III SA/Kr 603/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie: WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A sp. z o.o. w organizacji z siedzibą w K na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 14 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę Pismem z dnia 12 marca 2015 r. A sp. z o.o. w organizacji z siedzibą w K, reprezentowana przez adwokata M. B. – B., skierowała do Izby Celnej za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego w S odwołanie – jak wskazano w odwołaniu - od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S z dnia [...] 2015 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 oraz § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.), stwierdził niedopuszczalność powyższego odwołania. Dyrektor Izby Celnej podał, że z pisma Naczelnika Urzędu Celnego w S z dnia 25 marca 2015 r. znak: [...] wynika, że wobec firmy A sp. z o.o. pod sygn. [...] prowadzone jest postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, jednakże nie zostało ono dotychczas zakończone wydaniem decyzji przez organ I instancji. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej uznał, że odwołanie Spółki A jest niedopuszczalne, gdyż zostało złożone od nieistniejącej w obrocie prawnym decyzji. W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej A sp. z o.o. w organizacji z siedzibą w K wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia, "w szczególności w celu przekazania go organowi, który wydał decyzję w I instancji – Naczelnikowi Urzędu Celnego w T". Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, albowiem postępowanie podatkowe nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; 2. art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, albowiem organ nie podjął nie tylko wszelkich niezbędnych, ale nawet podstawowych czynności koniecznych dla ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności tego czy istnieje decyzja od której wniesiono odwołanie; 3. art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez niepowiadomienie strony o zebraniu materiału i wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w jego temacie, a co za tym idzie pozbawienie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu; 4. art. 170 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez nieprzekazanie sprawy organowi właściwemu; 5. art. 228 § 1 pkt 1 oraz § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez bezpodstawne stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka wyjaśniła, że złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T z dnia [...] 2015 r. nr [...], jednakże w wyniku oczywistej omyłki zostało ono skierowane do Naczelnika Urzędu Celnego w S, a w pierwszym ciągu licz sygnatury akt podano [...], zamiast prawidłowego [...]. Strona skarżąca uważa jednak, że Naczelnik Urzędu Celnego w S był zobowiązany przekazać sprawę organowi właściwemu, tym bardziej że nie ulegało wątpliwości, że doszło do oczywistej omyłki, albowiem decyzja o błędnie podanej sygnaturze nigdy nie istniała. Mimo to organ nie tylko sam nie sprawdził tej nieścisłości, ale też nie wezwał strony skarżącej do wyjaśnienia okoliczności sprawy czym uniemożliwił jej konwalidację błędu i pozbawił ją prawa do czynnego udziału w sprawie. Gdyby bowiem strona skarżąca miała możliwość zapoznania się z aktami od razu stwierdziłaby ona błąd i mogłaby go naprawić. Zdaniem skarżącej Spółki, organ bezpodstawnie stwierdził niedopuszczalność odwołania, gdyż powinno ono było zostać przekazane właściwemu organowi w pierwszej instancji celem nadania dalszego biegu i merytorycznego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi. Dyrektor Izby Celnej wskazał, że z pisma Naczelnika Urzędu Celnego w S z dnia 25 marca 2015 r., stanowiącego odpowiedź na zarzuty odwołania, wynikało, że postępowanie o sygnaturze [...] jest nadal w toku, a w związku z tym nie mogła zostać wydana w tej sprawie decyzja. Organ ten poinformował również, że pełnomocnik skarżącej w dniu 5 marca 2015 r. zażalił się na postanowienie w sprawie odmowy zwieszenia w/w postępowania, oraz że sprawa ta jest przedmiotem postępowania przed Dyrektorem Izby Celnej. Powyższe pismo Naczelnika Urzędu Celnego w S zostało też przekazane do wiadomości pełnomocnikowi skarżącej (odebrane w dniu 1 kwietnia 2015 r.), który nie odniósł się do informacji, zawartych w tym piśmie. W związku z powyższym, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, brak było podstaw do domniemywania omyłki skarżącej, tym bardziej, że przez pełnomocnika wniosła ona wcześniej (5 marca 2015 r.) zażalenie na odmowę zawieszenia postępowania toczącego się przed Naczelnikiem Urzędu Celnego w S o w/w sygnaturze. Strona skarżąca posiadała więc wiedzę o wszczętym i toczącym się o takiej numeracji postępowaniu. Dyrektor Izby Celnej stwierdził również, że zarzuty naruszenia art. 121 § 1, art. 122 i art. 170 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej są bezpodstawne i świadczą one wyłącznie o chęci przerzucenia odpowiedzialności na organy podatkowe uchybień pełnomocnika skarżącej, co potwierdza m.in. brak stosownej reakcji na informacje zawarte w piśmie organu pierwszej instancji z dnia 25 marca 2015 r. Dyrektor Izby Celnej dodał, że z przepisów prawa nie wynika, by organ odwoławczy miał obowiązek sprawdzania, czy w innych urzędach celnych nie zostało zakończone postępowanie, od którego Spółka mogłaby się odwołać. Za bezpodstawny organ uznał również zarzut naruszenia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem w sytuacji gdy aktem kończącym sprawę jest postanowienie, organ podatkowy nie ma obowiązku zawiadamiania strony w trybie art. 200 § 1 tej ustawy, co wprost wynika z tego przepisu. Poza tym organy podatkowe w żadnej mierze nie ograniczały prawa skarżącej Spółki do czynnego udziału w postępowaniu, z którego mogła ona w każdym czasie skorzystać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Oceniając zaskarżone postanowienie według kryterium zgodności z prawem, Sąd nie znalazł dostatecznych podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Zasady wnoszenia odwołania zostały uregulowane w Dziale IV Rozdział 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.). Należy w szczególności zwrócić uwagę na treść art. 222 i art. 228 § 1 tej ustawy, które stanowią, że: "Art. 222. Odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie." "Art. 228. § 1. Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia: 1) niedopuszczalność odwołania; 2) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania; 3) pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222." Wniesienie przez stronę odwołania wszczyna postępowanie zmierzające do weryfikacji rozstrzygnięcia wydanego przez organ podatkowy I instancji. Jednak przed przystąpieniem do weryfikacji zaskarżonego rozstrzygnięcia obowiązkiem organu odwoławczego jest zbadanie czy nie zachodzą powody wyłączające możliwość załatwienia sprawy co do istoty. W ramach tego wstępnego badania organ ocenia czy nie zachodzą przesłanki niedopuszczalności odwołania, czy zostało ono wniesione we właściwym terminie i czy spełnia warunki z art. 222 Ordynacji podatkowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do treści odwołania od decyzji organu podatkowego za wystarczające uznaje się, by ze sformułowań odwołania wynikało, jakie rozstrzygnięcie odwołujący się kwestionuje, w jakim zakresie i czego domaga się od organu podatkowego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 596/08). Jeżeli natomiast chodzi o niedopuszczalność odwołania to w literaturze przedmiotu wskazuje się, iż może ona wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy odwołanie wniesione zostanie przez osobę niebędącą stroną postępowania podatkowego. W drugiej grupie przyczyn niedopuszczalności odwołania znajdują się przypadki, w których w ogóle nie występuje przedmiot orzekania. Będzie to miało miejsce w razie, gdy: 1) sprawa nie została jeszcze rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji, jak również gdy decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego przez doręczenie, 2) sprawa została rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją ostateczną, 3) sprawa jest rozpoznawana i rozstrzygana w postępowaniu jednoinstancyjnym, 4) sprawa nie była rozstrzygnięta w drodze decyzji (por. J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski - Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. V; LEX,2013; komentarz do art. 228). W treści odwołania skarżąca Spółka podała, że dotyczy ono decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S z dnia [...] 2015 r. nr [...]. Jak wynika jednak z pisma Naczelnika Urzędu Celnego w S z dnia 25 marca 2015 r. nr [...] wobec skarżącej Spółki pod nr [...] prowadzone jest postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, jednakże nie zostało ono dotychczas zakończone. Odwołanie zostało zatem wniesione w postępowaniu, w którym organ I instancji nie wydał jeszcze decyzji. Przesądza to zatem o niedopuszczalności tego odwołania. Nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia strony skarżącej, że w treści odwołania doszło do oczywistej omyłki, gdyż dotyczyło ono decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T z dnia [...] 2015 r. nr [...] i Dyrektor Izby Celnej winien był przekazać je organowi właściwemu. Należy jednak zauważyć, że w treści odwołania strona skarżąca wyraźnie podała, że dotyczy ono decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S z dnia [...] 2015 r. nr [...]. Dyrektor Izby Celnej ustalił, że takie postępowanie faktycznie się toczy, jednak nie zostało ono zakończone wydaniem decyzji. Dyrektor Izby Celnej nie miał zatem podstaw by przypuszczać, że strona skarżącą pomyliła się w nazwie organu I instancji i w numerze toczącego się postępowania. To zadaniem strony skarżącej, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, było podanie czego dotyczy jej odwołanie. Poza tym strona skarżąca nie podjęła żadnych działań by sprostować swoją omyłkę mimo, że o niej wiedziała, gdyż pismo Naczelnika Urzędu Celnego w S z dnia 25 marca 2015 r. nr [...] zostało doręczone jej pełnomocnikowi w dniu 1 kwietnia 2015 r., a więc przed wydaniem zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia. Dopiero w skardze skarżąca Spółka podniosła, że w odwołaniu podano błędny numer toczącego się wobec niej postępowania. Podnoszone przez stronę skarżącą w skardze zarzuty są więc bezpodstawne. W szczególności należy stwierdzić, że Dyrektor Izby Celnej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, tj., że pod podanym prze z stronę w odwołaniu numerem faktycznie toczy się postępowanie przeciwko Spółce. Strona skarżąca nie została również pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu, gdyż pismo Naczelnika Urzędu Celnego w S z dnia 25 marca 2015 r. nr [...] zostało doręczone jej pełnomocnikowi i miała ona możliwość ustosunkowanie się do niego i złożenia wyjaśnień przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, czego jednak nie uczyniła. Nie można zatem uznać by organ prowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych. Należy ponownie podkreślić, że Dyrektor Izby Celnej dokonał prawidłowych ustaleń, na podstawie których zasadnie uznał, że wniesione przez stronę skarżącą odwołanie jest niedopuszczalne. A zatem, nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa, Sąd – na mocy powołanych wyżej przepisów i art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.