III SA/Kr 629/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dorosłą córką. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom jednorodzinny o powierzchni 140 m2 na działce o powierzchni 0,12 ha. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 1978 podając, że składa się na to jej wynagrodzenie w wysokości 1000 zł oraz 978 zł renty męża. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że aktualnie jest osobą częściowo niezdolną do pracy. Pracuje w zakładzie pracy chronionej i stąd otrzymuje praktycznie minimalne wynagrodzenie. Mąż jest poważnie chory i całkowicie niezdolny do pracy. Oboje małżonkowie pozostają w leczeniu. Przyjmują leki które kosztują ich około 300 zł miesięcznie. Około 500 zł miesięcznie pochłaniają wydatki na energie elektryczną, gaz, wodę, kanalizacje, opał, wywóz śmieci, dojazd do pracy. Córka A. studiuje na I roku. Na jej utrzymanie skarżąca musi przeznaczać około 600 zł miesięcznie. Reszta środków przeznaczana jest na jedzenie i podstawowe potrzeby. Na wezwanie skarżąca przedłożyła kopie żądanych rachunków za prąd, gaz, wodę, wywóz nieczystości, zaświadczenie o wysokości zarobków skarżącej oraz kopię odcinka renty męża skarżącej z ostatniego miesiąca. Skarżąca oświadczyła, że nie posiadają z mężem żadnych rachunków bankowych i nie zbierają rachunków z aptek. Wyjaśniła, że nie jest w stanie przedstawić rachunków za opał bo tych nie posiada ale w sezonie spalają 2,5 t węgla za kwotę około 1200 zł. Biletów miesięcznych nie może przedłożyć bo korzysta z jednorazowych. Miesięcznie jest to jednak wydatek 92 zł. Prócz tego skarżąca z własnej inicjatywy wyjaśniła, że w należącym do małżonków domu jednorodzinnym na pierwszym piętrze zamieszkuje syn ze swoją rodziną. Choć prowadzi odrębne gospodarstwo domowe to jednak koszty mediów ponosi z rodzicami po połowie. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika o ile – poza złożeniem samego wniosku (art. 243 ppsa) - wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny a nadto zapewni iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Składane oświadczenie zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc poczynione uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów. Udzieliła także na wezwanie dodatkowych wyjaśnień i przedłożyła kopie wymaganych dokumentów źródłowych. W konsekwencji oświadczenie skarżącej jest wystarczające dla oceny jej aktualnych możliwości płatniczych. Zasługuje ono przy tym na wiarę. Skarżąca w sposób rzetelny starała się bowiem wykazać wysokość obciążających jej gospodarstwo domowe wydatków. Jej twierdzenia w znacznej części znajdują potwierdzenie w dołączonych do wniosku kopiach dokumentów źródłowych, które należy ocenić jako obiektywne świadectwo przedstawionych w nich danych. Nadto w sposób logiczny, odpowiadający wskazaniom doświadczenia życiowego tłumaczyła powody dla których nie jest w stanie udokumentować wydatków na leki i przejazdy do pracy. O rzetelności skarżącej świadczy zresztą i ta część jej wyjaśnień gdzie podnosi, że ponieważ w należącym do małżonków domu zamieszkuje również ich syn ze swoją rodziną więc wynikające z faktur wydatki na media te dwa odrębne gospodarstwa domowe dzielą po połowie. Oświadczenie skarżącej obrazuje, że sytuacja rodziny nie jest najłatwiejsza. Dochody lokują się nieco poniżej przeciętnych zarobków pracowników zatrudnionych w gospodarce. Utrzymanie domu stanowi zaś istotny wydatek w budżecie. Nie można też zapominać o kosztach studiowania córki i rezerwowaniu pewnych kwot na lekarstwa. Spojrzenia tego nie zmienia okoliczność, że rodzina posiada majątek nieruchomy w postaci domu w którym zamieszkuje. Zarówno bowiem jego sprzedaż jak i obciążenie tego majątku w celu zdobycia środków na koszty procesu stanowiłoby w istocie pozbawienie skarżącej koniecznego utrzymania (por. orzeczen. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52) Mając na uwadze powyższe i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że przy wskazywanych dochodach i posiadanym majątku, skarżącej nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Uwzględniając bowiem tylko stawki minimalne wynagrodzenia takiego pełnomocnika – choć obiektywnie niewielkie – jednak relatywnie przekraczają one aktualne możliwości płatnicze skarżącej. Równocześnie zwrócenia uwagi wymaga, że uzyskiwane przez skarżącą dochody nie pozwalały na poczynienie oszczędności. Wszystko to razem wzięte prowadzi do logicznej konkluzji, że skoro skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny opłacić kosztów kwalifikowanego zastępstwa procesowego to należało przyznać jej prawo pomocy zgodnie z wnioskiem i ustanowić na jej rzecz radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.