III SA/Kr 626/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie NSA Wiesław Kisiel spr. WSA Tadeusz Wołek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2007 r. ze skargi S. M. orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia 8 października 2004 r., nr [...] przedmiocie uznania za zdolnego do służby wojskowej I. uchyla zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w [...] na rzecz skarżącego S. M. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 września 2007 r., sygn.akt III SA/Kr 626/07 W dniu [...] marca 2004 r. Powiatowa Komisja Lekarska dla Powiatu [...] orzekła w I instancji o zdolności S. M. do służby wojskowej, z zaliczeniem strony do kategorii A (karta akt adm. nr 4). Stwierdzono u strony niezrośnięcie łuku kręgu S l, uznając zarazem że powoduje to jedynie nieznacznie upośledzenie sprawności fizycznej S. M.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art.26 ust.1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. 2002, nr 21, poz.205 z późn.zm.), §§ 1 i 2 oraz § 34 pkt 10 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. 1992, nr 57, poz. 278 z późn.zm.). Odwołaniem z dnia [...] marca 2004 r. S. M. zarzucił powyższej decyzji oparcie się na niekompletnym ustaleniu jego stanu zdrowia. Strona stwierdziła, że cierpi na uszkodzenie mięśnia sercowego oraz ubytek w górnej części przegrody przedsionkowej (karta akt adm. nr 2). Do strony zostały skierowane wezwania do stawienia się przed Wojewódzką Komisją Lekarską w dniu [...] sierpnia 2004 r., a następnie w dniu [...] września 2004 r. (karty akt adm. nr 8... 12). Jednakże strona tych wezwań nie odebrała. Wojewódzka Komisja Lekarska w [...] załatwiła w II instancji sprawę S. M. wydając orzeczenie z dnia 8 października 2004, nr [...] , na podstawie art.138 § 1 pkt 1 K.p.a., art.28 ust.2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej, §§ 1 i 2 oraz § 34 pkt 10 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Uznano, że ustalenia komisji I instancji były prawidłowe. Równocześnie strona, na poparcie swoich twierdzeń, nie dołączyła do odwołania żadnej dokumentacji medycznej, jak również - nie odebrała wezwań prawidłowo skierowanych do niej i nie stawiła się na posiedzenie komisji. Pismem z dnia [...] listopada 2004 r. strona zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zakwestionowała twierdzenia organu II instancji o prawidłowym zawiadomieniu jej o przebiegu postępowania odwoławczego. Strona rzeczywiście przebywała za granicą (w dniach od 20 czerwca 2004 r. do dnia 30 września 2004 r.), ale wbrew twierdzeniom organu o fakcie tym uprzedziła WKU w [...] . W dalszym ciągu skargi S. M. powtórzył swe wcześniejsze argumenty o wrodzonej wadzie serca, które nie zostały wzięte pod uwagę w postępowaniu administracyjnym. Do skargi dołączył dokumentację medyczną. Skarga została przez organ odwoławczy przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dopiero po upływie nieomal 3 lat od otrzymania skargi (w załączeniu do pisma organu z dnia [...] lipca 2007 r.. Organ odwoławczy podtrzymał swe stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów proceduralnych, WKL stwierdziła, że strona nie poinformowała organu administracyjnego o czasowej nieobecności w kraju. Dlatego należało uznać, że zawiadomienia zostały stronie doręczone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Sąd uwzględnił skargę z powodu istotnych naruszeń prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej (art145 § 1 pkt 1 lit c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Najistotniejsze uchybienie polegało na naruszeniu art.7 i art.77 K.p.a. Na mocy tych przepisów to na organie, a nie na stronie, spoczywa główny ciężar gromadzenia materiału dowodowego, potrzebnego do wydania decyzji. Na podstawie akt sprawy doręczonych Sądowi przez organ odwoławczy nie można zasadnie twierdzić, że organy administracyjne wywiązały się z tego zadania. W aktach sprawy brak dowodu, że organ I instancji w sposób wszechstronny ustalił stan zdrowia strony, gdyż znaleźć można wyłącznie lapidarną adnotację o niezrośnięciu łuku kręgu S l. Nie ma dowodu, że Komisja orzekająca w I instancji skontrolowała pozostałe wskaźniki zdrowia strony. Sąd wziął pod uwagę twierdzenia S. M. zgłoszone na rozprawie, że informował on Komisję I instancji o swych problemach kardiologicznych, a do odwołania dołączył dokumentację analogiczną do tej, jaka następnie została dołączona do skargi do WSA. Racjonalnie działająca strona zazwyczaj przekazuje organowi możliwie najwięcej informacji, które uważa za korzystne dla siebie i dlatego bardzo prawdopodobne jest, że S. M. podnosił swe problemy kardiologiczne w postępowaniu w I instancji. Sąd nie miał możliwości skonfrontowania tych twierdzeń strony z wiedzą organów administracyjnych o przebiegu postępowania administracyjnego, gdyż akta sprawy są wyrywkowe, przedstawiciel organu odwoławczego nie stawił się na rozprawę, a odpowiedź na skargę nie wnosi niczego do sprawy. Dlatego wątpliwości w tym zakresie nie można było rozstrzygać na niekorzyść skarżącego, lecz należało uznać, że organ administracyjny nie wykazał w postępowaniu sądowym, że postępowanie jurysdykcyjne w I i II instancji zostało przeprowadzone z pełnym poszanowaniem wymogów prawa procesowego, zarówno w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, jak i zagwarantowania stronie prawa do czynnej ochrony swoich interesów prawnych. W niniejszej sprawie Sąd nie miał możliwości rzetelnej oceny przebiegu postępowania administracyjnego, którego dotyczyła skarga, gdyż nie otrzymał od organu administracyjnego prawidłowej, kompletnej dokumentacji, ani wyczerpującej informacji. Uzasadniło to uwzględnienie skargi na zasadzie art.145 § 1 pkt 1 lit.c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wiarygodność twierdzeń organu administracyjnego w niniejszym postępowaniu sądowym, że przestrzegał on wszystkich wymogów prawa została w istotnym zakresie podważona przez rażące naruszenie art.54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. przekazanie skargi po upływie 32 miesięcy bez jakiegokolwiek wytłumaczenia czy usprawiedliwienia. Tak rażąca zwłoka organu oraz niekompletność akt sprawy (m.in. brak dokumentacji wszczęcia postępowania, zakresu pouczeń przekazanych stronie na początku postępowania i wyczerpującej odpowiedzi na skargę) zasadniczo godzi w prawo strony do prawidłowego załatwienia swej sprawy zgodnie z prawem (art.7 w zw. z art.2 Konstytucji RP), w prawo do obrony swych uprawnień przed niezawisłym sądem (art.45 ust.1 Konstytucji RP). Godzi to również w kompetencję sądu administracyjnego do kontrolowania organów administracyjnych (art.184 Konstytucji RP), gdyż Sąd nie mógł uzyskać kompletnego obrazu przebiegu postępowania wyjaśniającego. Wprawdzie decyzje organów administracyjnych korzystają w porządku prawnym z domniemania zgodności z prawem, ale nie implikuje to obowiązku sądu administracyjnego oddalenia skargi, gdy jej zarzutom organ jedynie zaprzecza bez należytego udokumentowania swego stanowiska.. Równość skarżącego i organu administracyjnego w postępowaniu sądowym (art.32 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie niweluje w najmniejszym choćby stopniu konsekwencji zasady praworządności (art.7 w zw. z art.2 Konstytucji RP), a w szczególności - negatywnego domniemania kompetencji władczych administracji publicznej i obowiązku organu udowadniania, że decyzja została wydana z pełnym poszanowaniem prawa przedmiotowego. Towarzyszy temu brak związania sądu administracyjnego zarzutami skargi (art.134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dopóki więc organ administracyjny nie usunie dowodami przedłożonymi sądowi administracyjnemu wszelkich wątpliwości na temat zgodności swego postępowania z prawem, dopóty sąd nie może swym autorytetem gwarantować stronie i pozostałym uczestnikom obrotu prawnego, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd musi otrzymać dowody przekonująco (wiarygodnie) świadczące o prawidłowości zaskarżonej decyzji i dopiero na tej podstawie może oddalić skargę. Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego (art. 57 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). To nie skarżący ma obowiązek udowodnić przed sądem naruszenie prawa przez organ wydający decyzję (choć strona może to udowadniać i najczęściej stara się to zrobić), ale to organ ma przekonać sąd, że prowadząc postępowanie administracyjne i wydając decyzję działał na podstawie i w granicach prawa (art.7 Konstytucji RP). W tym celu organ przekazuje sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art.54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skoro w niniejszym postępowaniu sądowym organ nie przedstawił takich dowodów, należało skargę uwzględnić. W ponownym postępowaniu organy administracyjne I i II instancji uzupełnią czynności procesowe, należycie je dokumentując i starannie przygotowując się do uwodnienia swych racji w razie ewentualnego zaskarżenia ponownych decyzji do sądu administracyjnego (art152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, poz. 1417 i nr 250, poz. 2118 oraz 2006, nr 38, poz. 268 i nr 208, poz.1536). O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art.200 w zw. z art.205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.