III SA/Kr 58/11
WyrokWSA w Krakowie2011-11-17
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Dorota Dąbek, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących działek, mimo zarzutów skarżącego o błędach w modernizacji ewidencji gruntów i budynków oraz niezgodności z faktycznym stanem na gruncie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły postępowania w sposób należyty, naruszając przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 kpa), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający, czy i w jakim zakresie granice działek na aktualnych mapach odbiegają od granic sprzed modernizacji, jaka jest przyczyna tych rozbieżności, oraz czy aktualny przebieg granic jest zgodny z materiałami źródłowymi, czy też wynika z błędu. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący F. J. domagał się aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących jego działek, zarzucając błędy w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków, które miały polegać na nieprawidłowym przebiegu granic i powierzchni działek. Starosta odmówił aktualizacji, uznając, że dane w zmodernizowanym operacie są zgodne z materiałami źródłowymi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące błędów i fałszowania dokumentacji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi F. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 19 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego F. J. kwotę 50,00 (słownie: pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego K. M. Kancelaria Radcy Prawnego ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
Starosta decyzją z dnia [...] 2010 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 kpa, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027), § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) - po ponownym rozpatrzeniu wniosku F. J. – odmówił aktualizacji danych ewidencyjnych w części kartograficznej i opisowej obrębu A, jednostka ewid. B, przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjne - Kartograficznej w dniu 2 listopada 1994r. za numerem [...] w zakresie konfiguracji i powierzchni działek ewid. zmod. nr 40380, 40392, 40445, 40451/2, 40467, 40489, 42065/1, 42077, 42075, 41919, 41920, 41921, 41922.
W uzasadnieniu Starosta podał, że 9 czerwca 2003 r. F. J. złożył do Urzędu Gminy B wniosek o pomiar kontrolny dotyczący "rażącego błędu powstałego z winy wykonawcy zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów wsi A". Do wniosku dołączył wykaz działek będących jego własnością lub stanowiących jego władanie, w którym wykazał rozbieżności powierzchniowe pomiędzy działkami zmodernizowanymi a działkami im odpowiadającymi w starej ewidencji. Z dniem 5 stycznia 2004r. zostało rozwiązane porozumienie, na mocy którego Wójt Gminy B prowadził operat ewidencyjny, dlatego też właściwy w zakresie prowadzenia dalszego postępowania w tej sprawie stał się Starosta.
Decyzją z dnia [...] 2009r. znak [...] Starosta odmówił aktualizacji operatu ewidencyjnego m.in. w zakresie działek ewid. zmod. nr 40380, 40392, 40401, 40409, 40445, 40451/2, 40467, 40489, 42065/1, 42077, 42075, 41919, 41920, 41921, 41922, 42069, 42072/1, 42073/1 i 41924. Starosta wskazał, że dane ewidencyjne dotyczące zmodernizowanych działek ewid. nr 42077, 42075, 4065/1, 41920, 41919, 41921 i 41922 nie pozostawały w sprzeczności z aktualnym stanem prawnym. Natomiast w odniesieniu do działek ewid. zmod. nr 42069, 42072/1, 42073/1 i 41924 organ stwierdził, iż F. J. nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, aby granice władania wykazane w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym przebiegały w odmienny sposób. Od decyzji Starosty wniósł odwołanie F. J. i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] 2010 r. znak [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy ustalić wszystkie strony postępowania dla działek ewid. zmod. nr 42069, 42072/1 i 41924 . Organ II instancji podkreślił również, iż należy zwrócić uwagę na załączone przez F. J. postanowienie Sądu Rejonowego z dn. 9 stycznia 2001r. sygn. akt [...] w sprawie rozpoznania zażalenia F. J. i J. J. na umorzenie przez Prokuraturę Rejonową wobec niewykrycia sprawców przestępstwa śledztwa w sprawie podrobienia podpisów F. J. i J. J. w protokole synchronizacyjnym.
Starosta ustalił, że:
– poprzez "pomiar kontrolny" należy rozumieć działania aktualizacyjne w trybie przepisów o ewidencji gruntów i budynków;
– w latach 1993-1994 dla obrębu A przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów, która polegała na opracowaniu operatu ewidencji gruntów w oparciu o mapy ewidencyjne w skali 1:2880, operat mapy zasadniczej opracowanej metodą autogrametryczną, protokoły ustalenia stanu władania oraz nakładki ewidencyjne sporządzone w ramach opracowania mapy zasadniczej z obliczeniem powierzchni działek;
– zmodernizowany operat przyjęto do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej 2 listopada 1994r. za numerem [...], a operat ten stał się obowiązujący na mocy obwieszczenia Wojewody z dnia 25 października 1995r. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Woj. [...] Nr [...] i w całości zastąpił dotychczasową ewidencję gruntów;
– działki ewid. zmod. nr 42077, 42075, 42065/1, 41920, 41919, 41921 i 41922 w wykazie synchronizacyjnym odpowiadają działkom ewidencyjnym sprzed modernizacji stanowiącym własność F. J. i dlatego też postanowienie Sądu Rejonowego nie wpływa na rozstrzygnięcie i nie dotyczy z pewnością działek ewid. zmod. nr 40392, 40445, 40380, 40451/2, 40467 i 40489, gdyż na dzień sporządzenia wykazów synchronizacyjnych działki stanowiły własność J. S. F. J. stał się ich właścicielem z dniem 29 czerwca 2000 r.
Skoro zaś F. J. nie przedłożył dokumentacji uzasadniającej wprowadzenie żądanych zmian do operatu ewidencyjnego, a dane ewidencyjne w zakresie przedmiotowych działek ujawnione w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym, są zgodne z istniejącymi w zasobie PODGK materiałami źródłowymi, zasadna było w ocenie Starosty odmowa dokonania wnioskowanych zmian.
Odwołanie od decyzji Starosty złożył F. J., zarzucając, że odmówiono przywrócenia prawidłowego stanu ewidencyjnego działek istniejącego przed modernizacją. Odwołujący wskazał, że organ opierał się na wykazie synchronizacyjnym, który został sfałszowany, zaś przedmiotowe działki w starym operacie miały prawidłowy przebieg granic, konfigurację oraz powierzchnię. Wskazał, że działki, które graniczyły z tzw. drogami gminnymi zostały pomniejszone na rzecz tych dróg, np. kosztem nieruchomości rolnej o nr 41976/1 utworzono drogę gminną nr 41946, choć nigdy wcześniej nie występowała w tym miejscu droga (podobnie w przypadku działki zmod. nr 41979). Ponadto działka nr 41919 nie pokrywa się ze swoim odpowiednikiem w starej ewidencji, w szczególności na styku dz. 41919 z działką 41918, w miejscu gdzie graniczą z ciekiem wodnym, dz. 39013. Odwołujący się podniósł też, że jego działki nr 41920, 41921, 41924 zostały pomniejszone na korzyść potoku C, będącego w zarządzie Gospodarki Wodnej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 19 listopada 2010r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie, ustalenia dokonane przez organ I instancji oraz przytoczył treść przepisów regulujących dokonywanie wpisów w ewidencji gruntów i aktualizowanie tych wpisów. WINGiK wskazał, że działki ewidencyjne nr 40380, nr 40392, nr 40445, nr 40451/2, nr 40467, nr 40489 F. J. nabył aktem notarialnym z 29 czerwca 2000r. Z § 2. aktu notarialnego wynika, iż zainteresowani przedłożyli wyrys z mapy ewidencyjnej z porównawczym wykazem zmian na zmodernizowaną ewidencję gruntów i budynków sporządzony 16 czerwca 2000r. przez inż. B. W., a z § 9 wynika, iż strony wniosły do Sądu Rejonowego o wpisanie w księdze wieczystej nr [...] zmiany oznaczenia dotychczasowych działek na zmodernizowane działki ewidencyjne nr 40380, nr 40392, nr 40401, nr 40409, nr 40445, nr 40451/2, nr 40467 i nr 40489 obszaru 0,4409 ha zgodnie z treścią § 2, a następnie własności na rzecz F. J. W księdze wieczystej nr [...] (zawiadomienie z 13 lipca 2000r. [...]) ujawniono nowy stan prawny 13 lipca 2000r. Ww. działki wg wypisów z rejestru gruntów figurują w jedn. rej. [...] obrębu A jedn. ewid. B. W ocenie organu odwoławczego opis działek ewidencyjnych zmodernizowanych: nr 40380, nr 40392, nr 40445, nr 40451/2, nr 40467, nr 40489 objętych księgą wieczystą nr [...], nabytych przez F. J. w 2000 roku odpowiada stanowi obowiązującemu w ewidencji gruntów dla obrębu A, jedn. ewid. B. Z kolei działki ewidencyjne nr 42065/1, nr 42077, nr 42075, nr 41919, nr 41920, nr 41921, nr 41922 stanowiące własność F. J. odpowiadają działkom ewidencyjnym sprzed modernizacji nr 32351/1, nr 32345/8, nr 32348/15, nr 32370/9, nr 32370/1, nr 32371/2 i nr 32371/3, które do chwili obecnej wykazane są w księdze wieczystej Nr [...]. Skoro zaś działki ewidencyjne zmodernizowane: nr 42065/1, nr 42077, nr 42075, nr 41919, nr 41920, nr 41921, nr 41922 w wykazie synchronizacyjnym odpowiadają działkom ewidencyjnym sprzed modernizacji, a stan prawny działek ewidencyjnych zmodernizowanych nie uległ zmianie, to żądanie przywrócenia powierzchni działek sprzed modernizacji, oparte wyłącznie na dziale I księgi wieczystej nr [...], w której wpisano działki ewidencyjne zmodernizowane, i księgi wieczystej nr [...], w którym wykazane są działki o oznaczeniach sprzed modernizacji było nieuzasadnione. Organ odwoławczy podkreślił też, że wnioskodawca, mimo wezwania, nie przedłożył przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowania zawierającego wykaz zmian gruntowych, z którego by wynikało, że powierzchnia i konfiguracja działek ewidencyjnych zmodernizowanych nr 40380, nr 40392, nr 40445, nr 40451/2, nr 40467, nr 40489, nr 42065/1, nr 42077, nr 42075, nr 41919, nr 41920, nr 41921, nr 41922 jest inna niż wykazana w obecnym operacie ewidencyjnym.
Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego nieusunięcia przez Starostę nieprawidłowości oraz błędów popełnionych podczas prac modernizacyjnych, WINGiK stwierdził, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało, że zachodzą okoliczności wskazujące na konieczność zlecenia na koszt Skarbu Państwa, w zakresie działek stanowiących przedmiot niniejszej decyzji, opracowań, które stanowić miałyby postawę aktualizacji obowiązującego operatu ewidencji gruntów i budynków.
Skargę na decyzję WINGiK wniósł F. J., domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił, że zmodernizowany operat ewidencyjnych w A jest w przeważającej części rażąco sprzeczny ze stanem prawnym na gruncie oraz ze starą ewidencją obowiązującą do końca 1995r., zawiera ogromną liczbę błędów geodezyjnych w zakresie ustalenia przebiegu granic poszczególnych działek, ich konfiguracji i powierzchni. Zdaniem skarżącego jego działki zostały bezprawnie okrojone i pomniejszone. Obowiązkiem organu prowadzącego operat ewidencyjnych jest działanie w celu wyeliminowania błędów geodezyjnych powstałych podczas modernizacji, tymczasem w tej sprawie organy za wszelką cenę usiłują utrzymać w obiegu prawnym błędny stan rzeczy. Skarżący zarzucił, że organy prowadzące postępowanie celowo ignorują fakt fałszowania wykazów synchronizacyjnych dotyczących działek, na podstawie których założono nową ewidencję gruntów. Zdaniem skarżącego organy najpierw bezprawnie uzyskały jego zgodę na modernizację ewidencji poprzez sfałszowanie podpisu, a następnie domagały się od skarżącego, aby na własny koszt przedłożył dokumentację geodezyjną uprawniającą do dokonania żądanych zmian w ewidencji gruntów. W rezultacie doprowadziło to do uszczuplenia stanu posiadania skarżącego. Ponadto skarżący zarzucił, że organ odwoławczy przemilczał argumenty zawarte w odwołaniu i podniósł, że działka nr 41919 nie pokrywa się ze swoim odpowiednikiem w starej ewidencji, w szczególności na styku z działką nr 41918 w miejscu, gdzie graniczy z ciekiem wodnym nr 39013. Zdaniem skarżącego stan ujawniony w nowych mapach ewidencyjnych jest rozbieżny ze faktycznym stanem na gruncie. Również działki nr 41920, 41921, 41924 zostały podczas modernizacji bezprawnie pomniejszone na korzyść graniczącego z nimi potoku C. Na potwierdzenie zarzutu rażącego naruszenia procedury związanej z modernizacją operatu ewidencyjnego w zakresie pozostałych działek skarżący powołał działkę nr 40489, która ma ujawnioną powierzchnię 0,0925 ha, podczas gdy poprzednio działka ta o nr 32731/13 miała faktyczną powierzchnię 0,0970 ha. Obecnie zaś przebieg granic działki nr 40489 w żaden sposób nie pokrywa się z jej odpowiednikiem w starej ewidencji nr 32731/13.
W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 4 lutego 2011r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego radcę prawnego.
W uzupełnieniu skargi F. J. wskazał, że w listopadzie 2006r. Wojewoda - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskutek interwencji skarżącego przekazał duże środki finansowe dla Starosty wraz z zaleceniem, aby z nich pokryć koszty związane z usunięciem nieprawidłowości i błędów popełnionych podczas prac modernizacyjnych dotyczących nieruchomości skarżącego. Tymczasem organy ewidencyjne w toku postępowania nadal domagały się od samego skarżącego wykonania na jego koszt dokumentacji geodezyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153,. poz. 1270 ze zm.) , w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) zwanej dalej ustawą, oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 2 ust. 8 ustawy ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest starosta (art. 22 ust. 1). Przepis art. 20 ust. 1 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach, budynkach i lokalach, oraz ich właścicielach, które obejmuje ewidencja. Są to (ust. 1), tj. dane przedmiotowe (ust. 1), oraz dane podmiotowe (ust. 2). Dane przedmiotowe obejmują kompletne , tj. opisowe i graficzne informacje o gruntach, budynkach i lokalach, bez względu na osobę właściciela, natomiast dane podmiotowe obejmują informacje o osobach fizycznych i prawnych oraz jednostkach organizacyjnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki i lokale lub ich części. Sposób zakładania ewidencji gruntów i budynków, sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu § 44 pkt. 2 rozporządzenia wynika, że do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy między innymi utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami żródłowymi. Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Wprowadzanie tych zmian następuje z urzędu, bądź na wniosek. Zmiany danych ewidencyjnych mogą być zarówno zmianami podmiotowymi, tj. dotyczącymi właściciela gruntu - art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy, jak i przedmiotowymi, tj. dotyczącymi elementów wymienionych w art. 20 ust. 1 pkt. 1, 2 i 3 ustawy. Dane dotyczące oznaczenia nieruchomości, w tym ich położenia, przebiegu granic, rodzaju użytków rolnych oraz klas gleboznawczych i oznaczenia ksiąg wieczystych są podstawowym zbiorem danych gromadzonych w katastrze nieruchomości. W rozdziale 4 rozporządzenia zawarty został szczegółowy zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków. Zgodnie z § 60 ust. 1, pkt. 2) i pkt. 3) dane ewidencyjne dotyczące działki ewidencyjnej stanowią między innymi numeryczny opis granic działki ewidencyjnej, oraz pole powierzchni działki ewidencyjnej. Z wniosku F. J. wszczynającego postępowanie, jak i z treści odwołania od decyzji Starosty z dnia 2. 09. 2010 r. wynika, że kwestionował on dane ewidencyjne – dane przedmiotowe, dotyczące wskazanych działek ewidencyjnych, co do sposobu przedstawienia przebiegu granic, na skutek zmian wprowadzonych na skutek modernizacji ewidencji gruntów przeprowadzonej w latach 1994-1995 r. Zdaniem skarżącego przebieg granic przedstawiony na aktualnie obowiązujących mapach nie odzwierciedla w sposób prawidłowy zasięgu granic na gruncie. Granice na gruncie mają charakter bezsporny, punkty graniczne są zastabilizowane trwale, nadto nie wystąpiły żadne okoliczności uzasadniające odmienne niż przed przeprowadzoną modernizacją przedstawienie granic na mapach. Przyczynę takiego stanu rzeczy skarżący upatruje w błędach i nadużyciach, które jego zdaniem miały miejsce w trakcie prowadzenia prac modernizacyjnych, w szczególności w sfałszowaniu jego podpisu na protokole synchronizacyjnym. Należy przychylić się do tej części twierdzeń organu, które mają uzasadnienie w treści przytoczony w uzasadnieniu przepisów Ustawy .o księgach wiecznych i hipotece. Istotnie, w myśl art. 26 tej ustawy, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów a nie odwrotnie. Oznaczenie nieruchomości, w tym także jej obszar nie są objęte domniemaniem prawdziwości i nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych – art. 3, art. 5 u.k.w.h. Zgodnie natomiast z treścią § 62 i § 61 rozporządzenia, pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie współrzędnych, o których mowa w § 61, czyli że jest ono funkcją przebiegu jej granic. Przytaczając powyższe przepisy organ uznał, że wniosek wszczynający postępowanie sprowadza się do żądania przywrócenia w zapisach ewidencji powierzchni działek sprzed modernizacji ewidencji, na podstawie zapisów w dziale I księgi wieczystej nr [...] i [...] (str. 5 uzasadnienia WINGIK). Z takim stanowiskiem, w świetle przedstawionej wyżej treści żądania skarżącego można się zgodzić tylko w tej części rozstrzygnięcia, które odnosi się do działek ewidencyjnych o numerach 40380, 40392, 40445, 40451/2, 40467 i 40489. Działki te nabył skarżący dnia 29. 06. 2000 r. (akt not. A Nr [...], k. 18, 19 akt. adm.), przy czym strony umowy przedłożyły do aktu wyrys z mapy ewidencyjnej z porównawczym wykazem zmian na zmodernizowaną ewidencję, z dnia 16 czerwca 2000 r. ( § 2 aktu not., pomyłka co do roku sporządzenia wykazu w uzasadnieniu decyzji, k. 4 uzas.). Zatem należy podzielić stanowisko organu, iż opis w/w działek zmodernizowanych, nabytych przez skarżącego w 2000 r. odpowiada stanowi obowiązującemu w ewidencji gruntów dla obr. A, jedn. ewid, B. Żądanie "przywracania" na mapach tych działek stanu sprzed modernizacji nie jest uzasadnione. ani w zakresie przebiegu granic, ani w co do ich powierzchni. Co do pozostałych działek, których dotyczyło żądanie skarżącego, stwierdzić należy, że organy nie przeprowadziły postępowania w sposób należyty, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji, oraz decyzji ją poprzedzającej jest w istotnych jego fragmentach niejasne. Zdaniem sądu ogranicza to pełne zrozumienie motywów rozstrzygnięcia, zatem także jest niejasne i niezrozumiałe dla stron postępowania. Ustalenia organów co do tej części żądania skarżącego, która nie dotyczyła działek nabytych w 2000 r. sprowadzają się do stwierdzenia, że działki ewidencyjne o numerach: 42065/1, 42077, 42075, 41919, 41920, 41921 i 41922 odpowiadają działkom ewidencyjnym sprzed modernizacji o numerach 32351/1, 32345/8, 32348/15, 32370/9, 32370/1 32371/2 i 32371/3 a stan prawny działek ewidencyjnych nie uległ zmianie. Jak to już zostało wyżej podkreślone, skarżący nie twierdził, że zmianie uległ stan prawny działek. Niejasne jest natomiast, co zdaniem organu oznacza, że określone działki ewidencyjne odpowiadają określonym działkom sprzed modernizacji. Nie wiadomo, czy twierdzenie to dotyczy tylko odpowiedniości w numeracji działek, czy też używając określenia "odpowiadają" " organ ustalił, że nie uległy zmianie – oprócz numerów działek – żadne inne elementy opisu działek, w szczególności ich konfiguracja i powierzchnia. Ewentualna zmiana stanu prawnego (która nie miała miejsca) nie oznaczałaby przecież automatycznej zmiany treści danych przedmiotowych (opisu ) spornych działek. Organy odniosły się do twierdzeń skarżącego w sposób ogólny, nie ustalając, których konkretnych działek dotyczą zarzuty błędnego przedstawienia konfiguracji, a których tylko zarzuty dotyczące nieprawidłowej powierzchni. Nie doprowadziły organy do dokładnego określenia przez skarżącego treści żądania co do poszczególnych działek. Nie wyjaśniły także organy, czy i jakie znaczenie należy przypisać faktowi, iż skarżący nie złożył podpisu na sporządzonym w toku prowadzonej modernizacji ewidencji gruntów wykazie synchronizacyjnym- w szczególności czy fakt ten miał znaczenie dla sposobu przedstawienia zmodernizowanych działek ewidencyjnych na aktualnej mapie. Oceny wymaga także stanowisko organu przemawiające za odmową aktualizacji danych ewidencyjnych z powodu nie przedłożenie przez skarżącego dokumentacji geodezyjno-kartograficznej mogącej stanowić podstawę wprowadzenia żądanych zmian. Zdaniem skarżącego aktualny stan władania na gruncie w zakresie granic władania oraz powierzchni działek ewidencyjnych odzwierciedlały w sposób prawidłowy mapy ewidencyjne, które obowiązywały do 1995 r., tj. do czasu przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów, natomiast aktualne mapy przedstawiają przebieg granic i powierzchnie działek niezgodnie z aktualnym stanem władania na gruncie. W tym miejscu wskazać należy, że przepisy rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie przewidują wprost prostowania błędnych wpisów w ewidencji, ponieważ posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowania. W pojęciu aktualizacji ewidencji mieści także usuwanie błędów lub pomyłek, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać a nie tworzyć (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2008 r., III SA/Kr 119/08, Lex nr 510298). Rozróżnić jednak należy sytuacje, w których zmiana błędnego wpisu w rejestrze może nastąpić w drodze sprostowania, co może dotyczyć wyłącznie błędów pisarskich, rachunkowych czy innych oczywistych omyłek (art. 113 § 1 kpa), od sytuacji wymagających wydania decyzji, kiedy to sprostowania wymagają omyłki i błędy istotne, czyli takie, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, kwalifikacji prawnej stanu faktycznego, czy ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. D. Felcenloben: "Kataster nieruchomości rejestrem publicznym" Wyd. Gall, Katowice, wydanie I. wrzesień 2009 r. , str. 91) . W sytuacji, kiedy wpis w operacie ewidencji gruntów i budynków jest niezgodny z dokumentem źródłowym, organ rejestrowy powinien podjąć z urzędu lub na wniosek czynności zmierzające do usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości. Wymaga to oczywiście uprzedniego zbadania i ustalenia rodzaju błędu (czy jest on istotny, czy nieistotny), oraz jego genezy. Odnosząc powyższe uwagi do treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, należało uznać, że postępowanie administracyjne poprzedzające jego wydanie przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 80 kpa, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy ograniczył się do Twierdzenie organów, iż zmodernizowane działki ewidencyjne (nie objęte umową kupna z 2000 r.) "odpowiadają" działkom sprzed modernizacji spowodowało, że nie dokonano nawet ustaleń, czy i w jakim zakresie granice działek na aktualnych mapach odbiegają od granic na mapach sprzed modernizacji ewidencji, a jeżeli tak, to jaka jest przyczyna takiego stanu rzeczy. Nie ustaliły organy, czy aktualny przebieg granic na mapach ewidencyjnych jest zgodny z materiałami źródłowymi, czy też aktualne odzwierciedlenia zakresu stanu władania na gruncie wynika z ewentualnego błędu organu, który oczywiście byłby błędem istotnym. Uzasadniając żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji, skarżący nie twierdził, że domaga się aktualizacji ewidencji w związku ze zmianą stanu własności na gruncie zaistniałą po dokonaniu modernizacji ewidencji, ale przeciwnie – twierdził skarżący, że zmiany podmiotowe nie miały miejsca, a mimo to przebieg granic działek jest odmienny od poprzedniego. Żądając zatem przedłożenia przez skarżącego stosownej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, organy powinny jednocześnie ustalić, że istniejące w zasobie materiały źródłowe nie dają podstaw do wprowadzenia w drodze aktualizacji żądanych zmian a aktualne mapy są zgodne z tymi materiałami, tym samym wykluczyć istnienie błędu lub pomyłki, których naprawienie nie wymagałoby przedkładania przez skarżącego dokumentacji. Do poczynienia takich ustaleń organy były zobligowane przepisem art. 7 kpa, z którego wynika obowiązek stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Uszczegółowieniem tej zasady w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jest obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego wynikający z art. 77 § 1 kpa. Z uzasadnienia organu powinno więc wynikać wyraźnie, że dokumentacja znajdująca się w aktach administracyjnych stanowi kompletny materiał dowodowy, a tym samym materiał źródłowy na podstawie którego sporządzono aktualnie obowiązujące mapy ewidencyjne, wszechstronnie oceniony i dający podstawę do uznania, że żądanie aktualizacji ewidencji przez skarżącego może być uwzględnione tylko po przedstawieniu stosownej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej a nie może być dokonane w drodze aktualizacji polegającej na wyeliminowaniu błędów czy pomyłek. Jak wynika z powyższego, zaskarżona decyzja, oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania – art.7, 8, 9, 77, 80 i 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadząc po raz kolejny postępowanie organy winny mieć na uwadze konieczność procesowania zgodnie z regułami wynikającymi z powyższych przepisów, celem należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zwrócą organy uwagę, na treść przepisu art. 107 § 3 kpa, z którego wynika jakim warunkom winno odpowiadać uzasadnienie decyzji administracyjnej.
Skoro zaskarżona decyzja jak i decyzja organu pierwszej instancji dotknięte są wadami polegającymi na naruszeniu wskazanych wyżej przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na art. 200 w zw. z art. 250 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło