III SA/Kr 589/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. W złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący zakreślił w rubryce 4.1 iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych natomiast w rubryce 4.2. poczynił adnotację z treści której wynika, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, trzema córkami i dwoma synami. Określając swój majątek wykazał mieszkanie o powierzchni 37 m2 składające się z kuchni, pokoju i łazienki. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych, jak również stałych dochodów. Uzasadniając swoje starania podniósł, że jego rodzina jest wielodzietna. Powiada, iż żona nie pracuje. Rodzinę obciążają wydatki za prąd, gaz, wodę, wywóz szamba. Do tego dochodzi konieczność opłacenia podatku gruntowego, zakupu przyborów szkolnych a także opału na zimę. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć należy od tego, że zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 pkt. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie przyznanie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa) o ile nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 §1 ppsa. Nie udzielił natomiast dodatkowych wyjaśnień o które był proszony. W sytuacji jednak gdy niniejsza sprawa nie jest jedyną w której skarżący ubiega się o prawo pomocy wyciąganie z tego najdalej idących konsekwencji mogłoby być dla skarżącego krzywdzące. Tym bardziej, że w o oparciu o dołączone do sprawy o sygn. akt. III SA/Kr 588/17 akta administracyjne oraz przekazane w tamtym postępowaniu przez skarżącego informacje szereg okoliczności pozostaje obecnie znanych na zasadzie notorii urzędowej. Jak choćby, że rodzina skarżącego korzysta ze świadczeń 500+, świadczeń wychowawczych oraz zasiłku rodzinnego. Przy czym ustalony przez organy dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza 674 zł. Wymienione przez skarżącego opłaty należy z kolei szacować na 134 zł za prąd, wydatki za gaz na ok. 90 zł, za wodę na 120 zł, za śmieci 27 zł. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczna i uzasadnia twierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie, małżonki oraz pięciorga dzieci. Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącemu w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.