III SA/Kr 581/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie: S WSA Renata Czeluśniak ASR.WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2021 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokat I. Z. wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia 9 marca 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2019 r. nr [...] orzekającej o odmowie przyznania zasiłku okresowego dla A. N. (dalej: jako skarżąca). Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Opisaną na wstępie decyzją organ I instancji odmówił przyznania zasiłku okresowego skarżącej, którego domagała się we wniosku z dnia 23 października 2019 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że dochód rodziny skarżącej wynoszący łącznie 1.324 zł przekracza ustawowe kryterium dochodowe na osobę w rodzinie i w związku z powyższym brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej zaskarżoną decyzją SKO orzekło jak wyżej. W motywach rozstrzygnięcia powołując się na treść art. 38 i art. 8 ust. 3 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm.) dalej: "u.p.s." organ odwoławczy stwierdził, że dochód skarżącej wynosi 662 zł na osobę w rodzinie i jest wyższy od kwoty kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania pomocy społecznej, określonego w art. 8 u.p.s., które wynosi dla osoby w rodzinie wynosi 528 zł. Biorąc pod uwagę powyższe SKO stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo przyjął, że skarżąca nie spełnia podstawowej przesłanki wymienionej w art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. uzyskiwania dochodu nieprzekraczającego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze wniosła o: podjęcie kroków kontrolnych w MOPS, SKO jak i w Urzędzie Miasta, przekazanie wszystkich jej akt spraw do Prokuratura Generalnego na skutek notorycznego przekraczania uprawnień zarówno przez urzędników MOPS (działającego z up. Prezydenta Miasta) jak i SKO (w tym brak przestrzegania RODO), zmianę decyzji MOPS i SKO (ale nie przekazywanie kolejny raz tej sprawy do rozpatrzenia przez Organ I instancji) lecz zasądzenie przez WSA od MOPS (działającego z up. Prezydenta Miasta) zasiłku okresowego, zwrot środków od MOPS (działającego z up. Prezydenta Miasta) poniesionych na skutek zapożyczania się na życie z powodu braku pomocy z MOPS od 2018r., - całościowe pokrycie kosztów jej i syna leczenia (ale nie w DPS-ie, ZOL-u czy też zakładzie psychiatrycznym) przez MOPS (działającego z up. Prezydenta Miasta). W uzasadnieniu skargi powołała się min. na swoją ciężką sytuację życiową w tym coraz większe problemy zdrowotne, z którymi się boryka. Podała, że z uwagi na niezdolność do pracy stwierdzoną zaświadczeniem lekarskim nie jest w stanie zarejestrować się u urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Zakwestionowała stanowisko organów jakoby odmawiała współpracy w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej. Zakwestionowała skuteczność pomocy udzielanej jej przez organy pomocowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. Nr 2325 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde naruszenie przepisów prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego, a jedynie takie, które będzie miało znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w tak określonych granicach wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa. Istota sprawy sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy organy prawidłowo uznały, że w przypadku skarżącej brak jest podstaw do przyznania zasiłku okresowego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Co do zasady – zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.s. - prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje, osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 528 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie" oraz rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 u.p.s. lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Na datę zaskarżonej decyzji kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie wynosiło 528 zł. Pojęcie dochodu zostało zdefiniowane w art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. jako suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Jednocześnie art. 8 ust. 4 u.p.s. zawiera katalog wyłączeń, których nie wlicza się do dochodu ustalonego na podstawie art. 8 ust. 3 u.p.s. Stosownie do treści art. 38 ust. 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdza, że organy orzekające w przedmiotowej sprawie zasadnie uznały, że skarżąca nie spełnia przesłanki kryterium dochodowego. Bezsporne jest w sprawie, że skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym razem z synem. W toku postępowania ustalono, że rodzina skarżącej utrzymywała się z zasiłku rodzinnego na syna skarżącej w kwocie 124 zł, alimentów na syna skarżącej w kwocie 800 zł oraz alimentów na skarżącą kwocie 400 zł. W związku z powyższym prawidłowo ustalono, że kryterium dochodowe w przypadku rodziny wynosi skarżącej wynosi 1.056 zł, a dochód na osobę w rodzinie w miesięcy poprzedzającym złożenie wniosku tj. we wrześniu 2019 r. wyniósł 662 zł. A zatem dochód skarżącej przekracza kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie co wyklucza możliwość przyznania zasiłku celowego. Odnosząc się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie kontroli w MOPS , SKO oraz w Urzędzie Miasta Sąd informuje, że w ramach posiadanych kompetencji dokonuje kontroli działalności administracji poprzez kontrolę zaskarżonych decyzji lub innych aktów określonych w art. 3 § 1 P.p.s.a. wnioskowana przez skarżącą kontrola wykracza poza ustawowe kompetencje sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. oraz § 2 i § 3 w związku z § 21 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 18) – pkt 2 sentencji wyroku. – jeśli będzie wniosek nowego adwokata.