III SA/Kr 63/25
WyrokWSA w Krakowie2025-11-06
Skład orzekający: Urszula Zięba, Michał Niedźwiedź, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek ubezpieczeniowych stanowi pierwszą czynność egzekucyjną zawieszającą bieg terminu przedawnienia, a w konsekwencji, czy postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia dochodzonych należności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek ubezpieczeniowych, a także późniejsze doręczenie tytułów wykonawczych, stanowiły czynności zawieszające bieg terminu przedawnienia. W związku z tym, że postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, należności nie uległy przedawnieniu, a odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego była prawidłowa.Stan faktyczny
Skarżący G. T. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Oddziału ZUS w Krakowie w związku z zaległymi składkami ubezpieczeniowymi, argumentując przedawnienie należności. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy to postanowienie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia oraz zasad ogólnych KPA i Konstytucji, twierdząc, że organ nadużył prawa do zawieszenia biegu przedawnienia bez faktycznego podjęcia działań egzekucyjnych. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Dnia 6 listopada 2025 r. | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Michał Niedźwiedź, WSA Bogusław Wolas (spr.), po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 6 listopada 2025 roku, sprawy ze skargi G. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 4 listopada 2024 r. nr 1201-IEE.7113.2.182.2024.2.ID w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanowieniem z dnia 4 listopada 2024 r. znak 1201-IEE.7113.2.182.2024.2.ID po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego – G. T. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 4 września 2024 r. nr 180400.71.22032.2024.RED.MStr odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572., dalej "kpa") w związku z art. 17, art. 18 oraz art. 59 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej "upea") - w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30.07.2020 r. w związku z art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 11.09.2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm., dalej "uzupea") utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr: [...] do [...] z dnia 17 listopada 2017 r. Należnościami objętymi tym postępowaniem egzekucyjnym są zaległe składki ubezpieczeniowe za okres od października 2013 r. do kwietnia 2016 r. Kwota dochodzonej należności głównej wynosi 41.982,20 zł, do której należy doliczyć odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne. Tytuły wykonawcze doręczono zobowiązanemu w dniu 5 grudnia 2017 r. w trybie doręczenia zastępczego, tj. przewidzianego w art. 44 k.p.a.
W toku prowadzonej egzekucji organ egzekucyjny, m.in. skierował wniosek z dnia 29 sierpnia 2022 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków - Stare Miasto o prowadzenie egzekucji ze środka, do którego nie jest uprawniony Dyrektor Oddziału ZUS. Ostatnią czynnością organu egzekucyjnego było zaś skierowanie zawiadomienia z dnia 25 kwietnia 2024 r. nr [...] o zajęciu wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku do w/w urzędu skarbowego.
Pismem z dnia 25 czerwca 2024 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego w myśl art. 59 § 1 a pkt 1 w zw. z art. 34 § 4 pkt 3a u.p.e.a. z uwagi na upływ terminów przedawnienia, a tym samym wygaśnięcie roszczeń objętych tytułami wykonawczymi nr: [...] do [...].
Postanowieniem z dnia 4 września 2024 r. nr 180400.71.22032.2024.RED.MStr organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie doręczono pełnomocnikowi zobowiązanego dnia 9 września 2024 r.
Skarżący pismem z dnia 16 września 2024 r. złożył do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zażalenie na to postanowienie. Skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- art. 24 ust. 5b aktu prawnego oznaczonego jako "SysUbSpołU", poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek ubezpieczeniowych stanowi pierwszą czynność egzekucyjną, co ma być sprzeczne - zdaniem zobowiązanego - z dyspozycją przepisu i stanowiskiem judykatury;
- art. 34 § 4 pkt 3a w zw. z art. 59 § 1 a i 2 ustawy oznaczonej jako "EgzAdmU", poprzez ich niezastosowanie.
W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany podniósł, że ustalenia organu egzekucyjnego o nieprzedawnieniu dochodzonych należności stoją w "oczywistej i jawnej sprzeczności z dyspozycją art. - nie podano, którego przepisu. Nadto zobowiązany poddał w wątpliwość, by organ podejmował jakiekolwiek czynności zmierzające do wyegzekwowania należności przed dniem 29 sierpnia 2022 r., kiedy to skierował wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków - Stare Miasto. Podniósł, że jeżeli dopiero to działanie można uznać za pierwszą czynność egzekucyjną, to wszystkie roszczenia objęte egzekucją uległy przedawnieniu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, wyjaśnił, że zgodnie z art. 13 pkt 1 uzupea do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. 30 lipca 2020 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie egzekucyjne w tej sprawie wszczęto na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych dnia 17 listopada 2017 r. i doręczonych zobowiązanemu dnia 5 grudnia 2017 r., zatem przed wejściem w życie nowelizacji upea. Postępowanie egzekucyjne nie zostało też zakończone przed dniem 30 lipca 2020 r., trwa nadal. W związku z tym, w tej sprawie stosuje się przepisy w brzmieniu obowiązującym przed w/w datą. Zobowiązany, uzasadniając swój wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego i zażalenie wskazał, że roszczenia objęte egzekucją uległy przedawnieniu. Przesłankę taką przewidywał zaś art. 59 § 1 pkt 2 upea w brzmieniu wówczas obowiązującym. Zgodnie z tym przepisem prawa postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
Kwestia przedawnienia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych unormowana jest w art. 24 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 497 ze zm., zw. dalej "usus"). Zgodnie z art. 24 ust. 4 tejże ustawy należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie pięciu lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.
Ustawodawca przewidział jednak w kolejnych przepisach zastrzeżenia do tej ogólnej zasady przedawnienia. Wskazał na okoliczności, które wpływają na bieg terminu przedawnienia. Takim przepisem jest m.in. art. 24 ust. 5b, który - w brzmieniu obowiązującym w czasie, kiedy powstała zaległość - stanowił, że bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Organ podkreślił, ze w tej sprawie ocenie podlegało, czy zaległość zobowiązanego nie uległa przedawnieniu, a tym samym czy nie zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, ocenę taką przeprowadził. Organ ten stanął na stanowisku, że pojęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek należy rozumieć szeroko i przyjmować, że chodzi o czynność nie tylko bezpośrednio zmierzającą do wyegzekwowania zaległości, ale też czynność, która jest władna wywołać ten skutek w sposób pośredni. Przywołał orzeczenia sądów administracyjnych popierające słuszność takiego stanowiska. Po takich rozważaniach wskazał na fakt doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek ubezpieczeniowych. Podał, że zawiadomienie to zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 9 stycznia 2017 r., powodując tym samym zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Organ dodał, że zawiadomienie to zobowiązany odebrał osobiście. Jak wynika z akt sprawy postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji z dnia 18 września 2017 r. określającej wysokość zaległości składkowej i zobowiązującej płatnika składek do jej zapłaty. Decyzję doręczono zobowiązanemu w dniu 6 października 2017 r. w trybie doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 kpa.
Odnosząc się do stwierdzenia zobowiązanego, że nie zgadza się z tym, że doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności jest czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności, a tym samym zawieszającą bieg terminu przedawnienia. Organ zauważyć, że wydanie przez wierzyciela takiej decyzji wpisuje się w kolejną przesłankę zawieszenia biegu terminu przedawnienia, tj. przewidzianą w art. 24 ust. 5f usus. Zgodnie z tym przepisem w przypadku wydania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji ustalającej m.in. obowiązek opłacania składek ubezpieczeniowych, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji jest pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania zaległości, czy też nie jest. Postępowanie w sprawie wydania decyzji i jej wydanie aż do momentu jej uprawomocnienia się stanowi bowiem samodzielną przesłankę zawieszenia biegu terminu przedawnienia zaległości.
W badanym przypadku czynnością niewątpliwie bezpośrednio prowadzącą do wyegzekwowania zaległości było doręczenie tytułów wykonawczych. Ocenić należy tylko, czy doręczenie ich nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia. Najstarsza zaległość objęta w/w tytułami wykonawczymi, tj. za październik 2013 r. uległaby przedawnieniu - na zasadach ogólnych z art. 24 ust. 4 usus - w listopadzie 2018 r. Jak wynika z akt sprawy, tytuły wykonawcze z dnia 17 listopada 2017 r. doręczone zostały zobowiązanemu w dniu 5 grudnia 2017 r., tj. przed upływem tego terminu.
Nawet gdyby zatem zgodzić się ze stanowiskiem zobowiązanego, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji zobowiązującej płatnika do zapłaty zaległych składek, nie było pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania zaległości, to przede wszystkim zaznaczyć należy, że już samo postępowanie w sprawie wydania tejże decyzji spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5f usus. Ponadto czynność doręczenia tytułów wykonawczych również nastąpiła przed upływem terminu przedawnienia dochodzonych należności składkowych. Doręczenie tytułu wykonawczego jest zaś niewątpliwie czynnością egzekucyjną, która to zawiesza bieg terminu przedawnienia. Słusznie zatem organ egzekucyjny zastosował w tej sprawie art. 24 ust. 5b usus i uznał, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Zastosowanie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania zaległości spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Zawieszenie to trwa aż do zakończenia postępowania egzekucyjnego, a jak wskazał organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu, postępowanie to w dalszym ciągu nie zostało zakończone.
W ocenie organu poczynione ustalenia prowadzą do wniosku, że powyższe zaległości nie uległy przedawnieniu. Organ egzekucyjny przeprowadził także analizę pod kątem istnienia ewentualnych innych przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego, mimo że zobowiązany podniósł jedynie przesłankę przedawnienia. W jej wyniku zaś nie ustalił, by zachodziła konieczność takiego umorzenia. Rozstrzygnięcie podjęte przez organ egzekucyjny o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego było prawidłowe. Również sam zobowiązany nie wskazał, z jakim to przepisem prawa "stoi w oczywistej i jawnej sprzeczności" zaskarżone postanowienie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie:
art. 24 ust. 5b SysUbSpołU poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania ws. określenia wysokości należności z tytułu składek ubezpieczeniowych stanowi pierwszą czynność egzekucyjną co jest sprzeczne z dyspozycją przepisu i stanowiskiem judykatury;
art. 34 § 4 pkt 3 lit. a w zw. z art. 59§la i 2 EgzAdmU - poprzez ich niezastosowanie, 3. art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77§ 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. oraz art. 2 i 7 Konstytucji - poprzez rozpoznanie sprawy w sposób nieobiektywny, z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania - gdyż Organ nie odniósł się w zupełności do twierdzenia skarżącego, iż przed 29 sierpnia 2022 r. ZUS nie podjął żadnych czynności egzekucyjnych w sprawie co w połączeniu z doręczeniem w trybie art. 44 k.p.a. oraz brakiem wiedzy skarżącego, że toczy się wobec niego jakiekolwiek postępowanie związane z należnościami publicznoprawnymi budzi uzasadnioną wątpliwość czy nie doszło do nadużycia prawa przez Organy egzekucyjne w administracji, a tym samym czy nie doszło do naruszenia art. 2 i 7 Konstytucji.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zmianę decyzji Dyrektora Oddziału ZUS poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie ze złożonym wnioskiem.
W ocenie Skarżącego Organ w przedmiotowej sprawie mógł dopuścić się nadużycia swojego prawa wyłącznie w celu zawieszenia biegu przedawnienia bez faktycznego podjęcia działań egzekucyjnych. Pomimo podniesienia tejże kwestii w odwołaniu Dyrektor IAS jedynie zasygnalizował ów temat, jednakże w ogóle się do niego nie odniósł.
Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie pierwotny Organ egzekucyjny w administracji, z wysokim prawdopodobieństwem, nie dokonał żadnej faktycznej czynności mającej na celu podjęcie działań egzekucyjnych - samo "doręczenie" tytułu egzekucyjnego (przy zastosowaniu fikcji doręczenia) przy późniejszej bezczynności Organu - nie może jawić jako realna czynność zmierzająca do wyegzekwowania należności. Realnie, do 2022 r. Skarżący nie miał najmniejszego pojęcia o toczącym się względem niego postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po 9 latach od powstania zobowiązania podatkowego nagle zostaje mu zajęty majątek, zaś skarżący dowiaduje się, że nie ma on możliwości obrony swoich praw, pomimo że Organ nie podjął żadnych rzeczywistych działań egzekucyjnych.
Co więcej należy zwrócić uwagę na fakt, że sam ustawodawca dostrzegł niedoskonałość poprzedniej regulacji i zwrócił uwagę na nadużywanie prawa przez organy administracji publicznej, gdyż obowiązująca przed 2020 rokiem dyspozycja przepisu powodowała, że kwestia przedawnienia była regulacją martwą. W związku z powyższym skarżący podtrzymuje, że pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności nastąpiło 29 sierpnia 2022 roku kiedy to ZUS skierował wniosek o Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków Stare Miasto. Wobec powyższego roszczenie jest przedawnione. Skarżący w dalszym ciągu podtrzymuje, że doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek ubezpieczeniowych nie jest pierwszą czynnością egzekucyjną, nie powoduje zawieszenia postępowania wskazanego w art. 24 ust. 5b Ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.".
Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 4 listopada 2024 r. znak 1201-IEE.7113.2.182.2024.2.ID utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 4 września 2024 r. nr 180400.71.22032.2024.RED.MStr odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie postanowień stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2025.132).
Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są określone w u.p.e.a. Przepisy tej ustawy, co wynika z treści zaskarżonych postanowień, były rozważane przez orzekające w sprawie organy I i II instancji i stanowiły postawę zaskarżonych postanowień.
I tak, zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2020 r. (z uwagi na treść art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2019 r., poz. 2070), postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Zgodnie natomiast z treścią § 2 art. 59 ww. ustawy, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji następuje zatem wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie wówczas, gdy w konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.
Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest bowiem zobowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu.
Oceniając w świetle powyższego prawidłowość zaskarżonych postanowień o odmowie umorzenia postępowań egzekucyjnych w kontekście stosowania art. 59 § 1 u.p.e.a., Sąd stwierdza, że organy nie naruszyły przepisów prawa. Słusznie przyjął organ I instancji, a za nim DIAS, że w sprawie nie zaistniały przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego (określone w art. 59 § 1) w tym również przedawnienia należności.
Przyjąć należy również, iż w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie zaistniała przesłanka umorzenia określona w art. 59 § 2 u.p.e.a,
Kwestia przedawnienia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych unormowana jest w art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025r., poz. 350 ze zm., zw. dalej "usus"). Zgodnie z art. 24 ust. 4 tejże ustawy należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie pięciu lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.
Zgodnie z art. 24 ust. 5b, który - w brzmieniu obowiązującym w czasie, kiedy powstała zaległość (Dz.U. 2017.1778) - stanowił, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek ubezpieczeniowych z dnia 28 grudnia 2016 r. nastąpiło w dniu 9 stycznia 2017 r. Zawiadomienie to zobowiązany odebrał osobiście. Jak wynika z akt sprawy postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji z dnia 18 września 2017 r. określającej wysokość zaległości składkowej i zobowiązującej płatnika składek do jej zapłaty. Decyzję doręczono zobowiązanemu w dniu 6 października 2017 r. w trybie doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 k.p.a.
W aktach znajduje się także potwierdzenie doręczenie tytułów wykonawczych. Tytuły wykonawcze z dnia 17 listopada 2017 r. doręczone zostały zobowiązanemu w dniu 5 grudnia 2017 r
Najstarsza zaległość objęta w/w tytułami wykonawczymi, tj. za październik 2013 r. uległaby przedawnieniu - na zasadach ogólnych z art. 24 ust. 4 usus - w listopadzie 2018 r. Ponieważ, tytuły wykonawcze z dnia 17 listopada 2017 r. doręczone zostały skarżącemu w dniu 5 grudnia 2017 r., tj. przed upływem tego terminu to niewątpliwie doszło do czynności egzekucyjnej, która to zawiesza bieg terminu przedawnienia.
Sąd uznał więc, że słusznie organ egzekucyjny zastosował w tej sprawie art. 24 ust. 5b usus i uznał, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Zawieszenie trwa aż do zakończenia postępowania egzekucyjnego, a jak wskazał organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu, postępowanie to w dalszym ciągu nie zostało zakończone.
Podsumowując, zaskarżone postanowienia nie zawierają wad prawnych, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. W ocenie Sądu postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i rzetelny. Organy zgromadziły wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy i na tej podstawie dokonały prawidłowej analizy sytuacji faktycznej, którą następnie poddały prawidłowej subsumpcji pod znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy prawa. Zaskarżone postanowienie zawiera wszelkie niezbędne wymagane przepisami elementy, zaś jego uzasadnienia faktyczne wskazuje fakty, które organy uznały za udowodnione oraz dowody, na których się oparły, a uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło