zł, która musi jej wystarczyć na zaspokojenie podstawowych potrzeb życia codziennego. Wbrew twierdzeniom skarżącej podniesionym w sprzeciwie, dom oraz nieruchomość, których właścicielką jest M. S. nie mają znacznej wartości. Jak bowiem wynika z wyjaśnień M. S. dom wymaga kapitalnego remontu, a działka została zaliczona do gruntów klasy VI. Gdyby nawet M. S. chciała sprzedać dom oraz działkę, to z uwagi na ich stan mogłaby mieć trudności ze znalezieniem dla nich nabywcy. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania uczestniczce postępowania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz treść art. 260 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.