III SA/Kr 594/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Bożenna Blitek spr. NSA Krystyna Kutzner Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 lutego 2009 r, Nr : [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji W dniu [...] września 2008 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęły dwie decyzje wydane 5 dni wcześniej przez Zastępcę Komendanta Powiatowego Policji w stosunku do J. J. Pierwsza to skierowanie na badanie psychologiczne Nr [...] z dnia [...] 2008 r. z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu z pouczeniem, iż należy zgłosić się w terminie 30 dni od otrzymania skierowania do właściwej pracowni psychologicznej, która jest uprawniona do przeprowadzania badań psychologicznych na podstawie zezwolenia wydanego przez Wojewodę oraz z pouczeniem o prawie wniesienia odwołania w terminie 14 dni od otrzymania skierowania do KWP. Druga decyzja to skierowanie na badanie lekarskie Nr [...] z dnia [...] 2008 r. z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości ze wskazaniem, że oryginał orzeczenia lekarskiego należy przekazać właściwemu staroście i z pouczeniem, że na badanie lekarskie należy zgłosić się w terminie 30 dni od otrzymania skierowania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy lub Ośrodka Medycyny Pracy, przy czym w razie nie poddania się badaniu lekarskiemu starosta wyda decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym. W dniu 11 września 2008 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo Prokuratury Rejonowej z dnia 4 września 2008 r. informujące, że postanowieniem z dnia 4 września 2008 r. Prokurator Rejonowy zatrzymał J. J. prawo jazdy nr [...] odebrane w dniu 29 sierpnia 2008 r. przez Policję. W dniu 20.10.2008 r. Starosta Powiatowy zawiadomił J. J. o wszczęciu z urzędu postępowania zmierzającego do wydania w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c ustawy – Prawo o ruchu drogowym decyzji o cofnięciu J. J. uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym z powodu nie poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym informując, że "strony mają prawo uczestniczenia w postępowaniu, zapoznawania się z aktami sprawy składania wyjaśnień, wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów" i podając przewidywany termin wydania decyzji – do dnia 19.11.2008 r. Zawiadomienie to J. J. odebrał w dniu 22.10.2008 r. Decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...] Starosta orzekł o cofnięciu J. J. uprawnień kategorii A, B, i C – dokument nr: [...], druk [...] wydane dnia 05.12.2002 r. przez Starostę. Na uzasadnienie podano, że J. J. do dnia wydania decyzji nie poddał się badaniu lekarskiemu i badaniu psychologicznego, które miał "wykonać w terminie 30 dni od dnia otrzymania skierowań i dostarczyć do tut. urzędu". Od powyższej decyzji odwołał się J. J., który podniósł, że jest inwalidą I grupy poruszającym się o kulach i z uwagi na te ograniczenia ruchowe koniecznym jest poruszanie się przez niego samochodem i ciągnikiem w gospodarstwie. Podał, że z uwagi na upadek ze schodów 2 miesiące temu doznał urazu nogi i nie był w stanie wykonać badań, na które go skierowano. Podniósł, że został zatrzymany przez policjantów nie w czasie jazdy, a w czasie, gdy siedział w samochodzie stojącym na tzw. "pastwisku", tj. na łące sąsiada, gdzie zjechał z powodu braku paliwa. Podał, że na tej łące w swoim samochodzie, w którym nie było paliwa spożył ze znajomym alkohol, że po spożyciu tego alkoholu pojawili się policjanci, którzy zarzucili mu jazdę pod wpływem alkoholu. Zaznaczył, że nie poruszał się samochodem będąc pod wpływem alkoholu i złożył w tej sprawie zażalenie do Sądu licząc, że cała sprawa zostanie wyjaśniona. Decyzją z dnia 3 lutego 2009 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 litera b i c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium streściło przebieg postępowania w sprawie i stwierdziło, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa. Z powyższą decyzją nie zgodził się J. J., który w skardze powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu podkreślając, że w chwili obecnej jest w trakcie rehabilitacji i czuje się na tyle dobrze, aby poddać się badaniom. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie podkreślając, że argumenty skarżącego nie uzasadniają zmiany "zaskarżonego orzeczenia". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (kpa) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - skarga J. J. zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią powołanego przez organy przepisu - art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.): "Art. 140. 1. Decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie: (...) 4) niepoddania się: (...) b) badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5, c) badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3." Z treści powyżej przytoczonego przepisu wynika, że organ administracji – w tym wypadku starosta - wydając decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym "w razie niepoddania się" przez posiadacza prawa jazdy badaniom lekarskiemu czy psychologicznemu winien skontrolować, czy został zachowany właściwy tryb określony w wymienionych w przepisie artykułach: art. 122 ust. 1 pkt 3-5 czy art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Sąd zauważa, że w skierowaniu na badanie lekarskie pouczono skarżącego, że powinien zgłosić się na badanie w terminie 30 dni od dnia otrzymania skierowania. W aktach brak dowodu doręczenia tego skierowania skarżącemu. Zdaniem Sądu - brak dowodu doręczenia skarżącemu skierowania na badania uniemożliwia stwierdzenie, że skarżący uchybił terminowi i istotnie nie poddał się badaniu lekarskiemu w zakreślonym terminie. Sąd podnosi, że w skierowaniu na badania psychologiczne pouczono skarżącego, że powinien zgłosić się w terminie 30 dni od dnia otrzymania skierowania na badania do właściwej pracowni (nie wskazując adresów), a nadto, że przysługuje mu prawo odwołania się od tej decyzji w ciągu dni 14 od dnia jej otrzymania. Brak dowodu doręczenia i tego skierowania skarżącemu uniemożliwia stwierdzenie, że skarżący uchybił terminowi i nie poddał się badaniu psychologicznemu w zakreślonym terminie. W tej sytuacji wydana przez organ I instancji decyzja nie poddaje się kontroli Sądu. Co prawda w odwołaniu do organu II instancji skarżący usprawiedliwiał upadkiem i urazem nogi "niestawienie się na badania lekarskie w wyznaczonym terminie", jednakże braku dowodu doręczenia skierowania na badania, nie upoważniał organ odwoławczy do przyjęcia, że istotnie skarżący uchybił terminowi i kwestię tę organ winien jednoznacznie wyjaśnić. Podobnie organ administracyjny winien wyjaśnić, czy w przypadku uchybienia terminowi skarżącemu można przypisać winę, albowiem w odwołaniu J. J. wskazał na wypadek, któremu uległ, brak możliwości poruszania się i na leczenie łącznie z rehabilitacją. Mimo zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy nie ustosunkował się do nich w żaden sposób ograniczając się do powtórzenia lakonicznych stwierdzeń organu I instancji dokonanych bez wyjaśnienia podstawowej kwestii jaką jest rzeczywiste i zawinione niepoddanie się przez skarżącego badaniom, które można zarzucić wyłącznie w sytuacji pewności co do otrzymania przez skarżącego skierowań, nie skorzystania z prawa do odwołania się i bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu. Organ nie wyjaśnił także, czy istotnie można przyjąć, że skarżący kierował pojazdem w stanie nietrzeźwym a to wobec okoliczności wskazanych przez skarżącego i braku informacji co do losów zażalenia, które skarżący złożył do Sądu, a na które skarżący wskazał w odwołaniu do organu II instancji. Mając na względzie brak właściwych działań organów - Sąd uznał, iż organy obu instancji naruszyły zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 kpa: "Art. 8. Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli." Jako kolejny przykład wadliwego postępowania organów należy wskazać treść zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania z daty 20.10.2008 r. W zawiadomieniu brak wskazania, że chodzi o cofnięcie uprawnień we wszystkich posiadanych przez skarżącego kategoriach, brak wskazania terminu, w jakim skarżący mógłby zgłosić zarzuty i przedstawić dowody. Należy także zauważyć, że organ I instancji po wszczęciu postępowania administracyjnego nie przeprowadził żadnych dowodów, nie zawiadomił J. J. o dowodach, jakie będzie brał pod uwagę przy wydaniu decyzji, nie zawiadomił o ukończeniu postępowania przy wyznaczeniu terminu do zapoznania się z zebranym materiałem w sprawie. W tej sytuacji – zdaniem Sądu - skarżący nie tylko nie miał, ale nawet nie mógł mieć świadomości co do istoty sprawy. Sąd uznał, że postępowanie administracyjne było przeprowadzone przez organy obu instancji w sposób wadliwy, a wydane w ich wyniku decyzje, z powodów wyżej wskazanych, nie mogą utrzymać się w obowiązującym porządku prawnym. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie wyżej powołanych przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., orzekł – jak w wyroku.