III SA/Kr 606/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-07-15

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który przedstawia nieścisłe informacje dotyczące swojego stanu majątkowego i dochodów, ale którego trudna sytuacja materialna jest potwierdzona przez inne dokumenty i postępowania, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo nieścisłości w oświadczeniach skarżącego co do jego stanu majątkowego i dochodów, jego trudna sytuacja materialna, potwierdzona przez inne dokumenty i postępowania (w tym umorzenie postępowania egzekucyjnego), uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd podkreślił, że wyciąganie najdalej idących konsekwencji z nieścisłości mogłoby być krzywdzące, a zbycie lub obciążenie nieruchomości, z których skarżący się utrzymuje, godziłoby w podstawę jego egzystencji.
Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej przyznania płatności rolnych. We wniosku przedstawił swój majątek jako dom, mieszkanie i nieruchomość rolną, deklarując brak zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Uzasadniał trudną sytuację brakiem środków na spłatę kredytów i pożyczek, a także koniecznością usunięcia skutków powodzi. Sąd, opierając się na aktach innych spraw, posiadał wiedzę o wcześniejszych deklaracjach dochodów skarżącego, jego zadłużeniu, posiadanych nieruchomościach i samochodzie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący we wniesionym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Przedstawiając swój majątek podał, że składa się nań 90 metrowy dom w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Nie zadeklarował dochodów. Uzasadniając swoje starania odniósł się do okoliczności nurtującej go sprawy. Twierdzi, że utrzymuje się z gruntu oraz kredytów i pożyczek zaciąganych w bankach i u osób prywatnych. Zobowiązań tych jednak nie spłaca z uwagi na brak środków. Powiada, że poza wydatkami związanymi z usunięciem skutków powodzi - których nie realizuje z uwagi na brak środków – ponosi jak każdy wydatki na życie na średnim poziomie. Lekarstwa kupuje w małych ilościach gdyż nie jest ubezpieczony i nie ma środków. Utrzymuje, że w bankach nie ma pieniędzy ani kosztowności. Nadmienia, że urząd gminy umorzył mu w całości podatek od gruntu. Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń wyjaśnił, że ujawniony we wniosku o wpis do ewidencji producentów rachunek bankowy nie był w ogóle obsługiwany, nie wpływały tam żadne kwoty z Agencji i na chwilę obecną wykazuje saldo ujemne. Jeśli chodzi o wysokość stałych obciążeń to skarżący płaci ok. 12 zł za prąd, gdyż szambo i wodę ma własne a gazu nie posiada. Skarżący ponadto oświadczył, że ostatnio zaciągnął u swojego brata pożyczkę wysokości 6.000 zł, którą już spożytkował. Do swych pisemnych wyjaśnień dołączył kopię blankietu opłat za energię elektryczną potwierdzającą wysokość opłat ponoszonych z tego tytułu oraz kopię postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 6 czerwca 2011 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (sygn. akt. [...]) z uwagi na nieustalenie źródeł dochodu dłużnika, braku ruchomości podlegających zajęciu które przedstawiałyby wartości sprzedażne, brak wiadomości o innym majątku dłużnika. W treści tego postanowienia adnotowano także, że dłużnik nie pracuje i nie jest znane źródło jego utrzymania, w miejscu zamieszkania nie stwierdzono ruchomości należących do dłużnika, nie posiada pojazdów mechanicznych, nie figuruje w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS jako osoba zgłoszona do ubezpieczeń społecznych, nie pobiera żadnych świadczeń rentowych ani emerytalnych z ZUS, KRUS, MOPS, nie posiada wierzytelności z tytułu nadpłaty z Urzędu Skarbowego. Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwszy ani jedyny wniosek jaki skarżący składa w tutejszym wojewódzkim sądzie administracyjnym więc w oparciu o akta spraw III SA/Kr 1189/05, I SA/Kr 818/10, I SA/Kr 819/10, III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10, III SO/Kr 4/11, II SAB/Kr 61/11 okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że w roku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych (maj 2010r.) – gdy w wyniku deszczu nawalnego i powodzi uszkodzona została stodoła, stajnia, uprawy na powierzchni 6,89 ha, w budynkach woda sięgała do wys. 50 cm. i zalane zostały m.in. :piec gazowy do c.o. , piec gazowo- elektryczny, silnik do wody, dwie lodówki - skarżący na prowadzonych uprawach posiadał zdolność wygenerowania 4533,47 zł przychodu co stanowiło zaledwie 78,65% takich szacunków z lat poprzednich 2007-2009 (vide: akta sprawy III SO/Kr 4/11). Swego czasu skarżący deklarował też przed organami administracji dochód w wysokości ok. 784,30 zł miesięcznie. (vide: sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10). Zadłużenie, z którym się boryka wynika z niespłaconych kredytów. Prowadzone w stosunku do niego postępowania egzekucyjne są bezskuteczne. Jest właścicielem dwóch nieruchomości: jednej o pow. 0,58 ha , drugiej o pow. 7,27 ha - w tym dwóch domów o pow. 100 m2 i 110 m2, z których jeden jest niezamieszkany(vide: sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10). Należy do niego 23 letni samochód o wartości złomu. W związku z powodzią otrzymał w ubiegłym roku kwotę 1500 zł, pieniądze te nie stanowiły jednak sumy wystarczającej do przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to - mimo specyficznej formy narracji i braku okazania wyciągu z rachunku bankowego - po uzupełnieniu dodatkowymi wyjaśnieniami skarżącego oraz informacjami znanymi orzekającemu z urzędu jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego i aktualnych możliwości płatniczych strony. Generalnie koresponduje ze składanymi wcześniej i w takim samym stopniu znajduje potwierdzenie w treści odpowiednich dokumentów źródłowych złożonych w innych sprawach. Wiary odmówić należało jedynie twierdzeniom skarżącego, że nie osiąga żadnego dochodu i posiada tylko jedną nieruchomość Przeczą temu bowiem dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10. Wszystkie te nieścisłości wynikają jednak jak już niejednokrotnie zauważano, ze specyficznego sposobu wyrażania myśli przez skarżącego. W związku z tym wyciąganie z nich najdalej idących konsekwencji mogłoby być w obecnej sytuacji dla skarżącego krzywdzące. To oczywiście nie oznacza, że okoliczności te należy pomijać. Jak we wszystkim należy jednak zachować odpowiednią relację proporcjonalności. Aktualne możliwości skarżącego nie są zaś specjalne co obrazuje m.in. treść postanowienia o umorzeniu prowadzonego w stosunku do niego postępowania egzekucyjnego z czerwca bieżącego roku. Z zasad doświadczenia życiowego wynika też, że przy obecnym poziomie cen towarów i usług szacunkowo liczony przychód skarżącego wystarcza na opędzenie podstawowych potrzeb. Potwierdzeniem z kolei niskiego poziomu stopy życiowej skarżącego i jego trudnej sytuacji materialnej jest i wysokość rachunków jakie płaci za prąd i fakt umorzenia mu w listopadzie ubiegłego roku zaległości z tytułu niezapłaconego podatku za lata 2009-2010. Problemu nie rozwiązuje ewentualne zbycie 23 letniego samochodu, gdyż pojazd ten ma wartość złomu. Natomiast sprzedaż lub obciążenie nieruchomości gdzie skarżący mieszka, na których gospodarzy i z których się utrzymuje w celu zdobycia środków na koszty postępowania godziłaby w podstawę egzystencji tego człowieka. Uwzględniając to wszystko uzasadnione jest więc wnioskowanie, że przy posiadanym zadłużeniu, prowadzonych windykacjach oraz konieczności usunięcia szkód powodziowych skarżący nie bardzo jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Mając to wszystko na uwadze udzielono zatem skarżącemu zgodnie z jego wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło