III SA/Kr 583/18
WyrokWSA w Krakowie2018-07-26
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Bożenna Blitek, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ukończenie studiów na kierunku leśnictwo, którego program obejmuje treści związane z produkcją roślinną i zwierzęcą, może być podstawą do wydania zaświadczenia o posiadaniu wykształcenia wyższego rolniczego, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia, ponieważ skarżący nie spełnił wymogu posiadania co najmniej 120 godzin zajęć związanych z działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej. Analiza wykazała, że skarżący zrealizował jedynie 92 godziny takich zajęć, co jest niewystarczające do uznania jego wykształcenia za wyższe rolnicze w rozumieniu § 2 ust. 2 rozporządzenia.Stan faktyczny
Skarżący M. T., absolwent studiów leśnych, wnioskował o wydanie zaświadczenia o posiadaniu wykształcenia wyższego rolniczego. Organy administracji, po analizie programu studiów, odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że skarżący nie spełnił wymogu 120 godzin zajęć związanych z działalnością wytwórczą w rolnictwie. Skarżący kwestionował te ustalenia, argumentując, że jego wykształcenie leśne zawiera treści zbieżne z działalnością rolniczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner, Sędziowie: Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.), WSA Janusz Bociąga, , po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Rektora Uniwersytetu [...] w K. z dnia 20 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę
I.
W dniu 28 kwietnia 2017 r. do Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] wpłynął wniosek M. T. o wydanie, na podstawie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie kwalifikacji rolniczych posiadanych przez osoby wykonujące działalność rolniczą (Dz. U. z 2012 r. poz. 109), zaświadczenia o posiadaniu wykształcenia wyższego rolniczego.
Postanowieniem z dnia 15 maja 2017 r. nr [...] Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu [...] odmówił wydania żądanego przez M. T. zaświadczenia. Organ I instancji wskazał, że M. T. jest absolwentem Wydziału [...] ówczesnej Akademii [...] kierunku [...] specjalności [...]. Jednolite magisterskie studia rozpoczął w dniu 1 października 2000 r. i ukończył w dniu 29 czerwca 2006 r., uzyskując tytuł magistra inżyniera. Zgodnie z Załącznikiem do rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Dz. U. nr 179 poz. 1065) kierunek [...] zakwalifikowany jest do dyscypliny leśnictwo, dziedziny nauk leśnych obszaru nauk rolniczych leśnych i weterynaryjnych. Zdaniem organu I instancji, obowiązujący w latach 2000/2001-2005/2006 program studiów na wymienionym wyżej kierunku nie pozwala na zastosowanie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie kwalifikacji rolniczych posiadanych przez osoby wykonujące działalność rolniczą, zgodnie z którym w przypadku ukończenia studiów na kierunku innym niż wymienione w ust. 1, za posiadanie wykształcenia wyższego rolniczego uznaje się ukończenie kierunków studiów, dla których program kształcenia lub zakres kształcenia obejmują treści związane z działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej w wymiarze łącznym co najmniej 120 godzin.
Po rozpatrzeniu zażalenia M. T., Rektor Uniwersytetu postanowieniem nr [...] z dnia 2 czerwca 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie Dziekana Wydziału [...] z dnia 15 maja 2017 r. Organ II instancji podał, że nie ma przesłanek, które wskazywałyby, że można uznać uzyskane przez M. T. wykształcenie jako wykształcenie w zakresie rolnictwa, gdyż zgodnie z Załącznikiem do rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Dz. U. nr 179 poz. 1065), kierunek [...] zakwalifikowany jest do dyscypliny leśnictwo, która jest jedną z dziedzin nauk leśnych - obszaru nauk rolniczych leśnych i weterynaryjnych. Dodatkowo organ II instancji stwierdził, że § 2 ust. 1 pkt 1-7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie kwalifikacji rolniczych posiadanych przez osoby wykonujące działalność rolniczą wyraźnie wskazują, że ustawodawca wymienił kierunki studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich, których ukończenie uznaje się za posiadanie wykształcenia wyższego rolniczego i nie jest w tym miejscu wymieniony kierunek studiów [...], a jednocześnie idąc dalej, ustawodawca nie wskazuje również zawodu leśnik jako tego, który uprawniałby do uznania wykształcenia rolniczego. Organ podkreślił, że § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r. również w tym zakresie w przypadku wnoszącego zażalenie nie może być podstawą do uznania wykształcenia wyższego rolniczego, gdyż obowiązujący program oraz przedmioty, które M. T. wskazał, nie mieszczą się w zakresie kształcenia, o którym mówi ustawodawca.
