III SA/Kr 59/24
WyrokWSA w Krakowie2024-04-22
Skład orzekający: Ewa Michna, Jakub Makuch, Marta Kisielowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nie wyjaśniając wystarczająco stanu faktycznego sprawy, w tym aktualnego stanu zdrowia osoby wymagającej opieki, zakresu opieki, czasu jej sprawowania oraz historii zatrudnienia i możliwości podjęcia zatrudnienia przez osobę sprawującą opiekę?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej przedwcześnie odmówiły przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nie wyjaśniając wystarczająco stanu faktycznego sprawy. Brak było ustaleń dotyczących stanu zdrowia męża skarżącej, zakresu wymaganej opieki, czasu jej sprawowania, historii zatrudnienia skarżącej oraz oceny jej sytuacji pod kątem przesłanki niepodejmowania zatrudnienia. Ponadto, organy nie poinformowały skarżącej o przesłankach zależnych od niej, które nie zostały wykazane, naruszając tym samym przepisy postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem. Wójt Gminy G. odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że niepełnosprawność męża powstała po ukończeniu przez niego wieku określonego w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta, uznając, że zakres opieki skarżącej nie wyklucza możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia i nie wynika, aby zrezygnowała z pracy w celu sprawowania opieki. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak analizy dokumentacji medycznej męża i wadliwe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: Sędzia WSA Jakub Makuch Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 31 października 2023 r. znak SKO-NP-4115-25/23 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżoną decyzją z dnia 31 października 2023 r., znak SKO-NP-4115-25/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy G. odmawiającej przyznania Z. G. (dalej: "skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem A. G. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a.") oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej: "u.ś.r.").
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Wnioskiem z dnia 22 listopada 2022 r. skarżąca wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem. Z orzeczenia z dnia 30 listopada 2021 r. wynika, że mąż skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, przyczyną niepełnosprawności są choroby układu oddechowego i krążenia (07-S) oraz choroby układu moczowo-płciowego (09-M). Z oświadczenia skarżącej wynika, że jest osobą bezrobotną, ubezpieczoną przy mężu.
Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca opiekuje mężem na stałe. Maż skarżącej cierpi na nowotwór prostaty, astmę, choroby serca, choroby kręgosłupa. Jeździ na chemioterapię do G. Czynności opiekuńcze obejmują: pielęgnację, robienie zakupów, sprzątanie, gotowanie, realizowanie recept, organizowanie wizyt lekarskich. Skarżąca oświadczyła, że mąż wymaga całodobowej opieki, pielęgnacji, robienia zakupów, sprzątania, gotowania, załatwiania recept, wizyt lekarskich.
Decyzją z dnia 28 grudnia 2022 r. Wójt Gminy G. odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że niepełnosprawność męża skarżącej powstała po ukończeniu przez niego wieku, o którym mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r.
W odwołaniu skarżąca wniosła o zmianę decyzji i przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wskazała, że sprawuje całodobową opiekę nad mężem, we wszystkich czynnościach życiowych, w utrzymaniu higieny osobistej, ubieraniu się, przemieszczaniu, przygotowaniu posiłków, organizuje wizyty lekarskie, podaje leki. Mąż skarżącej choruje na zwyrodnienie stawów, kręgosłupa, nowotwór złośliwy prostaty z przerzutami do płuc, astmę, wysokie ciśnienie, przewlekłą niewydolność serca, miażdżycę, zawroty głowy, depresję, zburzenia funkcji poznawczych. Skarżąca podniosła, że z powodu choroby męża od 20 lat nie może podjąć zatrudnienia, nie posiada prawa do żadnego zasiłku. Skarżąca podniosła, że niedopuszczalna jest odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o art. 17 ust. 1b u.ś.r., ponieważ zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. przepis ten został uznany za niekonstytucyjny.
Decyzją z dnia 31 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Wójta Gminy G. W uzasadnieniu organ wskazał, że bezsprzecznym jest, że mąż skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, a istnieje ona od 56 roku życia. Kolegium wskazało, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. nie jest dopuszczalna odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie w oparciu o wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Organ wskazał, że zakres opieki skarżącej nad mężem nie jest tego rodzaju, aby wykluczał możliwość podjęcia przez skarżącą zatrudnienia, a ponadto z okoliczności sprawy nie wynika, aby skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia w celu opieki nad mężem. W rezultacie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu stwierdziło, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie:
-art. 7 k.p.a. przez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie sprawy bez podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do właściwego załatwienia sprawy zwłaszcza, że organ posiadał dowody pozwalające na uwzględnienie odwołania i przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia, przez co naruszony został interes społeczny i słuszny interes obywatela, jak i poprzez brak analizy dokumentacji medycznej męża, która ma istotne znaczenie dla prawidłowej oceny sprawy;
- art 80 k.p.a. przez dowolną i wybiórczą ocenę dowodów zebranych w toku postępowania, tj.: pominięcie złożonych przez skarżącą dowodów, w tym orzeczenia o niepełnosprawności męża, w którego treści wskazano, że mąż skarżącej wymaga stałej opieki; pominięcie faktu sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad mężem, potwierdzonej dokumentami; dokonanie wadliwej analizy i oceny wywiadu środowiskowego, pominięcie zawartych tam wniosków; brak podjęcia wnikliwych czynności związanych z analizą sytuacji życiowej skarżącej i przyjęcie w nieuzasadniony sposób, że ma możliwość finansowania usług opiekuńczych mężowi;
- art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. przez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, w tym: błędne uznanie, że mąż skarżącej nie wymaga stałej pomocy podczas gdy potrzebuje on stałej opieki, co potwierdza m.in. treść orzeczenia o niepełnosprawności; błędne uznanie, ze skarżąca może podjąć pracę, podczas gdy zakres opieki, jak i stan zdrowia skarżącej i wiek nie pozwalają na takie działania;
- art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób lakoniczny i pobieżny,
- naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię pojęcia stałej opieki i niezasadne uznanie, że mąż skarżącej jej nie wymaga, mimo wykazania w toku postępowania, że jego stan zdrowia powoduje, że wymaga ona stałej opieki, kontroli.
W skardze skarżąca zarzuciła organom, że nie chciały weryfikować rzeczywistej sytuacji zdrowotnej męża skarżącej, nie były zainteresowane dokumentacją medyczną męża skarżącej, ani wynikami badań. W ocenie skarżącej organy nie dokonały ustalenia rzeczywistego zakresu opieki skarżącej nad mężem.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W ocenie Sądu organy I i II instancji przedwcześnie, bez wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności bez ustalenia aktualnego stanu zdrowia męża skarżącej, zakresu opieki, której wymaga, czasu od którego skarżąca sprawuje opiekę nad mężem, historii zatrudnienia skarżącej, bez dokonania oceny sytuacji skarżącej pod kątem realizacji przesłanki niepodejmowania zatrudnienia, odmówiły przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. W toku postępowania nie dokonano kluczowych dla oceny zaistnienia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ustaleń faktycznych, a w konsekwencji zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli Sądu.
Na wstępie należy wskazać, że prawidłowo wskazał organ II instancji, iż w aktualnie obowiązującym stanie prawnym - w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) - niedopuszczalna jest odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie w oparciu o kryterium wieku, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że małżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r., pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 516/19). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13). Podkreślić należy, że zakres opieki jakiej wymaga osoba niepełnosprawna jest determinowany jej stanem zdrowia, tymczasem w zaskarżonych decyzjach nie znalazły się ustalenia dotyczące stanu zdrowia męża skarżącej, a w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji medycznej w tym zakresie.
Podkreślić należy, że w świetle art. 17 u.ś.r. ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i 1 a u.ś.r. komentowanego przepisu pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Przy czym, należy odróżnić pojęcie niepodejmowania i rezygnacji z zatrudnienia. Ten związek przyczynowo-skutkowy winien polegać na tym, że potencjalny świadczeniobiorca nie podejmuje zatrudnienia, musi bowiem się opiekować niepełnosprawnym. Drugi przypadek występuje w sytuacji, gdy potencjalny świadczeniobiorca rezygnuje z zatrudnienia, aby sprawować opiekę nad niepełnosprawnym, o którym stanowi art. 17 u.ś.r. (por. K. Małysa-Sulińska, Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, LEX 2015). Przesłanka niepodejmowania zatrudnienia jest spełniona, jeżeli zostanie ustalone, że wyłączną przyczyną niepodejmowania zatrudnienia jest konieczność sprawowania opieki. Konieczne jest ponadto ustalenie, że osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia ma obiektywną możliwość ze względu na swój wiek, stan zdrowia i doświadczenie, podjęcia zatrudnienia, jednakże nie podejmuje go ze względu na konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną. Podkreślić należy, że ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. powinna być zawsze dokonywana jako aktualna, tj. odnosząca się do czasu, w którym skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia. Tymczasem, organ rozważył tylko (pobieżnie) przesłankę rezygnacji z zatrudnienia, a pominął w rozważaniach przesłankę niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącą.
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 października 2023 r., III SA/Kr 979/23), że celem regulacji zawartej w art. 17 u.ś.r. jest udzielenie przez państwo pomocy osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie pielęgnacyjne ma tym samym zrekompensować utratę uzyskiwanego dotychczas, czy też potencjonalnego dochodu (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r., I OSK 829/16). Zatem osoba ubiegająca się o przyznanie tego świadczenia albo, będąc zdolną do podjęcia pracy zarobkowej, rezygnuje z podjęcia takiej pracy, albo rezygnuje z faktycznie wykonywanej pracy zarobkowej. Niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej ma jednak służyć opiece nad osobą niepełnosprawną. Istotą tego świadczenia jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Świadczenie pielęgnacyjne ma na celu m.in. rekompensatę dla osób, które rezygnują z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na znaczną niepełnosprawność. Tymczasem, w niniejszej sprawie brak jest ustaleń, które pozwalałyby stwierdzić, czy skarżąca nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na opiekę nad mężem, ponieważ brak jest ustaleń w zakresie czasu trwania tej opieki, a także w zakresie historii zatrudnienia skarżącej oraz możliwości podjęcia przez skarżącą zatrudnienia z uwagi na wiek, stan zdrowia oraz posiadane doświadczenie.
W toku postępowania, wbrew treści art. 79a § 1 k.p.a., organy nie poinformowały skarżącej o okolicznościach, które na dzień rozstrzygania nie zostały wykazane przez skarżącą. Zgodnie z treścią tego przepisu, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a. w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1. Skarżąca na etapie postępowania przed organem I, ani II instancji nie została zawiadomiona o przesłankach zależnych od strony, które w toku postępowania nie zostały wykazane, a równocześnie organ II instancji uczynił skarżącej zarzut z braku wykazania przesłanki rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym mężem, a także przyjął (bez wezwania skarżącej o dokumentację medyczną męża, że zakres opieki, której wymaga nie jest tego rodzaju, aby wykluczał podjęcie przez skarżącą zatrudnienia).
W orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 79a k.p.a. stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy (por. wyrok NSA z 17 lutego 2023 r., I GSK 1344/22).
Zdaniem Sądu organy nie poinformowały skarżącej o braku wykazania związku przyczynowo skutkowego pomiędzy rezygnacją, czy też niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, nie wezwały skarżącej do przedstawienia ewentualnej historii zatrudnienia, od jakiego czasu opiekuje się niepełnosprawnym mężem (w skardze skarżąca podniosła, że opieka jest sprawowana przez nią od 20 lat), do wskazania jakiego rodzaju zatrudnienie mogłaby podjąć skarżąca. W aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji medycznej męża skarżącej, brak jest historii zatrudnienia skarżącej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca podniosła, że organy chciały weryfikować sytuacji zdrowotnej męża skarżącej, nie były zainteresowane posiadaną przez skarżącą dokumentacją. W tym zakresie za zasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów art. 7 oraz art. 77 k.p.a. ponieważ organy, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy organy nie ustaliły faktów oraz zdarzeń, które miały znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli miały znaczenie dla zastosowania normy prawa materialnego, określonej w art. 17 u.ś.r. (tak: wyrok NSA z 27.04.2020, II OSK 445/19).
W ocenie Sądu, zarówno organ I, jak i II instancji nie dokonały analizy sytuacji skarżącej w świetle przesłanki "niepodejmowania" zatrudnienia, nie ustaliły także od kiedy skarżąca opiekuje się mężem. Zdaniem Sądu ustalenia te są konieczne z punktu widzenia zastosowania art. 17 u.ś.r., który przewiduje dwie przesłanki niepodejmowania i rezygnacji z zatrudnienia z powodu opieki nad osobą niepełnosprawną. Zdaniem Sądu konieczne jest ustalenie, czy skarżąca podejmowała w przeszłości jakąś aktywność zawodową, w innym bowiem przypadku nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, które nie może być przyznane osobom całkowicie biernym zawodowo (przed objęciem osoby niepełnosprawnej opieką). Co więcej, realizacja przesłanki niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącą wymaga oceny, czy skarżąca z uwagi na wiek i stan zdrowia miałaby (gdyby nie opieka na męża) możliwość podjęcia zatrudnienia.
Zwrócić należy uwagę, że organy administracji realizując zasadę prawdy obiektywnej, zawartą w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Powyższe jednak nie sprawia, że strona jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, gdyż zobowiązana jest ona przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu (por wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2022 r., III OSK 5191/21). Równocześnie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 79a k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Te obowiązki nie zostały przez organ I, ani II instancji zrealizowane.
Mając na względzie powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na treść decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę organy dokonają kluczowych dla sprawy ustaleń faktycznych wskazanych w uzasadnieniu, tj. ustalą stan zdrowia męża skarżącej, zakres opieki, której wymaga, od kiedy skarżąca sprawuje opiekę nad mężem, ustalą historię zatrudnienia skarżącej przed objęciem męża opieką, możliwość pojęcia przez skarżącą zatrudnienia z uwagi na wiek, stan zdrowia oraz posiadane doświadczenie, a następnie ocenią, czy w odniesieniu do skarżącej zostały spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Podjętą decyzję uzasadnią zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W ocenie Sądu oznacza to, że sprawa skarżącej powinna być rozpoznana przez organ na podstawie przepisów u.ś.r. obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Z uwagi na użyte w przepisie sformułowanie "powstania prawa", a nie "ustalenia prawa" konieczne jest zastosowanie przepisów dotychczasowych, mimo braku wydania decyzji przed dniem 31 grudnia 2023 r. Dotychczasowe przepisy należy zatem stosować w odniesieniu do wnioskodawców, którzy złożyli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem 31 grudnia 2023 r. oraz spełniają określone w ustawie przesłanki jego przyznania. Wskazać należy, że to czy skarżąca je spełnia należy już do istoty sprawy, która wobec wadliwego zastosowania przepisów procesowego nie została rozstrzygnięta (tak słusznie wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 lipca 2013 r., II SA/Go 552/13).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.").
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło