III SA/Kr 609/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ż. o zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Ż. na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 11 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania korekty rachunku i zwrotu uiszczonej opłaty postanawia: oddalić wniosek. Wnioskodawczyni w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym w córką. Określając swój majątek podała, że należy do niej udział ¾ cz. w nieruchomości rolnej w R o pow. 1,24 ha; nieruchomość rolna w J o powierzchni 0,96 ha oraz udział ½ cz. w nieruchomości rolnej o pow. 0,32 ha; udział ½ cz. w nieruchomości rolnej o pow. 1,58 ha w miejscowości S; udziały po ½ cz. w nieruchomościach rolnych w miejscowości Z, udział 1/6 cz. w użytku gruntowym o pow. 0,04 ha; nieruchomość rolna w miejscowości R zabudowana budynkiem gospodarczym drewnianym. Nadto udział ½ cz. w lokalu użytkowym Kancelarii Notarialnej. Zadeklarowała brak zasobów oraz przedmiotów wartościowych. Opisując stan majątkowy córki podała, ze należy do niej niezabudowana działka rolna o pow. 0,31 ha w D, udział ½ cz. w nieruchomości rolnej o pow. 1,58 ha w miejscowości S oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w T o pow. 59,9 m2. Opisując dochody prowadzonego z córką wspólnego gospodarstwa domowego oświadczyła, że nie wie czy ojciec dziecka przekazuje córce jakieś środki finansowe i w jakiej wysokości. Powiada, że córka jest studentką. Nadmienia, że w wyroku sadowym miała zasądzone od ojca alimenty w wysokości 700 zł. Co się natomiast tyczy dochodów wnioskodawczyni, to przedstawiła wydruk deklaracji PIT L za 05/2016 r. Wynika z niego że przy 7150 zł przychodu i 5635,26 zł kosztach jego uzyskania odnotowała w miesiącu maju 2016 r. 1514,74 zł dochodu z prowadzonej Kancelarii Notarialnej. Od początku 2016 r. jej przychód wyniósł 50672 zł koszty jego uzyskania 34735,61 zł a dochód 15936,39 zł. Uzasadniając swoje starania podniosła, że nie jest w stanie bez uszczerbku kosztem utrzymania swojego i córki ponieść kolejnej opłaty sądowej. Wyjaśniła, że w Sądzie Rejonowym toczy się postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące wykazanych wyżej działek w miejscowości Z i że w postepowaniu tym koszty biegłego przekroczyły 15 tyś. zł przy czym zaliczki w całości opłaca wnioskodawczyni. W innej zaś sprawie sąd zakończył postepowanie bez orzekania o kosztach, które po stronie wnioskodawczyni wyniosły 18600 zł. Opisując zobowiązania i stałe wydatki podała, że czynsz najmu ½ cz. lokalu kancelarii to 900 zl, koszt utrzymania lokalu kancelarii to ok. 213 zł, miesięczne opłaty za media i Internet 56 zł, prąd ok. 110 zł za dwa miesiące, gaz ok. 120 zł co dwa miesiące, telefony 150 zł, koszt ubezpieczenia OC rolników 160 zł, koszt ubezp. Kancelarii 455 zł. Z urzędu stwierdza się, że zarządzeniem z dnia 6 maja 2016 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 200 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. ustanowienie adwokata o ile złoży oświadczenie, którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawczyni złożyła wymagane oświadczenie, które jest wystarczające do oceny jej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Wnioskodawczyni jest osobą zamożną jak na polskie warunki. Ma bowiem zapewnione stałe źródło dochodu z prowadzonej Kancelarii Notarialnej i jest właścicielem bądź współwłaścicielem (niekiedy razem z córką) licznych nieruchomości rolnych. Jej córka jest także majętną osobą. Równocześnie w oświadczeniach składanych przez wnioskodawczynie razi skłonność do niedomówień i nadinterpretacji. Po pierwsze za niewiarygodne należy uznać jej twierdzenia jakoby prowadząc z córką wspólne gospodarstwo domowe nie wiedziała czy ojciec dziecka przekazuje córce jakieś środki finansowe i w jakiej wysokości. Po drugie sprzeciwić należało się zaliczeniu do wykazywanych stałych miesięcznych wydatków opłat za czynsz najmu lokalu kancelarii, koszty utrzymania lokalu kancelarii, koszt ubezpieczenia Kancelarii. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że wykazane koszty wchodzą w koszty uzyskania przychodu, które wraz z pozostałymi kosztami pozwalają wnioskodawczyni wykazywać niższy dochód z prowadzonej Kancelarii Notarialnej. Nie ma więc powodów aby uwzględniać to jeszcze raz. Skoro zaś sytuacja wnioskodawczyni przedstawia się w ten sposób, to przyznanie jej w takich warunkach prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje zaś praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). Wnioskodawczyni posiada zaś wystarczające środki do uiszczenia wpisu ustalonego – co wymaga podkreślenia - w najniższej wymaganej wysokości. Nadto jeśli zaszłaby taka potrzeba nie będzie mieć większych problemów z pozyskaniem odpowiednich środków poprzez sprzedaż bądź obciążenie jednej z swoich licznych nieruchomości albo posiadanych udziałów. Nie będąc dotychczas obciążona żadnymi kredytami , pożyczkami i ratami leasingowymi posiada też wymaganą przez instytucje finansowe zdolność do bieżącego regulowania przyjmowanych zobowiązań. Z przytoczonych względów należało więc odmówić wnioskowi a w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.