III SA/Kr 582/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Elżbieta Kremer spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2007 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia 23 kwietnia 2007r. , Nr : [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej skargę oddala Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w K. decyzją nr [...] z dnia 23 kwietnia 2007r. , utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r., którą odmówiono przyznania renty strukturalnej S.B. Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi: Jak wynika z akt sprawy S. B. rozpoczął starania o uzyskanie renty strukturalnej. W dniu [...] lipca 2006r. zgłosił się osobiście w Biurze Powiatowym w W. celem złożenia wniosku wraz z wymaganymi dokumentami. Osoba przyjmująca wnioski wskazała na brakujące w nim elementy, w szczególności dotyczące 5 letniego okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, brakowało bowiem 10 dni, co wynikało z treści przedłożonego zaświadczenia KRUS. W takich okolicznościach S. B. uznał, że złoży wniosek, gdy będą spełnione wszystkie warunki niezbędne do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. W dniu [...] sierpnia 2006r. S. B. zgłosił się w Biurze Powiatowym ARiMR w W. celem złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Jednak wniosek nie został przyjęty, albowiem w dniu [...] lipca 2006r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podjął decyzje o wstrzymaniu od 1 sierpnia 2006r. przyjmowanie wniosków, albowiem przekroczona została suma beneficjentów określona w załączniku do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich /M.P. nr 56, poz.958/ w części 11 Wdrożenie Planu - monitoring i ocena Planu, kontrola i sankcje finansowe, promocja w ust. 11.4 Podstawowe wskaźniki monitorowania. W takich okolicznościach S. B. w dniu [...] sierpnia 2006r. wysłał wniosek listem poleconym. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. na podstawie art.105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej S. B. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wobec wyczerpania przewidzianego na ten cel limitów środków na rok 2004-2006, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Wskazano również, że wniosek o przyznanie renty strukturalnej może być złożony tylko osobiście przez rolnika. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania S. B., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji wskazano na naruszenie art. 10 kpa. Natomiast jak wynika z akt sprawy w przypadku przekroczenia limitu powinna być wydawana decyzja o odmowie przyznania renty strukturalnej, a nie decyzja o umorzeniu postępowania. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. odmówił S. B. przyznania renty strukturalnej. Jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano, § 17 ust. 1 w zw. z § 20 ust.3 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W uzasadnieniu decyzji odwołano się do treści § 3 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym renty strukturalne są przyznawane do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty ero określonej w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na uzyskiwanie rent strukturalnych lub do dnia, w którym suma beneficjentów osiągnie zakładany na 2008r. wskaźnik wykonania tego planu określony w załączniku do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich /M.P. nr 56, poz.958/. Reasumując odmówiono S. B. przyznania renty strukturalnej ze względu na wyczerpanie przewidzianego na renty strukturalne limitu w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004 -2006. Jednocześnie organ I instancji poinformował stronę, że nie traci prawa do ponownego zgłoszenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej w razie zmiany stanu faktycznego tj. opracowania i przyjęcia nowego Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Odwołanie od decyzji złożył S. B. W odwołaniu podniósł, że istotą przepisów dotyczących rent strukturalnych jest pomoc rolnikom, której trudno się dopatrzyć w jego przypadku. Podniósł, że podane uzasadnienie rozmija się z prawdą gdyż uzasadnia skutek postępowania Biura, a nie stan rzeczywisty, który tą sytuacją spowodował. Wskazał na brak realizacji zasady wyrażonej w art.10 kpa, a także na orzecznictwo NSA zgodnie z którym żadne niejasności, czy też wątpliwości nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść obywatela. Stąd też zdaniem odwołującego się decyzja organu I instancji nie może się ostać. Decyzją nr [...] z dnia 23 kwietnia 2007r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono podstawę prawną i przyjęte rozstrzygnięcie analogicznie jak w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Nadto wskazano, że przyjmowanie w zaistniałej sytuacji wniosków wprowadzałoby zainteresowanych rolników w błąd, powodując wyzbycie się przez nich gospodarstw rolnych pomimo niemożliwości późniejszego przyznania renty im renty. Skargę na po wyższą decyzję złożył S. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił okoliczności stanu faktycznego, a także zarzucił, że zaświadczenie wystawione przez KRUS było nieprawidłowe, albowiem spełniał przesłankę podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymała argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz po wołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawienie jest zasadna. Renty strukturalne to jedna z form pomocy finansowej realizowana w ramach planu rozwoju obszarów wiejskich w latach 2004-2006r. Problematyka ta została uregulowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz.U. Nr 114, 1191 z póź.zm./, które jest podstawą prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Natomiast aktem aktualnie regulującym problematykę rent strukturalnych, tj. rent przyznawanych na podstawie wniosków składanych w 2007r. jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 / Dz.U Nr 109, poz.750 zm. Dz.U. Nr 140 poz.990/. Istotnym zadaniem rent strukturalnych, jako jednej z form pomocy finansowej funkcjonującej w ramach rozwoju obszarów wiejskich jest realizacja takich celów jak poprawa struktury obszarowej gospodarstw rolnych, przyspieszenie zmian pokoleniowych pośród osób prowadzących gospodarstwa rolne, a także zapewnienie, aby gospodarstwa trafiały do osób mających odpowiednie przygotowanie zawodowe. Stąd też warunki, które muszą być spełnione, aby rolnik mógł otrzymać rentę strukturalną są odmiennie ukształtowane niż w przypadku starań o uzyskanie świadczeń emerytalne rentowych z ubezpieczenia społecznego rolników, które przede wszystkim pełnią funkcję zabezpieczenia socjalnego. Inny jest również charakter tych świadczeń, o ile w przypadku świadczeń emerytalno rentowych z ubezpieczenia społecznego rolników spełnienie warunków określonych w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników, daje każdemu rolnikowi w każdym czasie możliwość nabycia prawa do emerytury lub renty, niezależnie od spełnienia innych warunków, to w przypadku świadczeń z tytułu rent strukturalnych mamy sytuacje prawną odmienną. Albowiem dla nabycia prawa do renty strukturalnej nie jest wystarczający sam fakt spełnienia wszystkich warunków przez potencjalnego beneficjenta tego świadczenia, ale zagadnieniem pierwszoplanowym jest ograniczony zakres korzystania z tej formy pomocy jaką są renty strukturalne. Z rent strukturalnych jako jednej z form pomocy finansowej funkcjonującej w ramach rozwoju obszarów wiejskich można bowiem korzystać tylko w granicach określonych na dany rok limitów. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w § 3 stanowi, że renty strukturalne są przyznawane do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na uzyskiwanie rent strukturalnych lub do dnia, w którym suma beneficjentów osiągnie zakładany na 2008r. wskaźnik wykonania tego planu określony w załączniku do obwieszczenia ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich /M.P. Nr 56, poz.958/ w części 11 "Wdrożenie Planu- monitoring i ocena Planu, kontrola i sankcje finansowe, promocja" w ust. 11.4 "Podstawowe wskaźniki monitorowania" w tabeli nr 65. Tak więc podstawową przesłanką merytoryczną, która musi być spełniona aby rolnik mógł uzyskać prawo do renty strukturalnej to zachowanie powyższego wymogu określonego w § 3 rozporządzenia. Uzyskanie prawa do renty strukturalnej zależne jest tym samym nie tylko od spełnienia indywidualnych warunków przez poszczególnego rolnika , ale w pierwszej kolejności od tego czy w skali całego kraju nie został przekroczony limit finansowy lub suma beneficjentów o czym mowa w § 3. Te ograniczenia wynikające z § 3 rozporządzenia powoduj ą, że nie wszyscy zainteresowani nabyciem renty strukturalnej w danym roku będą mogli ją uzyskać. Przyjęcie takiego rozwiania było możliwe z uwagi na fakt, że renta strukturalna nie jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego finansowanym za pośrednictwem KRUS z budżetu państwa, ale świadczeniem wspierającym rozwój obszarów wiejskich finansowanym za pośrednictwem ARiMR przede wszystkim z środków pochodzących z Europejskiego Funduszu .Orientacji i Gwarancji Rolnej. Ta zasada, iż pomoc finansowa, którą można uzyskać w ramach wspierania rozwoju obszarów wiejskich przyznawana jest do wysokości określonego limitu występuje również w innych regulacjach dotyczących poszczególnych rodzajów pomocy, ale jej praktyczne skutki widoczne są szczególnie w przypadku rent strukturalnych z uwagi na duże zainteresowanie tą formą pomocy finansowej. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków nie określiło formy, ani trybu w jakim ma być przekazywana informacja na temat limitu o którym mowa w § 3, jak również nie nałożyło na organy obowiązku informowania o zbliżającym się wykorzystaniu limitu. W rozpoznawanej sprawie prezes ARiMR pismem z dnia [...] lipca 2006r. zawiadomił jednostki Agencji, iż dzień 31 lipca 2006r. będzie ostatnim dniem przyjmowania wniosków o renty strukturalne w 2006r. z uwagi na treść § 3 rozporządzenia. W takiej sytuacji złożenie wniosku o rentę strukturalną po upływie powyższego terminu powodowało, że renta nie mogła być przyznana. Warto zaznaczyć, że w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 nałożono na Prezesa Agencji określone obowiązki informacyjne związane z zasadą, iż pomoc jest przyznawana do określonego limitu. Mianowicie zgodnie z § 21 ust.3 rozporządzenia Prezes Agencji podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej Agencji, nie rzadziej niż co 14 dni, informacje o liczbie złożonych wniosków o przyznanie renty strukturalnej. Termin składania wniosków o przyznanie renty strukturalnej w danym roku upływa z końcem dnia roboczego następującego po dniu podania do publicznej wiadomości na stronie internetowej Agencji informacji, że liczba 7 200 złożonych wniosków została przekroczona o 5%. /§21 ust.4/. Podnoszony przez skarżącego zarzut, że w dniu [...] lipca 2006r. był w biurze organu I instancji celem złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej, ale z uwagi na treść zaświadczenia KRUS z którego wynikało, iż przesłanka podlegania przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu społecznym rolników nie jest spełniona, wniosku nie złożył, nie może być uwzględniony. Wniosek o przyznanie renty strukturalnej składany jest wraz wymaganymi dokumentami potwierdzającymi spełnienie warunków do uzyskania renty strukturalnej / § 18 ust.5 rozporz./. Dowodem potwierdzającym spełnienie przesłanki podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników jest wyłącznie zaświadczenie KRUS. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organy ARiMR nie mogą czynić własnych ustaleń dotyczących podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Przedłożenie zaświadczenia KRUS z którego wynika, że wymagana dla nabycia renty strukturalnej przesłanka nie jest spełniona powodowałoby odmowę przyznania renty strukturalnej. Stąd też wszelkie zastrzeżenia związane z treścią otrzymanego zaświadczenia KRUS muszą być wyjaśnione przed tym organem, a nie przez organ właściwy w sprawie przyznania rent strukturalnych. Dlatego też skarżący w dniu 1 sierpnia 2006r. chciał złożyć w biurze organu I instancji wniosek o przyznanie renty strukturalnej, ale z uwagi na treść § 3 rozporządzenia wnioski nie były już przyjmowane, w takiej sytuacji w dniu [...] sierpnia 2006r. wysłał wniosek pocztą. W takich okolicznościach nie doszło do złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie renty strukturalnej w dniu [...]lipca 2006r., a wniosek wysłany w dniu [...] sierpnia 2006r. nie spełniał generalnego warunku określonego w § 3 rozporządzenia. Nadto zgodnie z § 18 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. wniosek o przyznanie renty strukturalnej mógł być złożony tylko osobiście do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy kierownika biura powiatowego Agencj i Dopiero w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. w § 17 ust.2 rozszerzono sposoby złożenia wniosku i przyjęto, że wniosek o przyznanie renty strukturalnej może być złożony osobiście, listem poleconym lub pocztą kurierską. Nie słuszny jest również zarzut skarżącego, iż organy administracyjne naruszyły prawo, albowiem nie zawiadomiły go, iż dzień 31 lipca 2006r. jest ostatnim dniem składania wniosków o przyznanie rent strukturalnych w 2006r.. Przede wszystkim, jest rzeczą bezsporną, iż w dniu [...] lipca 2006r., a więc w dniu kiedy skarżący był w biurze organu, końcowy termin składania wniosków o rentę strukturalną nie był znany. A wynikająca z art.9 kpa zasada udzielania informacji dotyczy udzielania informacji stronom w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a nie obejmuje potencjalnych stron w ewentualnych przyszłych postępowaniach administracyjnych. Stąd też zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w przedmiotowej sprawie, mając na uwadze stan faktyczny sprawy i obwiązujący wówczas stan prawny organy administracyjne wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły prawa . Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.