Po rozpoznaniu skargi M. T., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 886/17 uchylił postanowienie Rektora Uniwersytetu [...] w K z dnia 2 czerwca 2017 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] 2017 r. nr [...]. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie z powodu braków uzasadnienia nie poddaje się kontroli. Motywy postanowienia ograniczyły się bowiem do przedstawienia przepisów prawa mających zdaniem organów zastosowanie w sprawie i stanowiska skarżącego. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie Dziekan Wydziału [...] poprzestał na stwierdzeniu, iż obowiązujący w latach akademickich 2000/2001 do 2005/2006 program studiów nie pozwala na zastosowanie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r., tym samym brak jest podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści. Z kolei Rektor Uniwersytetu [...] utrzymując w mocy powyższe postanowienie stwierdził, że nie ma przesłanek, które wskazywałyby, że można uznać uzyskane przez skarżącego wykształcenie, jako wykształcenie w zakresie rolnictwa, i przytoczył stosowne przepisy. Zdaniem Sądu, zabrakło więc wyjaśnienia faktycznego, co pozwoliłoby na ocenę poprawności rozstrzygnięcia. Organ nie ustosunkował się w żaden sposób do zarzutów i twierdzeń skarżącego prezentowanych w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, bo postanowienia nie można skontrolować. W ocenie Sądu, organy powinny poddać szczegółowej analizie program studiów skarżącego pod kontem spełniania wymagań w przypadku ukończenia studiów na kierunku innym niż wymienione w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 17 stycznia 2012 r. Sąd stwierdził, że zaświadczenie powinno być wydane, jeżeli program kształcenia lub zakres kształcenia obejmują treści związane z działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej, w wymiarze łącznym co najmniej 120 godzin. Natomiast, aby odmówić wydania takiego zaświadczenia organy powinny przeprowadzić szczegółową analizę programu kształcenia studiów skarżącego pod kontem spełnienia - lub nie - powyższych przesłanek, a nie poprzestawać na gołosłownym stwierdzeniu, iż program studiów ukończonych przez skarżącego powyższych przesłanek nie spełnia, mając na względzie treść art. 2 pkt 14a Prawa o szkolnictwie wyższym, gdzie obszar kształcenia oznacza zasób wiedzy i umiejętności z zakresu jednego z obszarów wiedzy określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. póz. 882 i 1311); oraz pkt 14b, który zawiera definicję programu kształcenia, który oznacza opis określonych przez uczelnię spójnych efektów kształcenia właściwych dla obszaru lub obszarów kształcenia, zgodny z Krajowymi Ramami Kwalifikacji dla Szkolnictwa Wyższego oraz opis procesu kształcenia prowadzącego do osiągnięcia tych efektów, wraz z przypisanymi do poszczególnych modułów tego procesu punktami ECTS. W ocenie Sądu, w toku kontrolowanego postępowania organy administracyjne naruszyły przepisy regulujące zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego, zawarte w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ustalając istotne dla sprawy fakty z pominięciem wskazywanych przez skarżącego okoliczności, organy naruszyły zasadę swobodnej oceny dowodów, obowiązującą w postępowaniu administracyjnym, która zapewnia organom prowadzącym postępowanie możliwości samodzielnego badania stanu faktycznego sprawy i swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd nakazał więc, aby rozpatrując ponownie sprawę organy ustaliły stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem okoliczności wskazywanych przez skarżącego, związanych z programem jego studiów. Organy winny zatem ustalić te elementy stanu faktycznego i dokonać ich oceny zgodnie z art. 80 k.p.a.
II.
Postanowieniem z dnia [...] 2018 r. nr [...] Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu [...] odmówił wydania zaświadczenia. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wskazał, że § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie kwalifikacji rolniczych posiadanych przez osoby wykonujące działalność rolniczą kierunki studiów, które uważa się za posiadanie wykształcenia wyższego rolniczego obejmują kierunki stricte rolnicze. Natomiast wszystkie inne kierunki studiów, które nie są wymienione w tym punkcie, zgodnie z § 2 pkt 2 przytoczonego rozporządzenia uznaje się za wykształcenie wyższe rolnicze, jeżeli zakres kształcenia albo standardy kształcenia obejmują treści związane z działalnością wytwórczą w rolnictwie w wymiarze łącznym co najmniej 120 godzin. Z kolei wymienione w § 3 wymienionego wyżej rozporządzenia zawody i specjalności obejmują zawody, których zakres kształcenia zawiera treści związane z działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Zdaniem organu I instancji, w Katalogu Kursów - Pakiet Informacyjny ECTS, wydanym przez Wydawnictwo Akademii [...] ([...]) oraz w punkcie IV części B dyplomu ukończenia studiów nr [...] SUPLEMENT M. T., zawierających wykaz treści programu studiów zrealizowanych przez absolwenta Wydziału [...] Uniwersytetu [...] na kierunku [...], specjalność [...] w latach 2000/2001 - 2005/2006 nie znajdują się treści w minimalnej liczbie godzin 120 uprawniających do stwierdzenia, że posiada on wykształcenie wyższe rolnicze. Przytoczony bowiem, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 roku (Dz. U. nr 179 poz. 1065) w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych podział na obszary, dziedziny i dyscypliny naukowe, nie uprawnia do zdefiniowania podobieństw pomiędzy leśnictwem i rolnictwem na poziomie dyscypliny, co wyraźnie wskazuje na odrębność rolnictwa i leśnictwa. W opinii organu I instancji, rozumienie gospodarki leśnej jako zbliżonej do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej, nawet w wymiarze cząstkowym (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r. co najmniej 120 godzin.) nie jest poparte istniejącym stanem wiedzy w wymiarze naukowym i dydaktycznym. Organ I instancji stwierdził, że nie leży w jego kompetencji kwestionowanie, bądź nie, zasadności uznania w przytaczanym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r.: weterynarii, zootechniki i innych wymienionych w przedmiotowym akcie prawnym kierunków studiów uznanych za podstawę do posiadania wykształcenia wyższego rolniczego. Natomiast, zgodnie ze znajomością prowadzonych programów studiów i wykładanych treści organ I instancji stwierdził, że leśnictwo różni się znacząco od rolnictwa i nawet nie ma wspólnego mianownika w wymiarze 120 godzin kształcenia, a nie uznanie tego faktu przeczyłoby zasadności podziału na dyscypliny, tym bardziej specyfice nauczanego zawodu - leśnika bądź rolnika na poziomie akademickim. W ocenie organu I instancji, bez względu na to, czy posługujemy się podziałem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Narodowego Centrum Nauki (podział na panele), czy dawniej również np. Komitetu Badań Naukowych, albo też przytoczonym w wyroku Sądu podziale OECD, lub też współcześnie dyskutowanym w nowym projekcie ustawy o Szkolnictwie Wyższym - 2.0 podziale na dyscypliny naukowe, nie podlega żadnej wątpliwości, że leśnictwo jest zupełnie odrębne od rolnictwa. Organ podtrzymał więc swoje stanowisko, że nie ma przesłanek, aby wykształcenie leśne uznać, nawet w części jako wykształcenie w zakresie rolnictwa. W związku z tym brak jest możliwości wydania zaświadczenia, że przekazywane treści w trakcie studiów można uznać za wystarczające do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie. Zdaniem organu I instancji, przytoczona opinia M. T., że "działalność leśna jest niczym innym, jak działalnością wytwórczą w produkcji roślinnej, która w istocie różni się od produkcji roślinnej w rolnictwie głównie długookresowością..." kwestionuje w ogóle współczesne rozumienie gospodarki leśnej. Dalej organ stwierdził, że porównanie szkółkarstwa leśnego do produkcji "w rolnictwie, ogrodnictwie, sadownictwie" jest niewłaściwe, a nawet miejscami kuriozalne w odniesieniu np. do porównywania do uprawy truskawek i świadczy o nieznajomości przedmiotu sprawy. Organ stwierdził, że można znaleźć wiele podobieństw w uprawie truskawek, zbóż, porzeczek i produkcji leśnego materiału szkółkarskiego i zadrzewieniowego, ale nikt z wykształconych rolników i leśników lub też ogrodników nie uzna tej problematyki za jednakową. W ocenie organu, również opinia o analogii pomiędzy fermową hodowlą jeleniowatych, kuraków w wolierach, a chowem - tj. w domyśle produkcją zwierzęcą w rolnictwie (hodowlą trzody chlewnej i innych zwierząt gospodarskich) jest daleko idącym uproszczeniem, ponownie świadczącym o niezrozumieniu materii i różnic pomiędzy hodowlą zwierząt występujących w stanie dzikim w naturze, a hodowlą zwierząt udomowionych. Dalej rozumienie łowiectwa w zakresie biologii i hodowli zwierząt łownych jako działalności wytwórczej zwierzęcej w rolnictwie, lub też hodowli lasu w zakresie zabiegów uprawowych jako zbliżonej do hodowli roślin sadowniczych i rolniczych jest kolejnym dowodem na upraszczanie pojęć. Zdaniem organu, szczegółowym przykładem niezrozumienia materii jest choćby mylenie gleboznawstwa leśnego z gleboznawstwem rolniczym. Organ I instancji uznał zatem, że brak w programie studiów leśnych treści związanych z działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej, w wymiarze 120 godzin.
Po rozpatrzeniu zażalenia M. T., Rektor Uniwersytetu [...] postanowieniem z dnia [...] 2018 r. nr [...] uchylił postanowienie Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Rektora Uniwersytetu [...], organ I instancji winien dołożyć wszelkich starań, aby wykazać czy program kształcenia zawiera lub nie zawiera treści związanych z działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej w wymiarze 120 godzin. Powinien zatem poddać szczegółowej analizie wszystkie przedmioty podstawowe jak i kierunkowe na wspomnianym programie studiów i wykazać tematykę szczegółową wraz z przypisaną im ilością godzin przeznaczoną na poszczególne tematy realizowane w ramach wskazanych przedmiotów. Dopiero bowiem bardzo szczegółowa analiza przedmiotów może posłużyć jako materiał dowodowy, który wskaże czy treści tam zawarte obejmują treści związane z działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej w wymiarze 120 godzin.
III.
Postanowieniem z dnia [...] 2018 r. nr [...] Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu [...] ponownie odmówił wydania żądanego przez M. T. zaświadczenia. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że w nawiązaniu do postanowienia Rektora z dnia [...] 2018 r. nr [...] zwrócił się do Przewodniczącego Wydziałowej Komisji ds. Dydaktycznych i Studenckich o przeprowadzenie szczegółowej analizy programu kształcenia na kierunku [...] specjalności [...] w latach 2000/2001-2005/2006 w odniesieniu do "treści związanych z działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej" (§ 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie kwalifikacji rolniczych posiadanych przez osoby wykonujące działalność rolniczą (Dz. U. z 2012 r. poz. 109). Przewodniczący Komisji dokonał analizy treści wykładanych kursów w konsultacji z Kierownikami odpowiednich Zakładów WL, odpowiedzialnymi za dydaktykę w zakresie danej specjalności lub koordynatorami przedmiotów prowadzącymi wymienione zajęcia dydaktyczne. Zdaniem organu I instancji, z przeprowadzonej analizy ówczesnego programu studiów wynika, że treści związane z: "produkcją roślinną i zwierzęcą, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej" zrealizowane były przez wnioskodawcę w wymiarze 92 godzin zajęć (tj. 1 godzina zajęć-45 min) w następujących przedmiotach: gleboznawstwo leśne - 14 godzin, fitopatologia leśna z mikrobiologią - 6 godzin, maszynoznawstwo leśne - 20 godzin, gospodarka łowiecka - 1 godzina, hodowla lasu - 15 godzin, nasiennictwo, szkółkarstwo i selekcja drzew leśnych - 25 godzin, entomologia leśna -1 godzina, ergonomia w leśnictwie - 6 godzin, wybrane technologie w szkółkarstwie leśnym (przedmiot fakultatywny) - 4 godziny. Natomiast w pozostałych treściach kształcenia przedmiotów obligatoryjnych, jak i fakultatywnych zawartych w programie kształcenia na kierunku [...] specjalność [...] w latach 2000/2001 - 2005/2006 nie odnaleziono treści związanych z produkcją roślinną i zwierzęcą, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Organ I instancji zaznaczył, że wykazane we wspomnianej opinii zbieżności treści zrealizowanych przez M. T. w tamtym czasie nie są stricte treściami z zakresu produkcji roślinnej i zwierzęcej w rolnictwie, co w ocenie Dziekana Wydziału [...] uniemożliwia wydanie żądanego zaświadczenia. Organ nadmienił, że zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r. wynika, że w przypadku ukończenia studiów na kierunku innym niż wymienione w ust. 1 (rolnictwo; ogrodnictwo; weterynaria; technika rolnicza i leśna; zootechnika; architektura krajobrazu; rybactwo), za posiadanie wykształcenia wyższego rolniczego uznaje się ukończenie kierunku studiów, dla którego program kształcenia lub zakres kształcenia obejmują treści związane z działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej, w wymiarze łącznym co najmniej 120 godzin. Organ I instancji uznał zatem, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki z wymienionego wyżej przepisu, co uniemożliwia wydanie żądanego zaświadczenia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Dziekana Wydziału [...] M. T. wniósł o jego uchylenie oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie wnioskowanego zaświadczenia lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W ocenie wnoszącego zażalenie dokonana przez Przewodniczącego Komisji ds. Dydaktycznych i Studenckich analiza została przeprowadzona nierzetelnie lub jej wynik był z góry narzucony, co miało służyć podtrzymaniu stanowiska Dziekana zaprezentowanego w postanowieniu z dnia 15 maja 2017 r nr [...], a wyrażonego wprost w postanowieniu z dnia 5 styczna 2018 r nr [...], że Wydział [...] kształci leśników, a nie rolników. W ten sposób przeprowadzone postępowanie miało wykazać, że owszem, w ramach programu studiów na kierunku [...] specjalność [...] przekazywane były treści zbieżne z wymaganymi w rozporządzeniu, jednak w zbyt małym zakresie, aby dać podstawę do wydania stanowiącego przedmiot sprawy zaświadczenia. Wnoszący zażalenie wskazał następnie przedmioty, które jego zdaniem zawierały treści związane z działalnością wytwórczą w rolnictwie. M. T. podniósł, że takim przedmiotem była m.in. gospodarka łowiecka (1 godzina), która poświęcona była tematowi zagrodowej hodowli jeleniowatych, podczas gdy, jego zdaniem, zaliczyć tu należy wszystkie zajęcia poświęcone biologii gatunków zwierząt łownych hodowanych w hodowlach zamkniętych tj. jeleni, saren, danieli, dzików, bażantów, kuropatw, gdyż zamknięte/zagrodowe hodowle tych zwierząt stają się coraz bardziej popularne w europejskim rolnictwie i stanowią alternatywę dla tradycyjnego rolnictwa. Wnoszący zażalenie stwierdził, że również w ramach ćwiczeń z botaniki leśnej (90 godz.) uczył się rozpoznawania wielu gatunków roślin występujących w różnych środowiskach, mających też znaczenie gospodarcze - uprawowe w rolnictwie, a także poznał wiele roślin wskaźnikowych, których znajomość pozwala ocenić stan uprawowy gleb, np. ich zakwaszenie albo niekorzystne stosunki wodne (np. rośliny z rodziny sitowatych). M. T. wskazał także na meteorologię i klimatologię leśną (60 godz.), gdyż zjawiska pogodowe oraz czynniki klimatyczne działające na gospodarkę leśną nie są odmienne od tych oddziałujących na uprawy rolne, powodują podobne szkody, a ich unikanie lub minimalizacja polega na wykonywaniu takich samych zabiegów ochronnych oraz dostosowaniu terminów zabiegów gospodarczych - uprawowych. Wnoszący zażalenie wyjaśnił, że przedmiot fizjologia drzew leśnych z biochemią (100 godz.) poświęcony jest procesom fizjologicznym, jakie zachodzą w roślinach (nie tylko drzewach), a ich poznanie pozwala na właściwe wykonywanie zabiegów np.: nawadniania, nawożenia - co razem z wiedzą zdobytą w ramach przedmiotu Meteorologia - pozwoli na optymalizację uprawy/produkcji, np. przez minimalizację szkód od mrozów/przymrozków na przenawożonych w azot roślinach (lub zbyt późno nawożonych) etc. Ponadto w ramach odbytych ćwiczeń jako materiał do wykonania różnych analiz używane były ziemniaki, buraki lub inne w żaden sposób nie związane z Leśnictwem rośliny uprawne, co tym bardzie budzi wątpliwości wnoszącego zażalenie, że przedmiot nie został zaliczony do przedmiotów, w ramach których przekazywane są treści zbieżne z "treściami związanymi z działalnością wytwórczą w rolnictwie...". M. T. wskazał także na przedmiot Hydrologia leśna i urządzenia wodno-melioracyjne (52 godz.), gdyż właściwa regulacja stosunków wodnych jest również podstawą w działalności uprawowej w rolnictwie. Wnosząc zażalenie wskazał, że w ramach przedmiotu Rekultywacja terenów zdewastowanych (40 godz.) poznawał różne techniki rekultywacji obszarów zdewastowanych po ich wcześniejszej ocenie przydatności/możliwości rekultywacji na różne cele - nie tylko leśne, ale też rolne. Ponadto M. T. podniósł, odnośnie przedmiotów Techniki kartowania GPS (15 godz.) oraz Geoinformatyka - tworzenie i prezentacja map (30 godz.), że we współczesnym rolnictwie używanie narzędzi GPS to codzienność, do pomiarów upraw, do właściwego planowania i wykonania zabiegów (maszyny współpracujące z GPS). Tworzenie numerycznych map upraw np. przy składaniu elektronicznych wniosków o wsparcie bezpośrednie do rolnictwa z wykorzystaniem narzędzi udostępnionych przez ARiMR to również w dzisiejszych czasach umiejętności niezbędne do prowadzenia działalności rolniczej. W związku z tym wnoszący zażalenie uważa, że przekazywane w ramach tych kursów treści można również uznać za związane z działalnością wytwórczą w rolnictwie.
