III SA/Kr 626/15

PostanowienieWSA w Krakowie2017-02-15

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu z urzędu w ramach pomocy prawnej przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz zwrot kosztów zastępstwa substytucyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym?
Ratio decidendi
Wyznaczony adwokat ma prawo do wynagrodzenia za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, które jest ustalane na podstawie stawek minimalnych jak za sporządzenie skargi kasacyjnej, zgodnie z uchwałą NSA II FPS 4/12. Ponadto, przysługuje mu zwrot udokumentowanych wydatków związanych z zastępstwem substytucyjnym, jeśli jest to uzasadnione ekonomicznie i korzystniejsze dla sprawy niż podróż pełnomocnika.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku adwokata J. K.-K. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (NSA) oraz zwrot kosztów zastępstwa substytucyjnego. Adwokat reprezentowała stronę w postępowaniu przed WSA, a następnie sporządziła odpowiedź na skargę kasacyjną i zapewniła reprezentację na rozprawie przed NSA. NSA oddalił skargę kasacyjną, nie orzekając o wynagrodzeniu. Adwokat wniosła o przyznanie kosztów, argumentując, że zastępstwo substytucyjne było bardziej ekonomiczne niż jej podróż.
Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokat J. K. – K. kwotę 180 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług, a nadto kwotę 196,80 zł tytułem zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat J. K. – K. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi A S.A. w W na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokat J. K. – K. wykonującej zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w K kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług a nadto kwotę 196,80 zł (słownie: sto dziewięćdziesiąt sześć złotych 80/100) tytułem zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków. Ustanowiony dla uczestnika adwokat, którego Okręgowa Rada Adwokacką wyznaczyła w osobie mecenas J. K. – K. reprezentowała stronę w postepowaniu I instancji przed tut. wojewódzkim sądem administracyjnym za co otrzymała wynagrodzenie (k. 272). Następnie po wniesieniu w dniu 7.12.2015 r. przez stronę skarżącą skargi kasacyjnej sporządziła w przepisanym 14 dniowym terminie odpowiedź na tę skargę kasacyjną w treści której sformułowała wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które to koszty nie zostały pokryte w całości ani w części (k. 357-364). Zapewniła również uczestnikowi reprezentację na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (k. 396, 397, 399). Wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 709/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, bez orzekania o wynagrodzeniu za pomoc prawną spełnioną na zasadzie prawa pomocy. W dniu 3 stycznia 2017 r. wpłynął do tut. sądu wniosek wyznaczonej adwokat o przyznanie kosztów tytułem nieopłacanej pomocy prawnej w postępowaniu przed NSA prowadzonym pod sygn. akt II OSK 709/16 jak powiada "według jednego z następujących wariantów: (ii) według norm prawem przepisanych, przy jednoczesnym powiększeniu stawki minimalnej o kwotę 196,80 wynikającą z załączonej do wniosku faktury VAT nr 1/11/2016 wystawionej przez adw. A. J. za usługę prawną w postaci zastępstwa substytucyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; (ii) w wysokości trzykrotności stawki minimalnej wynikającej z norm prawem przepisanych;" Wnioskodawczyni podnosi, że "wariant z ustanowieniem pełnomocnika substytucyjnego, który został odpowiednio pouczony i przygotowany uznała za właściwszy aniżeli osobisty wyjazd do Warszawy". Argumentuje, że koszty podroży byłby większe aniżeli wysokość faktury wystawionej przez substytuta. Podnosi, że żadna z przedstawionych przez nią opcji nie jest roszczeniem wygórowanym. Sprawa toczyła się kilka lat, zgromadzono wiele dokumentów, wymagała pisemnego odniesienia się do argumentów strony przeciwnej oraz obecności na rozprawie. Wywodzi, że jej zdaniem nie miał w tej sprawie racji bytu wniosek o wyznaczenie innego pełnomocnika na miejscu w Warszawie. Wyznaczona adwokat poświęciła bowiem na sprawę dużo czasu, dobrze ją znała, utrzymywała stały kontakt z uczestnikiem i była w stanie przekazać substytutowi wszelkie istotne dla sprawy informacje, czego w przypadku ustanowienia – dla samej obecności na rozprawie – innego pełnomocnika nie można było zagwarantować. Celem weryfikacji kosztów załączyła wystawioną przez substytuta fakturę. Uzasadnienie wniosku zawiera oświadczenie wyznaczonej adwokat, że poniesione przez nią koszty, jak również należne jej za świadczoną pomoc prawną wynagrodzenie nie zostało uiszczone w całości ani w części. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wobec tego, że skarga kasacyjna została wniesiona 7.12.2015 r. więc zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez adwokata ustanowionego z urzędu (§1 rozp.) Zgodnie z §20 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku zostało ono złożone przez adwokat. Podstawę zasądzenia opłat stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5 (§2 ust. 2). Gdy chodzi o postępowanie przed sądami administracyjnymi wysokość stawek minimalnych konkretyzuje umieszczony w rozdziale 5 rozporządzenia przepis §18 ust. 1 różnicując w zależności od instancji i przejawionej przez adwokata aktywności wysokość wskaźnika stawki należnego wynagrodzenia. Powołane rozporządzenie nie wskazuje co prawda expressis verbis, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę adwokatowi należy się jakiekolwiek wynagrodzenie lecz w uchwale z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt. II FPS 4/12 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów stwierdził, że odpowiedź na skargę kasacyjną, o której mowa w art. 179 ppsa jest pismem procesowym strony, która nie wniosła skargi kasacyjnej. Mimo, że pismo to nie podlega szczególnym rygorom poza wskazanymi w art. 49 p.p.s.a., jej autor, profesjonalny pełnomocnik, powinien w terminie jaki zakreślił mu ustawodawca, ustosunkować się do żądań zawartych w skardze kasacyjnej, podnosić zarzuty i argumenty przeciwko podstawom kasacyjnym i ich uzasadnieniu. Zatem swym charakterem odpowiedź na skargę kasacyjną najbardziej zbliżona jest do czynności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z tym przyjąć należy, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną profesjonalnemu pełnomocnikowi przysługuje opłata (stawka minimalna) jak za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Skoro zaś w realiach niniejszej sprawy wyznaczona adwokat w ramach postępowania kasacyjnego sporządziła i wniosła w terminie odpowiedź na skargę kasacyjną a także zapewniła stronie reprezentację na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, to należy jej się za to opłata w wysokości 180 zł stosownie do §18 ust. 1 pkt. 2 lit. a), gdyż kwota ta odpowiada 75% stawki określonej w §18 ust. 1 pkt. 1 lit. c). Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że wyznaczona adwokat reprezentowała uczestnika przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie i za czynności podjęte w pierwszej instancji otrzymała już stosowne wynagrodzenie. Na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustalona opłata ulega powiększeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Dodatkowo w myśl §19 pkt. 2 rozporządzenia wyznaczonej adwokat przysługuje zwrot udokumentowanych wydatków w kwocie 196,80 zł wynikającej z załączonej do wniosku faktury VAT nr [...] wystawionej przez adw. A. J. za usługę prawną w postaci zastępstwa substytucyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Przychylić należy się do argumentacji adwokat, że koszty podroży jej samej do Warszawy byłby większe aniżeli wysokość faktury wystawionej przez substytuta. Zgodzić należy się również z argumentacją wyznaczonej adwokat, że dla uczestnika i sprawy korzystniejsze było takie załatwienie zastępstwa aniżeli skorzystanie przez wyznaczoną adwokat z możliwości złożenia wniosku o zwolnienie jej z obowiązków w związku z tym, że czynność miała być dokonana w miejscowości innej niż siedziba kancelarii wyznaczonej adwokat. Kwotowo dla Skarbu Państwa są to zaś obciążenia jednakie (por. §18 ust. 1 pkt. 2 lit. c) rozp.) Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło