III SA/Kr 582/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy połączenia działek postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić go od kosztów sądowych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że w jego skład wchodzi udział wynoszący ½ części działki o powierzchni 801 m2 zabudowanej domem o powierzchni 110 m2. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 800 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że otrzymywana emerytura stanowi jedyne źródło jego utrzymania. Z niej przeznacza około 500 zł na utrzymanie domu i lekarstwa. Wydatki na leki oraz zabiegi to koszt około 300 zł podobnie jak utrzymanie domu i ogrzewania w sezonie. Skarżący podniósł, że z uwagi na wiek oraz stan zdrowia nie ma możliwości dorobienia. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 § 1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa), a owa "dokładność" stopniowana jest przekonaniem sądu. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względni wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się co do tego, czy stać ją będzie na uiszczenie wymaganych kosztów a przy tym oświadczenie to nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie jeśli tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony najzwyczajniej albo nie będzie stać na pokrycie wymaganych opłat (art. 246 § pkt. 1 ppsa) albo odbędzie się to kosztem istotnego uszczuplenia jej majątku (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa) (por. także orz. SN z 9 marca 1936 r., C III 869/35, Zb.Urz. 1936, poz. 465 także orz. SN z 3 listopada 1936 r., C II 1435/36, PPiA 1937, nr 2, s. 185) to może wydać rozstrzygniecie w przedmiocie prawa pomocy bez prowadzenia jakiegokolwiek dochodzenia, bo jak to wyjaśnił swego czasu Sąd Najwyższy dochodzenie takie sąd ma obowiązek zarządzić w wypadku, gdy ma wątpliwości, czy starający się o prawo ubogich pomimo przedstawionego zaświadczenia jest ubogim (orz. SN z 25 stycznia 1937 r., C II 2301/36, PPiA 37/2/104). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów. Oświadczenie to jest wystarczające dla oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Choć skarżącego trudno postrzegać jako osobę "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu gdy należy do niego opisany majątek to równocześnie nie można tracić z pola wiedzenia wysokości dochodów, które osiąga i środków jakie pozostają skarżącemu do rozporządzenia po uregulowaniu opłat związanych z utrzymaniem domu, wykupie lekarstw, opłaceniu zbiegów. Dokonanie prostej operacji arytmetycznej - przy uwzględnieniu kwot podawanych przez skarżącego - uzmysławia, że środki jakie pozostaję skarżącemu na opędzenie swych podstawowych potrzeb są skromne. Biorąc to pod uwagę należało w konsekwencji przyjąć, że skarżącego nie będzie stać na opłacenie własnym sumptem kosztów sądowych. Okoliczność, że należy do niego majątek w postaci cząstkowego udziału w domu gdzie skarżący zamieszkuje nie może być w realiach tego przypadku rozstrzygająca. Raz dlatego, że jego sprzedaż w celu zdobycia środków na opłacenie kosztów sądowych stanowiłoby w istocie pozbawienie skarżącego koniecznego utrzymania (por. orzeczen. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Dwa z tej racji, że dokonanie ewentualnych obciążeń jest li tylko iluzoryczne. Okolicznością prawdopodobną w stopniu graniczącym z pewnością pozostaje bowiem to, że skarżący nie posiada istotnej dla banków czy SKOK-ów zdolności bieżącego regulowania zaciągniętych zobowiązań czyli tzw. zdolności kredytowej. Biorąc pod uwagę wiek skarżącego i związany z tym stan zdrowia trudno czynić mu zarzut, że nie stara się poprawić swej sytuacji. Z tych względów należała mu się wnioskowana pomoc, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Mając zaś na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 § 3 ppsa.