Postanowieniem z dnia 20 marca 2018 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 219 w związku z art. 141 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), Rektor Uniwersytetu [...] utrzymał w mocy postanowienie Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] 2018 r. nr [...]. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie kwalifikacji rolniczych posiadanych przez osoby wykonujące działalność rolniczą, w przypadku ukończenia studiów na kierunku innym niż wymienione w ust. 1, za posiadanie wykształcenia wyższego rolniczego uznaje się ukończenie kierunków studiów, dla których program kształcenia lub zakres kształcenia obejmują treści związane z działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej w wymiarze łącznym co najmniej 120 godzin. W związku z powyższym Rektor podał, że działalność wytwórcza w rolnictwie zaliczana jest do działalności gospodarczej, jednak nie stosuje się do niej przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221), pojęciem działalności rolniczej należy objąć produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin "in vitro", fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych (PKWiU 02.20.13.0) oraz bambusa (PKWiU ex 01.29.30.0), a także świadczenie usług rolniczych. Z kolei zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1892), za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Zdaniem organu II instancji, zapisy wymienionych ustaw jasno wskazują, jak należy rozumieć działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Aby taka działalność mogła być prowadzona podstawowe znaczenie ma znajomość właściwych procesów technologicznych, realizowanych w ramach procesów produkcji rolniczej. To w tych procesach wykorzystywane są specjalistyczne środki produkcji, w tym: surowce, rośliny, inwentarz, maszyny i urządzenia oraz budynki i budowle, które wchodzą ze sobą w różne interakcje przyczynowo-skutkowe. Na takiej definicji oparła się Komisja ds. Dydaktycznych i Studenckich, analizując bardzo szczegółowo wszystkie przedmioty realizowane w programie studiów w okresie wskazanym przez żalącego. Analiza dotyczyła zarówno tematów jak i liczby godzin, które odpowiadają pojęciu działalności wytwórczej w rolnictwie. Organ II instancji podkreślił przy tym, że w skład Komisji ds. Dydaktycznych i Studenckich wchodzą nauczyciele akademiccy, pracownicy naukowi, którzy w swoim dorobku naukowym wykazują się szeroką wiedzą z dziedziny leśnictwa. Rektor Uniwersytetu [...] wskazał, że w piśmie przewodnim skierowanym do Dziekana Wydziału [...] w dniu 5 lutego 2018 r., Komisja ds. Dydaktycznych i Studenckich, przedstawiła wykaz przedmiotów, w ramach których zrealizowane zostały treści związane z działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Komisja wskazała 9 takich przedmiotów: gleboznawstwo leśne w wymiarze 14 godzin, fitopatologia leśna z mikrobiologią w wymiarze 6 godzin, maszynoznawstwo leśne w wymiarze 20 godzin, gospodarka łowiecka w wymiarze 1 godzina, hodowla lasu w wymiarze 15 godzin, nasiennictwo, szkółkarstwo i selekcja drzew leśnych w wymiarze 25 godzin, entomologia leśna w wymiarze 14 godzin, wybrane technologie w szkółkarstwie leśnym (elektyw) w wymiarze 4 godzin. W pozostałych przedmiotach obowiązującego w latach akademickich od 2000/2001 do 2005/2006 programu studiów nie odnaleziono treści zgodnych z zapisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r. Organ II instancji uznał zatem, że brak jest przesłanek do tego, aby wydać zaświadczenie, o którym mowa w art. 217 i nast. k.p.a.
Z powyższym postanowieniem Rektora Uniwersytetu nie zgodził się M. T. wnosząc na nie skargę, w której domagał się uchylenia tego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem Dziekana Wydziału [...] z dnia 13 lutego 2018 r. nr [...]. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie :
– § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie kwalifikacji rolniczych posiadanych przez osoby wykonując działalność rolniczą, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zakres kształcenia zdefiniowany w rozporządzeniu jako "treści związane z działalnością wytwórczą w rolnictwie zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej" nie obejmuje obowiązującego podczas odbytych studiów leśnych programu oraz przedmiotów wykładanych w ich trakcie.
– art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221), poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w definicji "działalności rolniczej" rozumianej jako "produkcja roślinna i zwierzęca" użytej przez ustawodawcę, nie mieści się produkcja roślinna i zwierzęca prowadzona w oparciu o wiedzę zdobytą podczas studiowania kierunku [...], oraz że "chów i hodowla innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym nie obejmuje np. chowu i hodowli zwierząt łownych w zagrodach, wolierach oraz że "sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych oraz bambusa..." zaliczona do działalności rolniczej, taką działalnością nie jest.
– art. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1892), poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu że w definicji "produkcję roślinna i zwierzęca" użytej przez ustawodawcę nie mieści się produkcja roślinna i zwierzęca prowadzona w oparciu o wiedzę zdobytą podczas studiowania kierunku [...].
Skarżący stwierdził, że wprawdzie podziela zdanie organu II instancji, że przepisy art. 2 ust. 2 ustawy o podatku rolnym oraz art. 2 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług jasno wskazują, jak należy rozumieć działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej, jednak w sposób odmienny interpretuje zapisy przytoczonych aktów prawnych. Skarżący wskazał, że w art. 2 ust. 2 ustawy o podatku rolnym za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, z uzupełnieniem doprecyzowującym, że działalność w wysoko wyspecjalizowanych "dziedzinach" rolnictwa jak np. produkcja materiału zarodowego i inne również mieszczą się w terminie "działalności rolniczej". Zdaniem skarżącego, użyty ogólny termin produkcji roślinnej i zwierzęcej nie wyklucza w żaden sposób produkcji roślinnej jaką niewątpliwie jest też produkcja biomasy, drewna, choinek itp. czy też zwierzęcej (hodowla zagrodowa zwierząt łownych, kuraków) w oparciu o wiedzę zdobytą na studiach leśnych. Skarżący stwierdził, że w art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017 r. poz. 1221) ustawodawca w definicji działalności rolniczej, w rozszerzeniu ogólnego stwierdzenia, że jest to "produkcja roślinna i zwierzęca" (jak w ustawie o podatku rolnym) dodaje, że oprócz wymienionych w nim wysoko wyspecjalizowanych działów produkcji rolniczej zalicza się do niej też "chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym", co jak najbardziej może odpowiadać hodowlom zagrodowym, półotwartym gatunków zwierząt łownych "oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych oraz bambusa". Zdaniem skarżącego, domniemywać należy, że ustawodawca pod pojęciem "sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej" rozumie przynoszący dochód końcowy etap działalności wytwórczej polegający na odpłatnym wprowadzeniu na rynek (sprzedaży konsumentowi lub pośrednikowi, przetwórcy) produktu przez producenta. Produktu w postaci biomasy roślinnej wytworzonego poprzez uprawę - hodowlę (drzew, zwierząt), w przeciwieństwie do sprzedaży drewna jako produktu gospodarki leśnej czy produktów gospodarki łowieckiej przez pośrednika, który kupił produkty od producenta, a sprzeda je komuś innemu, nie zajmując się wcześniej działalnością wytwórczą (nie sadził lasu, nie pielęgnował go, nie wycinał itp.). W związku z powyższym uznać należy, że gospodarka leśna oraz łowiecka łącznie ze sprzedażą ich produktów wg. ustawy o podatku od towarów i usług jest działalnością rolniczą. W opinii skarżącego, taka interpretacja w zasadzie pozwala na zaliczenie całości programu studiów leśnych jako spełniającego warunek z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r. Wątpliwości skarżącego wzbudziła także mała ilość godzin zaliczonych przez Komisję do tych "zawierających treści", o których mowa w rozporządzeniu, gdyż jego zdaniem Komisja zaliczyła zbyt mało godzin - w stosunku do mieszczących się w zakresie określonym w § 2 pkt 2 rozporządzenia, co skutkowało odmową wydania wnioskowanego zaświadczenia. W szczególności zastrzeżenia skarżącego wzbudził przedmiot Gospodarka łowiecka, w ramach którego Komisja "zaliczyła" tylko jedną godzinę poświęconą, zdaniem skarżącego, konkretnie zagrodowym hodowlom zwierząt łownych. Komisja nie uwzględniła jednak godzin zajęć poświęconych biologii i hodowli poszczególnych gatunków zwierząt. W ocenie skarżącego, jest to niedopuszczalne, gdyż niezależnie od tego, czy hoduje się w hodowli zamkniętej jelenia, daniela czy trzodę chlewną lub kurczaki - powinno się wcześniej poznać biologię danego gatunku, jego wymagania, sposób rozmnażania itp. Skarżący uważa zatem, że z przedmiotu "Gospodarka łowiecka" powinny zostać zaliczone wszystkie godziny poświęcone poszczególnym gatunkom, o których była mowa w ramach zajęć. W ocenie skarżącego także pozostałe przedmioty, w ramach których zdaniem Komisji znalazły się treści, o których mowa w rozporządzeniu zostały ocenione również w nieprawidłowy, a w konsekwencji niekorzystny dla niego sposób. Ponadto skarżący stwierdził, że ma wątpliwości, czy w przedmiotach, w których zdaniem Komisji nie znalazły się treści związane z działalnością, o której mowa w rozporządzeniu takich treści nie było. Skarżący wskazał na następujące przedmioty: botanika leśna, zoologia leśna, dendrologia, meteorologia i klimatologia leśna, fizjologia drzew leśnych z biochemią, dendrometria, ekologia z sozologią, hydrologia leśna i urządzenia wodno-melioracyjne, rekultywacja terenów zdewastowanych, nauka o surowcach leśnych, ochrona lasu. Ponadto skarżący stwierdził, że w składzie Komisji powinni się byli znaleźć pracownicy wydziałów/kierunków bardziej rolniczych (rolnictwo, ogrodnictwo, rybactwo), bądź też powinna to być komisja międzywydziałowa, w której kadra z Wydziału [...] przedstawiłaby, jakie treści wchodzą w skład programu nauczania, a kadra z wydziału [...] oceniłaby zgodność tych treści z tymi, o których mowa w rozporządzeniu z dnia 17 stycznia 2012 r.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Rektora Uniwersytetu utrzymujące w mocy postanowienie Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] o odmowie wydania skarżącemu zaświadczenia o posiadaniu przez niego wykształcenia wyższego rolniczego. Zgodnie z treścią art. 217, art. 218 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.):
"Art. 217. § 1. Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.
§ 2. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
§ 3. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni.
§ 4. Zaświadczenie wydaje się w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, jeżeli zażąda tego osoba ubiegająca się o zaświadczenie."
"Art. 218. § 1. W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
§ 2. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające."
"Art. 219. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie."
Zaświadczenie, o którym mowa w art. 217 i art. 218 k.p.a. jest aktem wiedzy organu, wynikającym z posiadanych przez ten organ ewidencji, rejestrów i innych danych, a nie jego woli. Nie jest to postępowanie jurysdykcyjne, którego elementem jest ustalenie określonego stanu faktycznego. Oznacza to, że zaświadczenie nie może w sposób władczy ustalać istnienie uprawnień ubiegającego się o wydanie zaświadczenia, może je jedynie potwierdzać, o ile wynikają z prowadzonych przez organ rejestrów (dokumentów). Stanowisko Sądu orzekającego w niniejszej sprawie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, w którym wskazuje się, że zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, a oświadczeniami wiedzy. Istota zaświadczenia sprowadza się więc do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach, nie może również tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 971/10 dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Co więcej, zaświadczenie nie służy rozstrzygnięciu sprawy, gdy przesłanki, z którymi przepis prawa wiąże określone skutki prawne ipso iure, nie są jasne, a zwłaszcza, gdy istnieje spór co ich występowania w konkretnym wypadku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1148/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów, bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przepis ten nie jest również instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 r. o sygn. akt II FSK 1306/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wynika z akt sprawy skarżący M. T. jest absolwentem Wydziału [...] Akademii (obecnie Uniwersytet [...]), kierunku [...], specjalności [...]. Jednolite magisterskie studia rozpoczął w dniu 1 października 2000 r. i ukończył w dniu 29 czerwca 2006 r. uzyskując tytuł magistra inżyniera. Pismem z dnia 21 kwietnia 2017 r. skarżący wniósł o wydanie zaświadczenia o posiadaniu przez niego wykształcenia wyższego rolniczego.
Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie kwalifikacji rolniczych posiadanych przez osoby wykonujące działalność rolniczą (Dz. U. z 2012 r. poz. 109):
"§ 2. 1. Kierunkami studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich, których ukończenie uznaje się za posiadanie wykształcenia wyższego rolniczego, są:
1) rolnictwo;mar
2) ogrodnictwo;
3) weterynaria;
4) technika rolnicza i leśna;
5) zootechnika;
6) architektura krajobrazu;
7) rybactwo.
2. W przypadku ukończenia studiów na kierunku innym niż wymienione w ust. 1, za posiadanie wykształcenia wyższego rolniczego uznaje się ukończenie kierunku studiów, dla którego program kształcenia lub zakres kształcenia obejmują treści związane z działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej, w wymiarze łącznym co najmniej 120 godzin."
Jak zatem wynika z treści § 2 ust. 2 wskazanego wyżej rozporządzenia, za posiadanie wykształcenia wyższego rolniczego uznaje się również ukończenie kierunku studiów, dla którego program kształcenia lub zakres kształcenia obejmują treści związane z działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej, w wymiarze łącznym co najmniej 120 godzin. Ani jednak powyższe rozporządzenie ani ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (na podstawie której wydano omawiane rozporządzenie) nie zawierają definicji pojęcia "działalność wytwórcza w rolnictwie". Zgodnie natomiast z treścią art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 z późn. zm.), pojęciem działalności rolniczej należy objąć produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin "in vitro", fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych (PKWiU 02.20.13.0) oraz bambusa (PKWiU ex 01.29.30.0), a także świadczenie usług rolniczych. Z kolei w myśl art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1892), za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb.
Jak wynika z akt sprawy Dziekan Wydziału [...] zwrócił się do Wydziałowej Komisji ds. Dydaktycznych i Studenckich, która poddała szczegółowej analizie treści programowe, które realizował w czasie studiów skarżący. Komisja wskazała dziewięć przedmiotów, w ramach których zrealizowane zostały treści związane z działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej: gleboznawstwo leśne (14 godzin), fitopatologia leśna z mikrobiologią (6 godzin), maszynoznawstwo leśne (20 godzin), gospodarka łowiecka (1 godzina), hodowla lasu (15 godzin), nasiennictwo, szkółkarstwo i selekcja drzew leśnych (25 godzin), entomologia leśna (14 godzin), wybrane technologie w szkółkarstwie leśnym (4 godziny). W pozostałych przedmiotach obowiązującego w latach akademickich od 2000/2001 do 2005/2006 programu studiów Komisja nie odnalazła treści zgodnych z zapisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r.
Mając powyższe ustalenia na względzie, zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo odmówiły wydania skarżącemu zaświadczenia o żądanej przez niego treści, gdyż nie spełniał on określonego w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2012 r. wymogu polegającego na tym, że program kształcenia ukończonego przez niego kierunku studiów obejmował treści związane z działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej, w wymiarze łącznym co najmniej 120 godzin. Z ustaleń organów wynika, że w toku studiów skarżący zrealizował jedynie 92 godziny zajęć, których treść związana była z działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.
Sąd nie dostrzegł uchybień w dokonanych przez organy ustaleniach tym bardziej, że w ramach niniejszego postępowania wykorzystały analizy i ustalenia Wydziałowej Komisji ds. Dydaktycznych i Studenckich skupiającej nauczycieli akademickich oraz pracowników naukowych dysponujących szeroką wiedzą z dziedziny [...].
Nie znajdując zatem podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł - jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło