III SA/Kr 580/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer AWSA Dorota Dąbek Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2005 r sprawy ze skargi M.G. na decyzję Wojewody z dnia 19 maja 2004 r Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego skargę oddala Decyzją z dnia 19 maja 2004r. ([...] ) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta z dnia [...] .2002r. ([...] ) o odmowie przyznania M. G. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] .2002r. z powodu nabycia przed [...] .2002r. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organy powołały się na art.11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154 poz. 1793)-dalej zwaną ustawą nowelizującą. Przepis ten zdaniem organów ma charakter przejściowy i ustala zasadę, którą kierował się organ pierwszej instancji, że osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. 01.01.2002r.) zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia zasiłku przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. Wynika stąd, że gdy rejestracja nastąpiła do końca 2001 r., świadczenie przedemerytalne powinno być ustalane i przyznawane na "starych zasadach". Decydującą rolę w kwestii przyznania prawa do świadczenia Przedemerytalnego spełnia dzień rejestracji. To na ten dzień bada się czy dana osoba spełniła warunki do nabycia świadczenia przedemerytalnego, przedemerytalnego ocena ta dokonywana jest w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu rejestracji. Z niespornych ustaleń faktycznych organu wynika, że skarżąca M.G. zarejestrowała się w Grodzkim Urzędzie Pracy w dniu [...].2001 r. i decyzją Prezydenta Miasta (z tej samej daty) przyznany jej został zasiłek przedemerytalny od dnia [...] .2001r. W dniu [...] .2002r. M.G. zwróciła się z wnioskiem o przekwalifikowanie zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne, wszczynając postępowanie w przedmiocie ustalenia uprawnień do tego świadczenia. Organ pierwszej instancji wydał opisaną na wstępie decyzję odmawiającą prawa do świadczenie przedemerytalnego, przedemerytalnego z powołaniem się na art. 11 ust.2 ustawy nowelizującej. W odwołaniu od tej decyzji M. G. zarzuciła niewłaściwą interpretację art. 11 ust.2 ustawy nowelizującej, który zdaniem skarżącej ma na celu wyłącznie ochronę praw nabytych. Nie stanowi natomiast przeszkody do skorzystania przez osoby, które już uzyskały uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego na starych zasadach z możliwości uzyskania uprawnień na nowych zasadach, w przypadku, gdy te nowe zasady pozwolą na ustalenie kryteriów korzystniejszego świadczenia. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska wyrażonego w odwołaniu M.G. w zakresie interpretacji art. 11 ust.2 ustawy nowelizującej i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uzupełniając argumentację poprzez szczegółową analizę możliwości zastosowania do sytuacji skarżącej art.37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. 2001r. Nr6 poz.56) w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2001r. W ocenie organu drugiej instancji skarżąca nie spełniła żadnego z wymogów określonych w pkt 1-4 tego przepisu: ad. pkt1- w dniu rejestracji M. G. (ur. [...].1951r.) nie spełniła warunku osiągnięcia co najmniej 58 lat. ad. pkt2- w roku kalendarzowym, w którym rozwiązany został stosunek pracy nie ukończyła wymaganych 55 lat. ad. pkt3- do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, nie osiągnęła okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego 35 lat (a jedynie 30 lat) ad. pkt4- nie spełniła warunku posiadania 34 letniego okresu uprawniającego do emerytury, ani rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy. Z tych powodów wg organu odwoławczego brak było podstaw do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego określonego art.37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu- w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2001 r. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody Małopolskiego M.G. domagała się uchylenia tej decyzji. Nie negując faktu, że nie spełnia warunków do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego na "starych" tj. obowiązujących do 31.12.2001 r. zasadach, M.G. podniosła, iż spełnia wszystkie przesłanki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego wymagane art.37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2002r.- tj. w dacie złożenia wniosku. Mianowicie spełniła warunki określone w ustawie do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku oraz do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła 50 lat i osiągnęła okres upoważniający do emerytury wynoszący 30 lat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy na podstawie tej ustawy w/w zwanej dalej ppsa- z mocy art.97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i - ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stan faktyczny sprawy nie jest sporny, jak również nie podlega Wątpliwości fakt, że według przepisów obowiązujących w dacie rejestracji M. G. jako osoby bezrobotnej, nie spełnia warunków do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Spełniła natomiast warunki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego określonego obowiązującym wówczas art.37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Sporna jest natomiast możliwość zastosowania w stosunku do zarejestrowanej w dniu [...].2001 r. M.G art.37k w jego brzmieniu nadanym art.3 pkt14 ustawy nowelizującej z dnia 17 grudnia 2001 r., w związku z treścią art. 11 ust.2 tej ustawy. Przepis art. 11 ust.2 ustawy nowelizującej (w/w) orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005r. K19/02 (Dz.U. Dz dnia 12 kwietnia 2005r. nr 59 poz.517) uznany został za niezgodny z art.2 Konstytucji w części, w jakiej zawiera zwrot "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i (...)", wyłączającej nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy. Oznacza to, iż w pozostałym zakresie korzysta on z domniemania konstytucyjności i otrzymał brzmienie "osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych warunkach". Wykładnia literalna tego przepisu prowadzi do wniosku, iż art. 11 ust.2 stanowi wyłącznie realizację zasady ochrony praw nabytych na podstawie przepisów, które następnie uległy zmianie. O zasadności takiej interpretacji świadczy także treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, który jedynie rozszerzył ochronę praw nabytych in abstracto, tj. w rozumieniu możliwości realizacji ekspektatywy tych praw, a nie tylko tych, które nabyto w drodze konkretnych, indywidualnych decyzji. Brak jest podstaw do przypisywania przepisowi art. 11 ust.2 charakteru intertemporalnego tym rozumieniu, iż pozostawia możliwość wyboru np. korzystniejszego świadczenia od tego, które zostało nabyte na dotychczasowych zasadach. W szczególności należy zauważyć, że przepis art.371 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą (art.3 pkt15) wiąże fakt nabycia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego ze spełnieniem warunków w dacie rejestracji. Konieczność oceny spełnienia kryteriów niezbędnych do nabycia uprawnień na dzień rejestracji oznacza, iż to właśnie data rejestracji przesądza o tym, że zastosowanie przy ustalaniu uprawnień do świadczenia przedemerytalnego mają wyłącznie przepisy obowiązujące w dniu rejestracji. Skoro w dacie rejestracji M. G. spełniła warunki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, to mogła skutecznie ubiegać się tylko o zasiłek przedemerytalny. Zmiana przepisów, która miała miejsce od 01.01.2002r., w wyniku której uchylony został przepis art.37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a w konsekwencji zlikwidowano zasiłki przedemerytalne, natomiast ustalono mniej restrykcyjne kryteria przyznawania świadczeń przedemerytalnych, które nie mogą, w kontekście art. 11 ust.2 ustawy nowelizującej, skutkować także zmianą dotychczas nabytych uprawnień na nowe- tj. według nowo ustalonych kryteriów, gdyż zarówno w ustawie nowelizującej jak i w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu brak jest przepisu zezwalającego na ponowne ustalenie uprawnień, ze względu na zmianę stanu prawnego. Reasumując powyższe rozważania trzeba stwierdzić, iż organy słusznie przyjęły, że brak jest możliwości przechodzenia na świadczenie przedemerytalne na nowych zasadach, skoro wolą ustawodawcy, wyrażona w art. 11 ust.2 ustawy nowelizującej była jedynie ochrona uprawnień nabytych przed wejściem w życie nowelizacji. Organy prawidłowo zastosowały przepisy niezbędne dla oceny prawnej złożonego przez skarżącą wniosku o świadczenie przedemerytalne . Sad nie dopatrzył się także żadnych uchybień mogących mieć wpływ na wynik postępowania. Z tych względów skarga została oddalona na podstawie art. 151 ppsa.