III SA/Kr 6/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 listopada 2012 r. nr [....] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając swój majątek podał, że należy do nich dom o powierzchni 80 m2 i nieruchomość rolna o powierzchni 5 arów. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego oszacował łącznie na kwotę 2322,03 zł wyjaśniając, że składa się na to jego emerytura w wysokości 952,03 zł i przysługujący mu zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 200 zł oraz emerytura małżonki w wysokości 970 zł i przysługujący jej zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 200 zł. Uzasadniając swoje starania nadmienił, że dochody małżonków ledwo wystarczają na opędzenie bieżących potrzeb. Twierdzi, że najwięcej wydają na przewlekłe choroby. Postrzega siebie jako osobę ubogą, żyjącą w niedostatku, zmagającą się z trudnościami materialnymi i zdrowotnymi. Wymieniając stałe wydatki podał, że miesięcznie na zakup leków małżonkowie przeznaczają od 100 do 250 zł, na energię elektryczną od 40 do 60 zł, na gaz 55 zł, na komunikację 150 zł, na telefon 70 zł, na pomoc przy pracach domowych 80 zł. Muszą też rezerwować rocznie na zakup wegla ok. 1200 zł. Uśredniając, wydatki te zamykają się kwotą ok. 1000 zl. Wyżywienie, środki czystości, odzież kosztuje ich dalsze 1000 zł miesięcznie. W konsekwencji wszystkie te wydatki wynoszą średnio ok. 2000 zl. Do wniosku dołączył kopie karty leczenia szpitalnego. Z urzędu stwierdza się, że w dniu 17 stycznia 2013 r. skarżący wpłacił na rachunek tutejszego sądu kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile złoży oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący złożył oświadczenie, które jest wystarczające do wywiedzenia następujących ustaleń. Po pierwsze gospodarstwo domowe skarżącego ma zapewnione stałe źródło dochodu w wysokości 2322,03 zł. Po drugie koszty utrzymania domu, opłacenia mediów, wykupienia leków, opłacenia komunikacji, pomocy domowej, zakupu żywności, środków czystości, odzieży zgodnie z oświadczeniem skarżącego wynoszą średnio ok. 2000 zł. Po trzecie wymagane na obecnym etapie postępowania koszty sądowe związane z konieczności uiszczenia wpisu od skargi zamykają się kwotą 100 zł (vide: §3 rozp. RM z 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Po czwarte skarżący bez problemu przelał na konto tutejszego sądu kwotę 100 zł tytułem wpisu do skargi. Po piąte do skarżącego należy wykazana nieruchomość rolna, która posiada określoną wartość zaś swoje potrzeby bytowe skarżący zaspakaja w domu stanowiącym jego własność. Sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia więc przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Sprzeciwia się bowiem temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.