III SA/Kr 590/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-12-29
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazuje dochody na poziomie 7350 zł miesięcznie, wydatki na poziomie 2500 zł miesięcznie oraz posiada oszczędności w kwocie 18700 zł, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, jeśli nie wykaże, że poniesienie tych kosztów spowoduje uszczerbek dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości został oddalony, ponieważ skarżący, mimo posiadania pewnych zobowiązań, wykazał dochody, oszczędności i wydatki, które pozwalają mu na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, przeznaczoną dla osób rzeczywiście ubogich, a nie dla tych, którzy mogą pokryć koszty sądowe z własnych środków.Stan faktyczny
Skarżący T. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora liceum. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i studiującym synem. Wykazał dochody gospodarstwa domowego na poziomie ok. 7350 zł miesięcznie, wydatki na poziomie ok. 2500 zł miesięcznie oraz oszczędności w kwocie 18700 zł. Skarżący argumentował, że jako nauczyciele zarabiają mało, a każde wsparcie finansowe ma znaczenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. M. na zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia 30 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Liceum Ogólnokształcącego postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych.
Opisując swoją sytuacje rodzinną podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żona i studiującym synem.
Określając swój majątek wykazał mieszkanie komunalne o pow. 53 m2 z zasobów Gminy oraz oszczędności w kwocie 18700 zł. Zadeklarował brak innych nieruchomości oraz przedmiotów wartościowych.
Stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego określił łącznie na kwotę ok. 7350 zł podając, że składa się na to 2700 zł z umowy o pracę skarżącego, 2650 zł z umowy o pracę jego małżonki i 2000 zł z umowy zlecenia jego syna.
Uzasadniając swoje starania twierdzi, że on i małżonka jako nauczyciele zarabiają mało i każde wsparcie finansowe ma duże znaczenie. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że koszt utrzymania mieszkania i mediów to 850 zl, spłacane raty pożyczki to ok. 600 zł, raty leasingowe syna 700 zł, wydatki na leki i leczenie 350 zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla konicznego utrzymania siebie i rodziny.
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Jest ono wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Wynika z niego w sposób oczywisty, że przy wykazanych dochodach (7350 zł), deklarowanych wydatkach (2500 zł) i posiadanych oszczędnościach (18700 zł) skarżący jest w stanie bez jakiegokolwiek uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny ponieść wszelkie koszty sądowe w sprawie.
Przyznanie w takich warunkach skarżącemu prawa pomocy o które się ubiega nie znajduje więc dla siebie jakichkolwiek podstaw. Sprzeciwia się temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). W realiach niniejszej sprawy – co oczywiste - o niczym takim mowy być nie może.
Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło