III SA/Kr 605/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-09-04

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pozbawiona wolności, osadzona w zakładzie karnym, która nie posiada żadnych środków finansowych ani majątku, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, w tym osadzona w zakładzie karnym, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, uzupełnione dokumentami potwierdzającymi trudną sytuację (np. zaświadczeniem z zakładu karnego), jest wystarczające do przyznania prawa pomocy, co wspiera konstytucyjne prawo do sądu i zasadę równości stron.
Stan faktyczny
Skarżący J. B., osadzony w Zakładzie Karnym, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy przyznania lokalu mieszkalnego. Skarżący oświadczył, że nie posiada majątku ani dochodów, co potwierdziły zaświadczenia z Zakładu Karnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowiono na jego rzecz adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 4 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący domagając się przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sporządzonym na urzędowym formularzu wniosku oświadczył, że nie zatrudnia ani pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Uwidocznił brak osób które pozostawałyby z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, brak majątku i brak dochodów. Uzasadniając swoje starania podniósł, że przebywa w Zakładzie Karnym gdzie nie pracuje i nie ma żadnych środków finansowych. Okoliczność tę potwierdza znajdujące się pośród kart pomocniczych akt administracyjnych zaświadczenia Zakładu Karnego wskazujące równocześnie na przewidywany termin końca kary. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o obejmujące m.in. ustanowienie adwokata (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione zaświadczeniami z Zakładu Karnego jest wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych skarżącego. Skoro zaś nie budzi wątpliwości, że aktualne sytuacji skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wynajęcia profesjonalnego prawnika, bo kwoty te - choć obiektywnie niewielkie – to jednak relatywnie przekraczają jego obecne możliwości płatnicze, więc należało skarżącemu przyznać zgodnie z wnioskiem prawo pomocy w zakresie częściowym. Rozstrzygnięcie takie uwzględnia bowiem ogólny status majątkowy skarżącego zabezpieczając gwarantowane mu konstytucją prawo do sądu. Nadto wspiera zasadę równości broni – będącą jednym z elementów szerszej koncepcji rzetelnego procesu – która wymaga, aby każda ze stron miała daną rozsądną możliwość przedstawienia swojej sprawy na zasadach, które nie stawiają jej w bardziej niekorzystnej sytuacji niż jej przeciwnika procesowego co także oznacza daną stronom możliwość zapoznania się i ustosunkowania do całości materiału dowodowego lub poczynionych oświadczeń. Na gruncie rozstrzyganego przypadku ma to znaczenie pierwszorzędne. Okoliczność, że skarżący jako osoba pozbawiona wolności aktualnie jest osadzony w zakładzie karnym stawia go bowiem w nieporównanie gorszej pozycji procesowej względem strony przeciwnej. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że - via facti - pozbawiony jest takich podstawowych uprawnień jak choćby możliwości przeglądania akt sprawy czy też nieskrępowanego dostępu do interesujących go przepisów, literatury fachowej i orzecznictwa. Okoliczność, że pozostaje odpowiedzialny za taki stan rzeczy a także, że w pewnym stopniu ograniczony jest także swoimi możliwościami intelektualnymi ma jednak w tym aspekcie znaczenie drugorzędne. Mając zaś na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło