III SA/Kr 594/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy postanawia: I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić go od kosztów sądowych, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 58 m2 i nieruchomość rolna o powierzchni 3,82 ha z czego połowę stanowią nieużytki i teren górzysty. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 902 zł Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest po operacji stawów biodrowych z uwagi na wypadek jaki przeszedł. Powiada, że koszty operacji i leczenia przekraczają jego możliwości finansowe iż tego powody posiada znaczne zadłużenie. Wezwany przedstawił kopię odcinka świadczenia ZUS z miesiąca września, oraz pokwitowania rachunków, za prąd, gaz i telefon. Wskazywane dokumenty źródłowe pokazują, że do wypłaty skarżący otrzymał ostatnio 1246,77 zł. Za prąd ostatnimi czasy płacił zaś 101,41 zł , za gaz 61,89 zł , za telefon 50 zł. Do tego kwartalnie opłaca ratami po 30 zł ustalone łącznie zobowiązanie pieniężne (vide: kopia decyzji). Przedstawione liczne (od 2000 r.) kopie posiadanej przez skarżącego dokumentacji medycznej, obrazują, że korzysta z badań i konsultacji lekarskich. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenia, że nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (art. 246 §3 ppsa) i jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Skarżący złożył wymagane oświadczenia o jakim mowa w art. 252 ppsa, udzielając na wezwanie dodatkowych wyjaśnień (art. 255). Wyjaśnienia skarżącego są zatem wystarczające dla oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Wobec faktu, że skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, przesłanką zasadności jego wniosku powinno być wykazanie, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów. Zgodnie z poglądami doktryny sytuacja taka oznacza, że możliwości strony przekracza uiszczenie nawet 100 zł. Realia niniejszej sprawy nie dozwalają na poczynienie takich ustaleń. Raz dlatego, że przy posiadanym majątku trudno go uznawać za osobę ubogą w potocznym tego słowa znaczenia (odziedziczone po rodzicach gospodarstwo rolne z domem). Dwa z tej racji, że przy miesięcznych dochodach rzędu 1246 zł netto (vide: odcinek) gospodarstwo domowe skarżącego obciążają jedynie wydatki na energie elektryczną i gaz, które ostatnio nie przekroczyły łącznie kwoty 165 zł (vide: pokwitowania). Do tego sporadycznie dochodzi doładowanie telefonu – ostatnio za 50 zł i raz na kwartał konieczność uiszczenia 30 zł podatku. Uwzględniając to wszystko i korzystając, że sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. (tak. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie I) należało przyznać skarżącemu pomoc o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tyle, że nie w zakresie całkowitym jak tego chciał skarżący lecz w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Rozwiązanie takie będzie dla skarżącego korzystne. Zwrócenia uwagi wymagają bowiem dwie kwestie. Po pierwsze choć skarżący nie sprecyzował w jakiej wysokości i jak często ponosi wydatki na leczenie i rehabilitację to jednak z uwagi na sygnalizowany przez skarżącego stan zdrowia i kopie przedstawionej dokuemtacji medycznej nie ulega wątpliwości potrzeba zarezerwowania przezeń pewnych środków na ten cel. Po drugie nawiązać wypada do tego co wojewódzkie sądy administracyjne niejednokrotnie akcentują w uzasadnieniach swoich orzeczeń. Mianowicie, że w ramach swojej kognicji sądy administracyjne badają z urzędu czy przy wydaniu skarżonego aktu administracyjnego organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc w swej kontroli związane granicami skargi (ppsa art. 3 §1 i art. 134 §1 ppsa). Wskazany determinant – choć dla merytorycznej oceny przesłanek zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest prawnie nierelewanty – to jednak siłą faktu ma znaczenie argumentu, którego nie powinno się tracić z pola widzenia bo prowadzi do konkluzji, że wbrew pierwszemu odczuciu korzystniejszym dla strony w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym będzie zwolnienie z kosztów sądowych. W ten sposób zrealizuje się bowiem faktycznie a nie tylko potencjalnie przynależne stronie prawo do sądu. Mając to na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.