III SA/Kr 590/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-08-27

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie budzi wątpliwości sądu i pozwala ocenić jej możliwości płatnicze?
Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli pozwala sądowi na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości co do jej możliwości płatniczych. W przypadku osoby niepełnosprawnej z niewielkim dochodem rentowym, bez majątku i bez możliwości wsparcia ze strony rodziny, takie oświadczenie uzasadnia zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący W. C. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej postanowienia Wojewody o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy, bez majątku, z niewielkim dochodem rentowym, nie posiadającą wsparcia ze strony rodziny. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu.
Rozstrzygnięcie
I. zwolnić skarżącego z kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. C. na postanowienie Wojewody z dnia 17 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. zwolnić skarżącego z kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 1000 zł brutto renty wskazując, że do wypłaty otrzymuje 850 zł netto. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to po uwzględnieniu okoliczności znanych orzekającemu z urzędu w oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargę akta administracyjne jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego a co za tym idzie i jego aktualnych możliwości płatniczych. Obrazuje, że skarżący jest osobą niezamożną. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku, z niewielkim świadczeniem rentowym i problemami zdrowotnymi, wymagającej częściowej lub okresowej pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Na pomoc żony liczyć nie może. W niniejszej sprawie małżonkowie mają bowiem interesy przeciwstawne. Poza tym istnienie między nimi konflikt a żona złożyła pozew o rozwód (k. 25, 23, 17, 16, 10). Nie może też liczyć na swoje dzieci (k. 43, 23) a z rodzeństwem nie utrzymuje kontaktu (k. 25, 16). Okoliczność, że w miarę możliwości zdarza się skarżącemu dorabiać do renty (k. 44) nie zmienia przyjętego punktu widzenia. Przede wszystkim ze złożonego obecnie oświadczenia nie wynika by sytuacja taka miała miejsce aktualnie. Po wtóre przy obecnych problemach na rynku pracy nie jest to proste zwłaszcza, że skarżący legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności zaliczającym go do osób z umiarkowanym stopniem naruszenia sprawności organizmu, zdolną do wykonywania zatrudnienia tylko na stanowisku pracy przystosowanym odpowiednio do potrzeb i możliwości wynikających z rodzaju posiadanej niepełnosprawności (k. 41 akt admin.). Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalniając go z kosztów sądowych i ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §1 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło