III SA/Kr 581/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-10-23

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dom i nieruchomość rolną, a jej miesięczne dochody wynoszą 2976 zł, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie przedstawi szczegółowych danych dotyczących kosztów utrzymania?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że poniesienie kosztów sądowych nastąpi z uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania jego i rodziny. Dochody gospodarstwa domowego w wysokości 2976 zł miesięcznie nie są w rażącej dysproporcji do przewidywanych kosztów sądowych, a skarżący nie przedstawił danych umożliwiających ustalenie poziomu kosztów utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący T. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ewidencji gruntów. Wskazał, że posiada dom o powierzchni 100 m2 i nieruchomość rolną o powierzchni 0,57 ha, a jego miesięczne dochody wynoszą 2976 zł. Podkreślił, że żona jest na jego utrzymaniu. Skarżący nie przedstawił szczegółowych danych dotyczących kosztów utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 3 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 100 m2 i nieruchomość rolna o powierzchni 0,57 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 2976 zł otrzymywanej emerytury. Nadmienił, że żona jest na jego utrzymaniu, nie pracuje i nie ma swoich dochodów. Uzasadniając swoje starania poprzestał na odniesieniu się do okoliczności nurtującej go sprawy administracyjnej. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sadowych (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Jednocześnie przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja prawna opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się co do tego, czy stać ją będzie na uiszczenie wymaganych kosztów to tym samym sąd nie ma obowiązku dokonywania dodatkowych wezwań bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). Jeżeli więc na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że nie ma do czynienia z osoba "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub stwierdzi, że wymagane koszty nie pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez stronę stanem majątkowym, że strony najzwyczajniej albo nie będzie stać na pokrycie wymaganych opłat albo odbędzie się to kosztem istotnego uszczuplenia jej majątku to może wydać rozstrzygniecie w przedmiocie zwolnienia bez konieczności wzywania o składanie dodatkowych oświadczeń czy przedłożenie dokumentów źródłowych uznając, że złożone we wniosku oświadczenie jest wystarczające dla oceny możliwości płatniczych strony (arg. ex art. 255 ppsa). Mając na uwadze powyższe i zestawiając wysokość ustalonego wpisu od zażalenia opiewającego na kwotę 100 zł (vide: zarządzenie z dnia 31.08.2009 r.) a także w przypadku rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony innych kosztów przewidywanych w oparciu o rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu sądowoadministracyjnym /Dz.U 03.221.2193 ze zm./) oraz w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. 03.221.2193/) z kwotą 2976 zł uwidocznionych przez skarżącego miesięcznych dochodów tego dwuosobowego gospodarstwa trudno jest bronić poglądu, że są to wydatki których poniesienie odbędzie się z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego dla skarżącego lub jego rodziny. Opłaty te w żaden sposób nie przewyższają miesięcznej kwoty dochodów wnioskodawcy a potwierdzeniem nienajgorszej sytuacji skarżącego jest to, że na wezwanie skarżący uiścił żądany wpis (vde: plecenie przelewu). Równocześnie skarżący nie przytoczył żadnych danych w oparciu o które można by ustalić na jakim poziomie kształtują się koszty jego utrzymania i tym samym uniemożliwił ustalenie, czy poniesienie przez niego kosztów sądowych mogłoby się wiązać z uszczerbkiem uzasadniającym przyznanie prawa pomocy (por. także post. WSA w Warszawie z 12 czerwca 2006 r. III SA/Wa 967/Wa oraz post. WSA w Warszawie z 4 października 2006 r. III SA/Wa 604/06) Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło