III SA/Kr 622/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Katarzyna Dydaś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Prezydent Miasta decyzją wydaną w dniu [...] znak [...], w następstwie uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26.06.2007r. sygn. akt SA/Kr 80/07 decyzji Wojewody z [...] znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] znak [...], orzekł na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) o wymeldowaniu C. O. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu organ odwołał się do wniosku skarżącego P. P. o wymeldowanie C. O. oraz do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych na podstawie zeznań stron postępowania, świadków, oględzin lokalu i wizji dokonanej przez Policję. P. P. zeznał bowiem, że C. O. nigdy nie zamieszkiwała w lokalu przy ul. [...] w K. w sposób trwały. Przychodzi ona do powyższego lokalu rzadko, natomiast od lat na stale zamieszkuje u swojej siostry w N. S. Dodał, że licznik zużycia energii w mieszkaniu od wielu miesięcy wskazuje stałą liczbę zużytych jednostek, w mieszkaniu nie ma gazu ani też węgla, co wskazuje na brak zamieszkiwania w lokalu kogokolwiek. C. O. oświadczyła, że zamieszkuje w przedmiotowym lokalu w sposób nieprzerwany w wyjątkiem wyjazdów związanych z pracą zawodową. Posiada w mieszkaniu rzeczy osobiste oraz przedmioty codziennego użytku. Dodała, że obecnie nie nocuje w tym mieszkaniu z uwagi na brak podłączenia prądu i związany z tym brak ogrzewania. Przebywa aktualnie u siostry B. G. – S. przy ul. [...] w K. Do mieszkania przy ul. [...] przychodzi kilka razy w tygodniu po to, by wysprzątać i odebrać korespondencję. Ponosi koszty związane z utrzymaniem lokalu a po zakończeniu okresu zimowego zamierza tam ponownie nocować. Wskutek oględzin lokalu ustalono, że w pokoju znajdowały się rzeczy osobiste, obrazy, łóżko i szafy, w których były ubrania. Znajdował się w pokoju również zimny piec kaflowy, którego drzwiczki były zastawione różnymi przedmiotami, natomiast kuchnia oraz łazienka (w których nie było środków czystości) były w złym stanie technicznym świadczącym o braku użytkowania. Świadek E. G. – S. potwierdziła fakt zamieszkiwania C. O. w lokalu przy ul. [...] w K. przez okres zimowy, przy czym dodała, że korzysta ona z rzeczy osobistych siostry. Świadek ten zeznał też, że przychodzi z C. O. do lokalu przy ul. [...], czasami odwiedza ja w tym lokalu. Świadek R. S. zeznał, że spotyka się średnio dwa razy w miesiącu w tym lokalu z C. O. Pozostali świadkowie M. P., A. P., J. C. i W. P. zeznali, że nie widują bądź widują sporadycznie C. O. na terenie budynku, w którym znajduje się przedmiotowe mieszkanie. W czasie kilkukrotnej kontroli meldunkowej Policji C. O. nie zastano w mieszkaniu. Powyższe ustalenia dały podstawę organowi do stwierdzenia, że zachodzi w sprawie przesłanka do wymeldowania C. O., gdyż lokal przy ul. [...] nie stanowi jej stałego miejsca zamieszkania. Świadczą o tym głównie warunki mieszkaniowe. Oświadczenie, które złożyła C. O. o zamiarze powrotu do mieszkania, zdaniem organu, składane są na potrzeby postępowania. Utrzymanie zameldowania w stwierdzonym stanie faktycznym byłoby utrzymaniem fikcji meldunkowej. W odwołaniu od powyższej decyzji C. O. podniosła, że nadal w lokalu przy ul. [...] znajduje się jej centrum aktywności życiowej. Znajdują się tam bowiem jej rzeczy osobiste, odbiera korespondencję, mieszka tam z zamiarem stałego pobytu. Współwłaściciel P. P., wnioskujący o wymeldowanie, uniemożliwia jej przebywanie w lokalu poprzez wymianę zamków do pomieszczeń użytkowych, odcięcie przyłącza prądu, gazu oraz przejmowanie korespondencji. Odwołująca podniosła, że uzyskała w Zakładzie Energetycznym warunki przyłączenia energii elektrycznej oraz zgodę administracji na dokonanie przyłącza elektrycznego. Nieprzebywanie w mieszkaniu na przełomie listopada oraz grudnia wynika ze znacznego spadku temperatur, a w związku z tym z koniecznością zamieszkania u siostry. Podniosła jednocześnie, że nie występuje w jej przypadku cecha dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu, gdyż nieprzebywanie w nim wynika tylko i wyłącznie z działań współwłaściciela. Wojewoda decyzją z dnia [...] znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał na uchybienia organu w zakresie niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. tego czy C. O. opuściła lokal przy ul. [...] w K. jedynie czasowo, ze względu na odłączone media oraz brak możliwości ogrzania lokalu w okresie zimowym czy też opuszczenie ma charakter trwały. Ponadto organ I instancji nieprawidłowo określił krąg stron postępowania. Współwłaścicielami przedmiotowego lokalu są bowiem W. P. i P. P. W związku z treścią art. 10 kpa, nie zawiadamiając W. P. o wszczęciu postępowania oraz nie doręczając jej decyzji organ naruszył prawo strony do wypowiedzenia się, które to prawo stanowi jedną z gwarancji procesowych zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi P. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podniósł w niej okoliczność, że organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie ze wskazówkami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Sądu z dnia 26.06.2007r. w sposób wyczerpujący i kompletny. Udział w postępowaniu W. P. skarżący uważa za zbędny z uwagi na to, że jest ona jego żoną wyrażającą pogląd na sprawę tożsamy z jego poglądem. Ponadto skarżący podniósł, że pozostaje osobą bezdomną. Od roku 2006 podejmuje starania o zameldowanie się w lokalu przy ul. [...], natomiast na przeszkodzie staje fakt, że jest tam zameldowana C. O. Wyjaśnił, że nie ma związku jego działanie z odłączonymi mediami. Brak bowiem warunków do zamieszkania w okresie zimowym w przedmiotowym mieszkaniu jest tylko i wyłącznie winą C. O., która nie potrafi obsłużyć urządzeń należących do sieci energetycznej, nie zakupuje opału a do Zakładu Energetycznego zwróciła się z wnioskiem o zamontowanie odrębnego licznika tylko i wyłącznie po to, by ukryć fakt zerowego stanu licznika wskazującego na niezamieszkiwanie przez nią w tym lokalu. Skarżący podkreślił, że okres niezamieszkiwania C. O. w tym lokalu wyniósł dłużej niż trzy miesiące, a w związku z tym zasadnym jest orzeczenie o wymeldowaniu tej osoby na jego wniosek jako właściciela lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że motywem uchylenia decyzji organu I instancji są braki o charakterze procesowym, które organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy ma obowiązek uzupełnić. Na rozprawie w dniu 19.11.2008r. skarżący wyjaśnił, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego sygn. akt [...] (prawomocnego od [...]) o zniesieniu współwłasności nieruchomości budynkowej przy ul.[...], lokal nr [...] ( w którego skład wchodzi lokal nr [...] ) stanowi odrębną nieruchomość lokalową, której współwłaścicielami po ½ jest skarżący i jego żona. Nadto załączył do akt sprawy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] znak [...] wydaną po uchyleniu przez Wojewodę decyzji z dnia [...], na mocy której orzeczono o wymeldowaniu C. O. z pobytu stałego z powyżej wskazanego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga P. P. nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem decyzji Wojewody z dnia [...] znak [...] w kontekście uchylenia przez nią decyzji Prezydenta Miasta z [...] znak [...]. Organ za podstawę wydania decyzji wskazał art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Sądu postępowanie przed organem I instancji w istocie rzeczy zawierało braki w zakresie postępowania wyjaśniającego, przy czym braki te nie mogły być sanowane w postępowaniu odwoławczym, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy. Chodzi przede wszystkim o wadliwy zakres ustalenia stron postępowania w przedmiocie wymeldowania C. O. Stroną zgodnie z art. 28 kpa jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, natomiast zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonym żądań. Postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu, inaczej rzecz ujmując, jedynie oddziaływa na jego prawa i obowiązki wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z tym podmiotem. Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że żona skarżącego W. P. jako współwłaścicielka lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. posiada interes prawny w rozstrzygnięciu w przedmiocie wymeldowania osoby zajmującej lokal na podstawie decyzji administracyjnej. Wynika to z istoty prawa własności tj. z zakresu wykonywania go wobec okoliczności zajmowania go przez osoby trzecie. Nie chodzi przy tym o zależność prawa własności od faktu zameldowania czy wymeldowania danej osoby z lokalu ( są to czynności ściśle administracyjne), niemniej jednak pewne uprawnienia właścicielskie jak choćby dysponowanie lokalem w praktyce mogą być ograniczone okolicznością istnienia meldunku w danym lokalu. Akta administracyjne zawierały informację, względem której organ I instancji przeszedł do porządku dziennego tj. informację, że W. P. jest współwłaścicielem lokalu nr [...] w nieruchomości nr [...] położonej przy ul. [...] w K. ( świadczył o tym wypis z księgi wieczystej jak też jej zeznanie z dnia [...] 2007r. ). W świetle oświadczenia skarżącego na rozprawie w dniu 19.11.2008r., że przedmiotowy lokal nr [...] ( w którego skład wchodzi lokal nr [...]) stanowi na mocy postanowienia Sądu Rejonowego odrębną nieruchomość lokalową będącą przedmiotem współwłasności ułamkowej małżeństwa P. i W. P., tym bardziej zasadny staje się pogląd, że W. P. winna obok P. P. posiadać status strony w postępowaniu o wymeldowanie C. O. Należy nadmienić, że niezapewnienie stronie udziału w postępowaniu bez jej winy pociąga za sobą istotne konsekwencje procesowe, albowiem takie postępowanie prowadzone jest w warunkach w których zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z powołanym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez swej winy brała udziału w postępowaniu. Odnosząc się ściśle do zarzutu skargi P. P., iż brak udziału żony w prowadzonym postępowaniu nie będzie mieć wpływu na decyzję z punktu widzenia merytorycznego, gdyż podziela ona jego pogląd na temat konieczności wymeldowania C. O. oraz odnosząc się do rozważań skargi na temat faktycznych powodów nieobecności w przedmiotowym lokalu C. O. – należy zauważyć, że decyzja organu odwoławczego odnosiła się przede wszystkim do uchybień proceduralnych popełnionych przez organ I instancji, natomiast nie przesądzała kwestii co do merytorycznego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Jest to decyzja o ściśle procesowym charakterze, która odnosi się do uchybień organu na gruncie prawa administracyjnego procesowego. Taki charakter ma również we fragmencie odnoszącym się do braku wyjaśnienia powodów, dla których C. O. faktycznie nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Dopiero decyzja, która zostaje wydana w warunkach zachowania wszystkich wymogów proceduralnych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego może być podstawą do oceny przez organ z punktu widzenia poprawności merytorycznej, w sprawie będzie to ocena czy organ dokonał prawidłowej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego w stosunku do przepisów w przedmiocie wymeldowania. Sąd posiada wiedzę o wydaniu przez Prezydenta Miasta kolejnej decyzji w przedmiocie wymeldowania C. O. z lokalu [...] przy ul. [...] w dniu [...] znak [...], wskutek uchylenia przez organ odwoławczy decyzji poprzedzającej, jednak ta decyzja nie mogła być i nie była przedmiotem kontroli Sadu w związku ze skargą P. P. z dnia 22.04.2008r. . Wobec powyższego - zachodzą podstawy do oddalenia skargi P. P. na gruncie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem decyzja Wojewody [...] znak [...] jest zgodna z prawem.