III SA/Kr 620/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) NSA Grażyna Danielec Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. sprawy ze skargi D. F. – C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia 29 kwietnia 2010 r., Nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) po rozpatrzeniu odwołania D. F. – C., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] 2010 r., Nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu 14 maja 2009 r. skarżąca złożyła wniosek do Biura Powiatowego ARiMR o przyznanie płatności bezpośredniej (OB) na rok 2009, obejmującej jednolitą płatność obszarową (JPO) oraz uzupełniającą płatność obszarową (UPO) do powierzchni roślin przeznaczonych na pasze, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ). Wniosek dotyczył przyznania płatności do obszaru 15 działek ewidencyjnych. Łącznie zadeklarowano 17,34 ha do płatności JPO, 12,73 ha do płatności UPO, oraz 4,19 ha do płatności PZ. Decyzją z dnia [...] 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącej płatności OB za 2009 r., w pomniejszonej kwocie ze względu na stwierdzone przedeklarowanie. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w oparciu o wyniki kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności na 2009 r. uznano, że powierzchnia uprawniona do płatności wyniosła 15,93 ha w przypadku płatności JPO, 12,10 ha w przypadku płatności UPO, zaś w przypadku płatności PZ - 3,53 ha. W odwołaniu skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja nie odzwierciedla stanu faktycznego działek zadeklarowanych do płatności. W szczególności zakwestionowano ustalenia organu dotyczące uprawnionych do dopłat powierzchni działek ewidencyjnych o nr [...] oraz nr [...]. Decyzją z dnia 29 kwietnia 2010 r. Dyrektor Oddziału ARiMR utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że ze zdjęć lotniczych wynika, iż tereny zadeklarowane do dopłat (w tym teren dotyczący spornych działek nr [...] i nr [...]), z uwagi na zakrzaczenia i zalesienia nie znajdują się w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Tymczasem zgodnie z art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. (Dz.Urz. UE L 30 z 31.01.2009 r.) w procesie przyznawania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego istnieje bezwzględny wymóg utrzymania w dobrej kulturze rolnej gruntów rolnych, na dzień 30 czerwca 2003 r. Dlatego też, zdaniem organu, dla rozstrzygnięcia w sprawie nie ma znaczenia zgodność między aktualną sytuacją na przedmiotowych działkach i danymi zawartymi w Ewidencji Gruntów i Budynków oraz wynikami przeprowadzonej w 2009 r. kontroli na miejscu. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nie przyznania płatności w ramach sytemu wsparcia bezpośredniego na całą powierzchnię deklarowaną we wniosku dla działki nr [...]. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że sporna działka od 2001 r. w całości jest użytkowana rolniczo, wykazały to kontrole na miejscu przeprowadzone w 2006 r. i 2009 r., a ponadto do tej pory były przyznawane dopłaty odnoście powierzchni wynoszącej 0,8 ha. Zarzucono, że ARiMR nie wzięła pod uwagę wypisów z Ewidencji Gruntów i Budynków oraz wyników kontroli przeprowadzonych na miejscu. Skarżąca przytoczyła przepisy art. 10, art. 75, art. 77 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.- dalej P.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a. W razie braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddala ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. Na wstępie rozważań należy wskazać, iż postępowanie w sprawach przyznania jednolitych płatności obszarowych bądź uzupełniających płatności obszarowych toczy się zasadniczo w oparciu o przepisy k.p.a., co wynika z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 roku, Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Jednocześnie art. 3 ust. 2 i ust. 3 tejże ustawy wprowadzają szereg modyfikacji w zasadach postępowania, wynikających z k.p.a. Stosownie do art. 3 ust. 2, w postępowaniu organ administracji publicznej stoi na straży praworządności (pkt 1), jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2), udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (pkt 3) oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (pkt 4). Oznacza to znaczne ograniczenie przewidzianych w k.p.a. zasad prawdy materialnej, informowania stron oraz czynnego udziału strony w postępowaniu. Wyraźne wyłączenie zastosowania art. 81 k.p.a. (zgodnie z nim okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów) oznacza, że brak możliwości wypowiedzenia się strony na temat poszczególnych dowodów nie wyklucza oparcia na nich ustaleń faktycznych. Nadto art. 3 ust. 3 ustawy stanowi, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z powyższego wynika, iż za bezzasadne należy uznać zarzuty, dotyczące naruszenia art. 10 k.p.a., który statuuje zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. Zasady, wynikające z przepisów k.p.a., doznają w postępowaniu o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego znacznych ograniczeń, wynikających z powołanych wyżej przepisów. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia stanu faktycznego nie oddającego – zdaniem skarżącej rzeczywistego stanu zadeklarowanych we wniosku działek. Oznacza to, że skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji ustalenie go niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Zdaniem skarżącej, ARiMR przyjmując, że powierzchnia uprawniona za 2009 r. do płatności JPO na zgłoszonych działkach była mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku, nie wzięła pod uwagę wypisu z Ewidencji Gruntów i Budynków, a także wyników kontroli na miejscu, przeprowadzonych w 2006 r. i w 2009 r., które to nie wykazały żadnych nieprawidłowości w zakresie deklarowanych powierzchni działek - w tym co do działki Nr [...] o deklarowanej powierzchni 0,8 ha - a także w zakresie utrzymywania ich w prawidłowej kulturze rolnej. Tymczasem organ swoje ustalenia oparł przede wszystkim na zdjęciach lotniczych terenu wspomnianych działek (tzw. ortofotomapy) oraz danych PEG (powierzchnia ewidencyjna gruntu). I tak zdjęcie z 2009 r. wskazuje, że tereny zadeklarowane znajdują się w dobrej kulturze rolnej, jednak zdjęcia z lat 2003-2004 wskazują, że dużą część działki rolnej S i F (działki ewidencyjne nr [...] oraz [...]) pokrywały zakrzaczenia i zalesienia, które istniały na tym obszarze do 2004 r. Warunkiem skutecznego ubiegania się o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest zadeklarowanie do tych płatności min. 1 ha gruntów w dobrej kulturze rolnej ale takich, które były w dobrej kulturze rolnej również na dzień 30 czerwca 2003 r. Zgodnie z art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16 z późn. zm,), działki są trwale wykluczane z płatności obszarowych, jeżeli stwierdzono na nich brak utrzymywania dobrej kultury rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., co oznacza. że nie można przyznać do nich płatności JPO i UPO, nawet w przypadku doprowadzenia ich do dobrej kultury rolnej w terminie późniejszym. W ocenie Sądu rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały oparte na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Stan ten potwierdzają jednoznacznie zdjęcia lotnicze i dane PEG. Zebrane w sprawie dokumenty stoją w sprzeczności z twierdzeniem skarżącej, że zgłoszona do płatności działka Nr [...] pozostawała we właściwej kulturze rolnej już od 2001 r. Jednocześnie zarzut skarżącej o niezgodności między stanem faktycznym sprawy przyjętym przez organ, a aktualną sytuacją na działkach, danymi z Ewidencji Gruntów i Budynków oraz wynikami kontroli na miejscu, nie może być skuteczny. Wyniki kontroli oraz dane z Ewidencji Gruntów i Budynków dotyczyły stanu zgłoszonych do płatności dziatek rolnych w roku 2009, zaś niniejszy spór, dotyczył ustalenia, iż części w/w działek nie byty utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. (co dyskwalifikuje tego rodzaju grunty od możliwości ubiegania się o płatności obszarowe w kolejnych latach). W tych okolicznościach nie może być mowy o naruszeniu art. 75 K.p.a. oraz zasady prawdy materialnej, wynikającej z art. 77 § 1 K.p.a., co sugerowała treść sformułowanych przez skarżącą zarzutów. W konsekwencji dokonanych w sposób prawidłowy ustaleń faktycznych uprawnionym stało się zastosowanie przez organy administracji przewidzianych przez obowiązujące normy prawne sankcji w postaci pomniejszeni płatności za 2009 r. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a..