III SA/Kr 59/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. R. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskie Nr [...] z dnia 2 grudnia 2009 r. w przedmiocie braku związku schorzenia ze służbą wojskową postanawia: odrzucić skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej, Nr [...] z dnia 2 grudnia 2009 r. uchyliła orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] 2009 r. i rozstrzygnęła co do istoty sprawy. W szczególności rozpoznano u J. R. szereg schorzeń m.in. "Kardiomiopatia rozstrzeniowa po przebytym zapaleniu mięśnia sercowego z niewydolnością krążenia NYHA III i przebytym wszczepieniem kardiowertera-defibrylatora z powodu wtórnych zaburzeń rytmu serca". Dokonując ich stosownej kwalifikacji w oparciu o przepisy Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31.03.2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach stwierdzono, że schorzenia te nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Określono też, że zalicza się skarżącego do pierwszej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, nie zaliczono skarżącego do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową oraz w związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku/chorób z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. J. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskie Nr [...] z dnia 2 grudnia 2009 r. W skardze podniesiono zarzuty dotyczące ustalenia przez organy braku związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową a szczególności, że skarżący doznał ciężkiego urazu serca po wykonaniu rozkazu wyjazdu na poligon. W odpowiedzi na skargę RWKL wniosła o jej odrzucenie podnosząc, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA (postanowienie z dnia 6.11.2000 r. OSA 1/00) oraz Sądu Najwyższego (uchwała z dnia 27.10.1999 r. III ZP 9/99) w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową, skarga do WSA nie przysługuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 marca 2005 r. sygn. OSK 1203/04 (niepubl.) wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. (...). Wydane w tych sprawach orzeczenia wojskowych komisji lekarskich poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji w przedmiocie świadczeń odszkodowawczych, rentowych i zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są przez organy emerytalne (wojskowe, ZUS) lecz nie przez wojskowe komisje lekarskie. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter elementu postępowania o przyznanie świadczenia, jako tzw. orzeczenia wstępne i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Mając na uwadze dwa reżimy prawne, w których orzekają wojskowe komisje lekarskie Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 27 października 1999 r. II ZP 9/99 (ONSP 2000/5/167), wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu 7 sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000r. sygn. OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04. W niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości, że wydanie skierowanych do J. R. orzeczeń przez wojskowe komisje lekarskie nastąpiło w trybie przepisów Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz.U. z 2003 r., nr 62, poz. 567 ze zm.), wydanego na podstawie ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (tj. Dz.U. z 2004 r., nr 8, poz. 66 ze zm.). Zaskarżone orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części ustalającej brak związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową, jest, zatem elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy takie zgodnie z art. 1 kodeksu postępowania cywilnego mają charakter spraw cywilnych, do których rozpoznania właściwe są sądy powszechne (art. 2). Potwierdza to przepis art. 31 ust. 4 powołanej ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, w myśl którego od decyzji wojskowego organu emerytalnego w przedmiocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczenia służy odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Sprawa w przedmiocie związku rozpoznanych u żołnierza zawodowego chorób ze służbą wojskową, a w tym zdarzeń uznanych za równorzędne ze służbą wojskową, dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), nie ma charakteru sprawy administracyjnej, od której służyłaby skarga do sądu administracyjnego. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.)