III SA/Kr 615/08

PostanowienieWSA w Krakowie2008-11-06

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba niepełnosprawna z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i całkowitą niezdolnością do pracy, posiadająca mieszkanie, ale o niskich dochodach i ponosząca wysokie koszty leczenia i utrzymania, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżąca spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, ponieważ jej sytuacja materialna, rodzinna i zdrowotna, pomimo posiadania mieszkania, wskazuje na niemożność poniesienia kosztów postępowania. Niskie dochody, wysokie wydatki na leczenie i utrzymanie, a także całkowita niezdolność do pracy uniemożliwiają jej samodzielne pokrycie kosztów sądowych i skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. R. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, całkowicie niezdolną do pracy, samotnie wychowującą córkę. Posiada mieszkanie, ale jej miesięczne dochody wynoszą 938,53 zł, przy czym ponosi wysokie koszty związane z opłatami za mieszkanie, prąd, gaz, leki oraz leczeniem specjalistycznym. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. R. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi 44 metrowe mieszkanie. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 938,53 zł. Uzasadniając swoje starania nakreśliła ogólnie swoją sytuację życiową. Do wniosku dołączyła zaświadczenie ZUS, które potwierdza, że potrąceniach skarżąca do wypłaty otrzymuje 938,53 zł. Z zalegających w aktach sprawy pozostałych pism skarżącej wynika, że za mieszkanie płaci 254 zł czynszu. Powiada, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym z całkowitą niezdolnością do pracy. Cierpi na schorzenia serca, narządów ruchu, nerwicy lękowej. Ma długi. Brakuje jej na leki. Przez lata samotnie wychowywała córkę. Z przedstawionych na wezwanie kopii dokumentów wynika, że za mieszkanie ma płacić po 219,32 zł (powiadomienie o zmianie opłat), za prąd po 127,39 zł (faktury VAT), za gaz w ostatnimi czasy w ustalonych okresach rozliczeniowych płaciła przeszło 271 zł aktualnie zaś po około 22 zł (faktury, pismo PGNiG, reklamacja) za lekarstwa ostatnio zapłaciła 163,47 zł i 34,88 (faktury), za telefon 182,82 (faktura). Skarżąca legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS uznającym ja za osobę całkowicie niezdolną do pracy (orzeczenie) z uwagi na stwierdzone schorzenia (zaświadczenie o stanie zdrowia, zaświadczenia lekarskie). Na przestrzeni ostatnich dwu lat kalendarzowy była dwukrotnie hospitalizowana (karty leczenia szpitalnego). Korzystała z zabiegów rehabilitacyjnych (zaświadczenie). Jest objęta leczeniem specjalistycznym (skierowanie). Ma do wykupienia szereg recept (recepty) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika (art. 245 §2 ppsa) o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z wolą ustawodawcy wniosek o przyznanie prawa pomocy (art. 243 ppsa) powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach. Dokładność owych danych stopniowana jest przeświadczeniem sądu (referendarza), że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. -udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić- (...) 2. -dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić- (...) 3. -ujawnić, stwierdzić coś- wykazać się - wykazywać się -udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się-. (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożyła wymagane oświadczenie a na wezwanie przedłożyła kopie wymaganych dokumentów źródłowych stanowiących obiektywne świadectwo zaistnienia opisanych w nich zdarzeń, wskazywanych danych. Niewielkie nieścisłości należy położyć na karb nieporadności skarżącej. Sytuacja skarżącej nie należy do łatwych. Mimo bowiem posiadanego mieszkania nie sposób uznawać ją za osoba zamożną. Dużo bliżej skarżącej do osób o których można powiedzieć, że są ubogie. Dochody jakie osiąga są znacznie niższe od przeciętnych zarobków w gospodarce i w zasadzie wystarczają tylko na opłacenie stałych wydatków oraz opędzenie najpotrzebniejszych potrzeb życiowych, wykup lekarstw. Jako osoba niezdolna do pracy nie za bardzo może poprawić warunki swej egzystencji. Możliwości rozdysponowania ujawnionym majątkiem są bardziej potencjalne aniżeli możliwe do przeprowadzenia. Sprzedaż czy obciążenie mieszkania w celu zdobycia środków na koszty postępowania i adwokata z urzędu stanowiłoby w istocie pozbawienie skarżącej koniecznego utrzymania (por. orzecz. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52) i prowadziło do przymusowego wyzbycia się jedynego zabezpieczenia jakie posiada człowiek borykający się z problemami natury zdrowotnej. Zaciągnięcie pożyczki lub kredytu w jej przypadku jest iluzoryczne wziąwszy pod uwagę i kryteria ich udzielania przez banki i dochód jakim skarżący dysponuje. Mając to wszystko na uwadze należało skarżącej udzielić wnioskowanej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło