III SA/Kr 581/14
PostanowienieWSA w Krakowie2014-06-20
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej kwalifikuje się do zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Sprawy dotyczące odmowy lub przyznania pomocy mieszkaniowej z gminnego zasobu mieszkaniowego należy kwalifikować jako sprawy z zakresu pomocy społecznej, co skutkuje ustawowym zwolnieniem strony od kosztów sądowych. Wniosek o zwolnienie od kosztów w takiej sytuacji staje się bezprzedmiotowy. Niemniej jednak, żądanie ustanowienia adwokata z urzędu może być uwzględnione, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść opłat za jego czynności bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy udzielenia jej pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej. Wnioskodawczyni samotnie wychowuje małoletniego syna, utrzymuje się z niskiego wynagrodzenia i alimentów, wynajmuje pokój i ponosi koszty mediów. Wezwana do uzupełnienia wniosku, przedstawiła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową i rodzinną.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. S. na pismo Prezydenta Miasta z dnia 13 lutego 2014 r. nr [ ] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małoletnim synem.
Określając swój majątek uwidoczniła, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego oszacowała łącznie na kwotę 2762zł wyjaśniając, że składa się na to 2312,52 zł jej wynagrodzenia i 450 zł alimentów na syna
Uzasadniając swoje starania podniosła, że jest osobą samotnie wychowującą trzyletniego syna, zarabiającą najniższą krajową. Zaznaczyła, że wynajmuje mieszkanie za które sama płaci. W przeszłości korzystała z pomocy MOPS. Nie stać jej na jakikolwiek wydatek poza utrzymaniem rodziny.
Wezwana wyjaśniła, że w chwili obecnej wynajmuje jedynie pokój za który płaci 450 zł miesięcznie. Opłata za wszystkie media zróżnicowana jest zaś w zależności od zużycia i ilości współlokatorów. Generalnie kształtuje się w granicach ok. 150 zł. Jest płatna do rąk właściciela. Na przestrzeni ostatnich sześciu miesięcy skarżąca nie korzystała z pomocy MOPS. Jeszcze raz zaznaczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i sama wychowuje czteroletniego syna. Utrzymuje się z pracy własnej i zasądzonych alimentów, na dowód czego w załączeniu przedstawia dokumentację potwierdzającą ten fakt.
Z okazanego przez skarżącą zaświadczenia wynika, że jest zatrudniona w jednej z sieci handlowych na stanowisku kasjer/sprzedawca. Jej średnie miesięczne wynagrodzenie brutto wynosi 2048,60 zł a netto 1453,16 zł. W oparciu o ugodę zawartą przed sądem otrzymuje na syna alimenty w wysokości 450 zł miesięcznie.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej. Opierając się na argumentacji zbieżnej z tą jaka legła u podstaw uznania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, że przyznawanie dodatków mieszkaniowych mieści się w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społeczne należy wyrazić zapatrywanie, że skoro na pomoc mieszkaniową gminy mogą liczyć mieszkańcy mający niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągający niskie dochody to sprawy mające za przedmiot odmowę lub przyznanie takiej pomocy z gminnego zasobu mieszkaniowego kwalifikować należy w podobny sposób. W konsekwencji uznania, że wnioskodawczyni skorzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jej wniosek należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa).
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Z oświadczenia tego wynika, że źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny rodziny jest niewielka pensja skarżącej oraz alimenty na dziecko. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie ma do dyspozycji to gospodarstwo domowe po opłaceniu czynszu za wynajmowany pokój i rozliczone media wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życiowych. Okoliczności te uzasadniają ustanowienie na rzecz skarżącej adwokata z urzędu albowiem nie jest ona w stanie bez uszczerbku dla utrzymania siebie i syna ponieść kosztów związanych z opłaceniem jego wynagrodzenia. Równocześnie nie można tracić z pola widzenia, że skarżąca samodzielnie wychowuje małe dziecko, co niejako siłą faktu też powoduje że realizacja jej subiektywnej potrzeby do skorzystania z kwalifikowanego pełnomocnika opłacanego przez Skarb Państwa może być zrealizowana w niniejszej sprawie.
W związku z tym udzielono skarżącej wnioskowanej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło