III SA/Kr 61/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewody z dnia 18 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu osoby poszukującej pracy skargę oddala Prezydent Miasta decyzją z dnia 24 września 2019 r. znak [...] działając na podstawie art. 33 ust. 4 a pkt 2 oraz ust. 4 b pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 104 K.p.a. orzekł o utracie przez M. L. statusu osoby poszukującej pracy z dniem 10 września 2019 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że M. L. od 14 czerwca 2019 r. figuruje w rejestrze osób poszukujących pracy. Jeden z kolejnych terminów stawiennictwa został wyznaczony na 10 września 2019 r. W tym terminie M. L. nie stawił się w urzędzie, ani nie poinformował o przyczynach niestawiennictwa w ciągu 7 dni. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M. L. podnosząc, że się z nią nie zgadza. Podał, że powodem niestawienia się w urzędzie była konieczność wyjazdu za granicę do pracy. Wojewoda decyzją z dnia 18 listopada 2019 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawą pozbawienia statusu poszukującego pracy jest przepis art. 33 ust. 4a pkt 2 oraz ust. 4b pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które stanowią, że Starosta pozbawia osobę zarejestrowaną statusu poszukującego pracy, jeśli poszukujący pracy: (...) 2) nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy a tym urzędem, i nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W dniu rejestracji M. L. został poinformowany o prawach i obowiązkach poszukującego pracy, w tym obowiązku stawiennictwa w urzędzie w wyznaczonych terminach pod groźbą utraty statusu poszukującego pracy. Własnoręcznym podpisem potwierdził zapoznanie się z treścią niniejszego pouczenia oraz jego odbiór. Został również pouczony o obowiązku zawiadomienia Urzędu Pracy, w ciągu 7 dni, o okolicznościach uzasadniających niestawiennictwo w urzędzie. Ponadto rejestracja z 14 czerwca 2019 roku była szóstą rejestracją M. L., w związku z tym prawa i obowiązki osoby poszukującej pracy powinny być mu znane. Z akt sprawy wynika, że termin stawiennictwa na 10 września 2019 roku został wyznaczony w siedzibie Urzędu Pracy podczas poprzedniej wizyty, tj. 14 czerwca 2019 roku. Sankcji wynikających z niestawiennictwa w wyznaczonym terminie w Urzędzie Pracy można uniknąć poprzez dokonanie dwóch czynności: powiadomienie Urzędu Pracy w terminie 7 dni o przyczynie niestawiennictwa oraz wykazanie, iż przyczyna niestawiennictwa jest uzasadniona. M. L. tych warunków nie spełnił. O powodach nieobecności poinformował dopiero w odwołaniu złożonym 17 października 2019 roku. Podanych w odwołaniu powodów niestawiennictwa tj. wyjazdu do Niemiec do pracy od 6 sierpnia 2019 roku, nie można jednak uznać za przyczynę uzasadnioną, czyli taką która stanowi nieprzewidzianą, nie spowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się w wyznaczonym terminie. Osoba poszukująca pracy może podjąć zatrudnienie i nadal figurować w ewidencji osób poszukujących pracy, musi jednak wypełniać nałożone na nią obowiązki. Na powyższą decyzję M. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wskazując, że od 20 lat poszukuje pracy i nigdy nie otrzymał żadnej propozycji z urzędu. Ponadto jest bezdomny i posiada najniższą emeryturę. Wskazał, że skreślenie go z listy poszukujących pracę było bezpodstawne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymują przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1482, zwanej dalej "ustawa"). Zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy (...). Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Przepis ten obliguje organ zatrudnienia do pozbawienia statusu bezrobotnego w związku z niespełnianiem warunków określonych w definicji bezrobotnego, zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, a mianowicie – warunku gotowości i zdolności do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Organ zatrudnienia, wyznaczając bezrobotnemu termin wizyty w powiatowym urzędzie pracy, nie tylko działa w celu aktywizacji bezrobotnego, której głównym celem jest znalezienie mu zatrudnienia, ale także weryfikuje jego gotowość i zdolność do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Zatem samo pozostawanie bez pracy nie oznacza jeszcze, że osoba taka korzysta ze statusu bezrobotnego, bowiem konieczna jeszcze jest jej zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Bezrobotny zainteresowany uzyskaniem pracy musi więc stawiając się w powiatowym urzędzie pracy, co jest jego obowiązkiem, wykazać swą dyspozycyjność, by organ zatrudnienia mógł ocenić jego gotowość i zdolność do podjęcia pracy. Terminy wizyt w powiatowym urzędzie pracy wyznaczane są przez organ zatrudnienia, o czym stanowi art. 33 ust. 3 powołanej ustawy, zaś bezrobotny potwierdza własnym podpisem fakt powiadomienia go o wizycie. Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy wprawdzie dopuszcza możliwość niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, jednakże na bezrobotnym spoczywa wówczas obowiązek usprawiedliwienia niestawiennictwa, poprzez wskazanie uzasadnionej przyczyny w okresie 7 dni. Wskazać należy również, że osoba rejestrująca się w PUP składa oświadczenie, zgodnie z treścią którego informowana jest m.in. o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach w powiatowym urzędzie pracy oraz zawiadomienia powiatowego urzędu pracy o zamierzonym wyjeździe za granicę lub innej okoliczności powodującej brak gotowości do pracy. Akta niniejszej sprawy zawierają oświadczenie podpisane przez skarżącego w dniu 14 czerwca 2019 r. Wobec powyższego uznać należy, że skarżący został poinformowany przez organ pierwszej instancji o prawach i obowiązkach jakie ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nakłada na osoby bezrobotne. W niniejszej sprawie Wojewoda podniósł, że z akt sprawy wynika, że skarżący miał obowiązek potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy w dniu 10 września 2019 r. Termin został skarżącemu wyznaczony w dacie stawienia się w UP w dniu 14 czerwca 2019 r. W karcie stawiennictwa w UP bezrobotny potwierdził własnoręcznym podpisem w trakcie wizyty u doradcy klienta datę kolejnego wyznaczonego stawiennictwa. W wyznaczonym terminie skarżący nie stawił się, jak również nie usprawiedliwił przyczyny swojego niestawiennictwa. Dopiero w odwołaniu złożonym w dniu 17 października 2019 r. skarżący podniósł, że w tym okresie przebywał w Niemczech, gdyż wyjechał do pracy. W swojej skardze skarżący powołuje się na okoliczność rozmowy telefonicznej z pracownikiem jeszcze przed terminem wyznaczonego stawiennictwa w urzędzie, i poinformował, że przebywa w Niemczech, ale oczekuje na pracę w Polsce. Zdaniem Sądu okoliczność ta nie może być uznana jako dokonanie zgłoszenia w terminie 7 dni, które miałoby usprawiedliwić jego niestawiennictwo. Z wypowiedzi skarżącego wynika, ze nie znał on terminu wyznaczonego spotkania, co podważa jego wersję o ciągłym i stałym kontakcie z urzędem, a nawet jeżeli taki kontakt był faktem to oznacza, że skarżący nie przywiązywał wagi do informacji, które otrzymywał z urzędu. Ponadto akta sprawy nie potwierdzają powołanej przez skarżącego czynności rozmowy telefonicznej, z której nie została sporządzona żadna notatka służbowa. Skarżący nie przedstawił również żadnego usprawiedliwienia niedochowania siedmiodniowego terminu wynikającego z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Również powód niestawiennictwa nie może zostać uznany za niemożliwy do przezwyciężenia, nagły i nieprzewidziany. Zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy bezrobotny, który w okresie nie dłuższym niż 10 dni przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, jeżeli o zamierzonym pobycie za granicą lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił powiatowy urząd pracy. Zasiłek za ten okres nie przysługuje. Całkowity okres zgłoszonego pobytu za granicą oraz braku gotowości do pracy z innego powodu nie może przekroczyć łącznie 10 dni w okresie jednego roku kalendarzowego. Skarżący wiedząc lub też nie wiedząc z własnej winy o wyznaczonym terminie na dzień 10 września 2019 r. nie zgłosił w organie powodu wyjazdu. Ustawa stanu braku gotowości do podjęcia zatrudnienia nie wiąże z samym zawiadomieniem lecz z rzeczywistym stanem faktycznym, w którym bezrobotny przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej ten brak gotowości do podjęcia zatrudnienia. Natomiast jeżeli bezrobotny nie dokonał zawiadomienia, to w ogóle nie może korzystać z dobrodziejstwa cyt. przepisu. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje badanie charakteru zgłoszonego przez bezrobotnego wyjazdu oraz przyczyn zgłoszonego braku gotowości do podjęcia zatrudnienia, a nawet ustalanie czy zgłoszony wyjazd jest równoznaczny z brakiem gotowości do podjęcia zatrudnienia. W przedmiotowej sprawie decydujące znaczenie ma okoliczność, że pobyt skarżącego poza miejscem zamieszkania, od 6 sierpnia 2019 r., co sam przyznał, przekracza dopuszczalny ustawowy okres 10 dni braku gotowości do pracy. Dlatego nie jest konieczne badanie charakteru zgłoszonego przez bezrobotnego wyjazdu oraz przyczyn zgłoszonego braku gotowości do podjęcia zatrudnienia, a nawet ustalenie czy zgłoszony wyjazd jest równoznaczny z brakiem gotowości do podjęcia zatrudnienia. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej wykładni oraz prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Uzyskanie i utrzymanie statusu bezrobotnego daje określone prawa, jednakże uprawnieniom tym odpowiadają przewidziane w ustawie powinności, między innymi określony w art. 33 ust. 3 ustawy obowiązek zgłaszania się do urzędu pracy celem potwierdzania gotowości i przede wszystkim zdolności do podjęcia zatrudnienia. Przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy definiuje bezrobotnego jako osobę zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej. Skarżący nie stawił się na wyznaczony termin, nie usprawiedliwił nieobecności w ciągu 7 dni. Przede wszystkim nie zachował gotowości do pracy opuszczając miejsce zamieszkania bez zgłoszenia wyjazdu, który trwał ponad 10 dni w roku kalendarzowym O obowiązkach wynikających z art. 33 ust. 3 powołanej ustawy i skutkach ich niedochowania skarżący został prawidłowo pouczony. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 oddalił skargę.